Güneyli Ural

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Güneyli Ural
40821335 YAmantau.jpg
Yamantau dağı - Güneyli Uraldın en yüksek nokta
En yüksek noktası
Yükseklik 1638 m
Coğrafya
Konum Başkurdistan, Sverdlovsk Oblastı, Çelyabinsk Oblastı, Kurgan Oblastı, Orenburg Oblastı, Batı Kazakistan
Jeoloji
Dağ türü Sıradağ

Güneyli Ural veya Başkurt Ural (RusçaЮжный Урал, Başkurtça: Könyak Ural) – Ural Dağları'nın en geniş kısmı, Ural Nehri (Alt Ufaley köyü yakınlarında) ve Karaizel Nehri arasında uzanır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Aygır Kayalıkları ve İnzer Nehri

Kabartma karmaşıktır. Güneybatı ve meridyonal yönlerin sırtları derin boylamasına ve enine vadiler ile disseke edilir.

Dağ sisteminin ekseni, Volga ve Ural nehir havzaları arasında bir havza olan Uraltau Range'dir. Doğu kısmında 500 km, 5 ila 30 km genişliğindedir. En yüksek zirvesi 1067 m'ye (Beloretsk şehrinin güneyindeki Arvyakryaz Dağı ulaşır. Sırtın ortalama yüksekliği 800-900 m'dir ve bitişik vadiler 400-500 m daha alçaktır. Uraltau Range, geniş oluklarla ayrılmış birkaç paralel sırttan ve küçük mahmuzlardan oluşur. Ana hatları yumuşak ve hizalı. Sadece bazı zirvelerde küçük tepeler ve şeyl, kuvarsit ve konglomerat sırtları yükselir.

Ağizel Nehri Vadisi, batıya birkaç paralel, daha yüksek ve kayalık zinciri ayırır. En yüksek Yamantau, İremel, Egelge (Başkurtça: Егәлгә), Maşak. Çok sert kuvars kumtaşlarından ve şeyllerden oluşurlar. Kabartmaları, basamaklı yamaçları, geniş yayla terasları ve kayalık tepeleri çok karakteristiktir. Dağ sıralarının yamaçları 1100 m yüksekliğe kadar iğne yapraklı ormanlarla kaplıdır ve taş döşemeler bu çizginin üzerinde hüküm sürmektedir. Dağlık teraslarda ve tepe tepe noktalarında, bazı dağların tepesini oluşturan duvar şeklindeki kayalıklar (taşkınlar) korunmuştur.

Batıya doğru, ortalama yüksekliği 1,000 m'nin altında olan gelişmiş bir dağ silsilesi şeridi vardır, sadece birkaç tepe yükselir. Dağlar birbirinden daha uzun boylu nehir vadileri ile ayrılmıştır ve dar enine vadiler her zinciri sırtlara ve masiflere ayırmaktadır. Bunlar Elmerzek, Yurmatau, Kola, Karatau.

Uraltau sırtının doğusunda, Güney Uralların gelişmiş bir doğu bölgesi zinciri var: İrendık ve Krıktıtau. Sadece tortul değil, volkanik kayalardan da oluşurlar. Dağlar ağır biçimde tahrip olmuş, tepeleri düz, ancak volkanik kayaların bulunduğu, kayaların ve sırtların bulunduğu yerler. Orenburg bölgesinin güneyinde, dağlar bitiyor ve bozkır başlıyor, sonra yarı çöl.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]