Millîleştirme

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Millileştirme sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Millileştirme özel malları milli bir hükümet veya devlet adı altında devlet mülkiyeti vererek kamusal mala dönüştürme sürecine verilen addır.[1] Millileştirme daha çok özel mallara veya devlet bürokrasisinin alt kanatlarınca - belediyeler gibi - sahip olunan malların devlete transferini içerir. Millileştirmenin karşıtları özelleştirme, belediyeleştirme ve sermayeleşmedir. Daha önceden millileştirilen mallar özelleştirildiğinde, ve daha sonradan hükümet tarafından kamu mülkiyeti halini aldığında, yeniden millileştirme yapılmış olur. Genellikle millileştirmeye tabi bırakılan sektörlere örnek olarak ulaşım, iletişim, enerji, bankacılık ve doğal kaynaklar örnek verilebilir.

Millileştirme devlete transferi sağlanan malın eski sahibine tazminat yolu ile olabileceği gibi hiç ödemeden de olabilir. Millileştirme hükümetin millileştirilmiş mülk üzerinde hak sahibi olduğu mülklerin yeniden dağıtımından farklıdır. Bazı millileştirmeler hükümetin yasadışı işler yapan şirketi doğrudan edinmesi ile gerçekleşir. Örneğin, 1945 yılında Fransız hükümeti Nazilerle iş birliği yaptığı için araba üreticisi Renault'a el koymuştur.[2]

Millileştirme aynı zamanda sosyalizmden farklı bir kavramdır. Sosyalizm; ekonomik ve örgütsel yapıyı sosyalist temellere dayandırarak yeniden yapılandırmayı içerir. Buna zıt olarak, millleştirme sosyal mülk veya ekonomik sistemin yeniden yapılandırılmasına atıfta bulunmaz. Kendi başına, millileştirmenin sosyalizm ile hiçbir ilgisi yoktur. Tarih boyunca birbirinden farklı politik ve ekonomik sistemler tarafından kullanılmıştır.[3] Millileştirme Laissez faire kapitalistleri tarafından hükümetin; bireylerin ekonomik ilişkileri üzerindeki aşırı kontrolünü gerekçe göstererek karşı çıkılan bir uygulamadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Nationalize". www.merriam-webster.com. 29 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161229205433/https://www.merriam-webster.com/dictionary/nationalization. 
  2. ^ Chrisafis, A. "Renault descendants demand payout for state confiscation". The Guardian. 10 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170510202555/https://www.theguardian.com/world/2011/dec/14/renault-descendants-demand-payout-confiscation. Erişim tarihi: 14 Aralık 2011. 
  3. ^ Hastings, A.; Mason, A.; Pyper, H. (2000). The Oxford Companion to Christian Thought. Oxford University Press. ss. 677. ISBN 978-0198600244.