Bayraktar Mini İHA

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Bayraktar Mini
Bayraktar Mini İHA Tasarım.jpg
Türü İnsansız Hava Aracı
Ulusal köken  Türkiye
Üretici KaleBaykar
Tasarımcı Baykar
İlk uçuş 2005
Hizmete giriş Aralık 2007
Durumu Operasyonel
Ana kullanıcı Türk Silahlı Kuvvetleri
Diğer kullanıcılar Qatar Armed Forces
Üretim sayısı 300
Bayraktar Mini İHA Kalkış Esnasında

GÖZCÜ Mini İHA, Kale-Baykar ortaklığı tarafından yakın menzil gece ve gündüz keşif ve gözlem maksatlı olarak geliştirilip üretilen Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine giren ilk milli ve özgün mini sınıfı insansız hava aracı[1][2]. Sistem ilk olarak 2007 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından operasyonel olarak kullanılmaya başlanmıştır.[3] Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Özel Kuvvetler, Jandarma Komutanlığı, Emniyet Havacılık tarafından aktif olarak kullanılmaktadır. 2012 yılında Katar'a gerçekleştirilen ihracatıyla Cumhuriyet tarihinde ilk yurtdışına satılmış milli hava aracı sistemi[4] olma ünvanına da sahiptir[5][6]. Teslim edilen sistemlerin 60,000 üzerinde uçuş sortisi bulunmaktadır. 300 adedin üzerinde üretilerek teslimatı yapılmıştır.[7]

Geliştirme Süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Mini İnsansız Hava Aracı Geliştirme Projesi, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın C4ISR/Keşif, Gözetleme, Hedef Tespit, Teşhis ve Tanıma görevlerini icra etmek amacıyla yurtiçinden Milli Geliştirme proje modeli ile 27 Temmuz 2005 tarihinde TÇD yayımlanması ile başlamıştır. 19 Adet Mini İHA Sistemi tedariğine yönelik proje kapsamında bir sistem konfigürasyonu içerisinde:

  • 4 Adet Hava Aracı
  • 2 Adet Yer Kontrol İstasyonu
  • 2 Adet Yer Veri Terminali (Otomatik Yönlenen Anten Sistemi)
  • 4 Adet Gündüz Kamera Sistemi
  • 2 Adet Gece (Termal) Kamera Sistemi
  • Destek Ekipmanı yer almaktadır.
Bayraktar Mini İHA Portatif Yer Kontrol İstasyonu

Ekim-Kasım 2005 tarihlerinde katılımcı firmaların geliştirdikleri prototip sistemlerle katıldığı fiili uçuş gösterimleri sonrasında 30 Haziran 2006 Savunma Sanayii İcra Kurulu'nca[8] Kalekalıp/Baykar Makina Ortak Girişimi ile sözleme görüşmelerine başlanması kararı alınmış ve de 4 Ekim 2006 tarihinde sözleşme imzalanarak yürürlüğe girmiştir[9].

2 kişi tarafından kullanılan, portatif çanta içerisinde taşınır olması planlanan sistem bir yıllık geliştirme ve seri üretim faaliyetleri sonrasında operatör eğitimlerinin tamamlanmasını müteakip Aralık 2007 tarihinde tam zamanında gerçekleştirilen teslimat ile KKK'lığına başarılı bir şekilde teslim edilmiştir. Müteakiben devam eden iki teslimat Ağustos 2008 tarihinde tamamlanarak sözleşme konusu 19 Sistem tedariği tamamlanmıştır.  

Tamamen özgün Hava Aracı tasarımı, otopilot güdüm kontrol sistemleri, Yer Kontrol İstasyonu Komuta Kontrol elektronik donanım ve yazılım sistemi bulunan Mini İHA teslim edildiği tarihten itibaren tabur seviyesinde yoğun kullanım sürecine girmiştir. Sistemin temel özellikleri arasında elden atılmasını müteakip otomatik kalkış, tam otomatik uçuş özelliği, paraşüt veya gövde üzerine otomatik iniş özelliği yer almaktadır. Gece ve gündüz uçuş yapabilen Mini İHA 2,000 feet operasyonel uçuş irtifası, 15 km haberleşme menzili ve de hassas bir şekilde hedef koordinatı belirleme özelliklerine sahiptir[10].

Bayraktar Mini İHA Karlı Arazi Şartlarında
Bayraktar Mini İHA Karlı Arazi Şartlarında

2007 yılında tam zamanında teslimat[11] ile Silahlı Kuvvetler envanterine giren Mini İHA Sistemi, Türkiye tarihinde envantere giren ilk milli hava aracı sistemi olma ünvanına erişmiştir. Yurtiçi özgün geliştirme modeli ile projelendirilmesi gerçekleştirilen Mini İHA Sistemi, Ar-Ge aşamasından seri üretim aşamasına, eğitim ve entegre lojistik sürecine ürün yaşamsal çevrim aşamalarını başarılı bir şekilde gerçekleştirmiştir. Geleceğin askeri havacılık teknolojisi olarak değerlendirilen İnsansız Hava Araçları teknolojisinde ülkemiz için önemli bir adım atılarak, özellikle askeri kullanıcı personel ve firma Ar-Ge personelinin yakın koordinasyonu ile geri besleme ve geliştirme süreci hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmüştür. Stratejik ve teknolojik açıdan böylesine önemli bir konuda bu proje ile atılan adımın Taktik, Operatif Sınıfı İHA Sistemleri'nin geliştirilmesi içinde örnek teşkil etmektedir[12][13].

Karşılaştırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Özgün ve milli olarak geliştirilen Mini İHA Sistemi dünyada yoğun olarak kullanılan diğer Mini İHA Sistemleri ile karşılaştırıldığında uçuş menzili, uçuş irtifası, iniş tipi ve gelişmiş uçuş fonksiyonları ile öne çıkmaktadır. ABD Silahlı Kuvvetleri envanterinde 13,000 adetin üzerinde Raven Mini İHA Sistemi, İsrail Silahlı Kuvvetler envanterinde ise 1000'in üzerinde Skylark Mini İHA Sistemi bulunmaktadır.

Mini İHA Karşılaştırma Tablosu

Kullanım[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 yılından bu yana operasyonel olarak yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Mini İnsansız Hava Aracı Sistemi'ni operatör ve bakım yetkisine sahip sertifikalandırılmış binin üzerinde personel bulunmaktadır.

  • Türk askeri tarafından korunan Halep'teki Süleyman Şah Türbesi, Baykar ve Kale gruplarının ortaklığıyla üretilen Gözcü mini insansız hava aracı ile havadan gözetlenecek. (Mayıs 2014)[14]
  • 2014 Şubat ayında Suriye'de atışları Türk sınırından içeri düşen Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) konvoyu mini insansız hava aracı Gözcü tarafından belirlendikten sonra Fırtına obüsleriyle vuruldu.[15][16][17]
  • 2014 Haziran ayında Aktütün operasyonunda kullanıldı.[18]
  • Genelkurmay, Yüksekova İlçe Jandarma Komutanlığına 13 Ekim 2013 tarihinde gelen ihbarda bir vatandaşın Yüksekova/Suüstü köyünde kendisine ait taş ocağında çalışan ve kayınbiraderi olan bir şahsın saat 00.05'te taş ocağına gelen biri uzun namlulu silahlı iki kişi tarafından kaçırıldığını haber verdiği aktarıldı. Şüpheli şahısların aldıkları fidye karşılığında kaçırdıkları şahsı serbest bırakmalarının ardından, şüpheliler Baykar-Kale ortak tasarlanan Mini-İHA Gözcü ile takip edilerek, Yüksekova İlçe Jandarma Komutanlığı ekipleri tarafından saklandıkları evde yakalandılar.[19]
  • Türk Silahlı Kuvvetleri, İzmir-Doğanbey’de yapılan Efes 2010 Tatbikatı’nda ilk defa mini insansız hava aracı “Bayraktar”ı kamuoyuna tanıttı.[1][20][21][22]
  • 2008 yılında Teröristlerin telsiz konuşmaların deşifre edilmesi üzerine, Cudi Dağı’nda helikopterlerle sürekli keşif uçuşları yapılmaya başlandı.[23]
Bayraktar Mini İHA Otomatik Yönlenen Anten Ünitesi

Teknik Ayrıntılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Özellikler Gözcü A Gözcü B
Uzunluk 1.2 metre 1.2 metre
Kanat Açıklığı 1.6 metre 1.9 metre
Ağırlık 3.5 kg 4.5 kg
Güç / Kaynak Elektrik / Batarya Elektrik / Batarya
Kalkış Elden Fırlatma Elden Fırlatma
İniş Gövde Üstü Gövde Üstü / Paraşüt İnişi
İletişim Menzili 10 km 15 km (Otomatik İzleme Anteni Sistemi ile)
Dayanıklılık 60 Dakika 60 Dakika
Operasyonel İrtifa 1000 feet 3000 feet
Maksimum İrtifa 12000 feet 12000 feet
Seyir Hızı 70 km / saat 55 km / saat
Yük 1 CCD Kamera (Sabit Askı) CCD Kamera (Döner Askı)
Yük 2 Termal Kamera (Sabit Askı) Termal Kamera (Döner Askı)
Yapı Kompozit Materyal Kompozit Materyal
Kullanıcı Mürettebat 2 Kişi 2 Kişi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b İşte ilk Türk insansız hava aracını yapan üç kardeş. http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/14877955.asp
  2. ^ CNNTürk Kokpit Programı. https://www.youtube.com/watch?v=d6PZv_KIafA
  3. ^ Bilim ve Teknik Dergisi Aralık 2010 Sayısı. "Teknolojileriyle Dünyadaki Rakipleriyle Yarışan Özgün ve Milli İnsansız Hava Araçları"
  4. ^ Türkiye'de insansız hava araçlarını ihraç eden ilk şirket Baykar Makina. http://kokpit.aero/bayrak-2013-video?filter_tag=baykar%20makina
  5. ^ Türk ‘Gözcü’ler Katar’ı koruyacak. http://www.gazetevatan.com/turk--gozcu-ler-katar-i-koruyacak-436585-ekonomi/
  6. ^ MSI Savunma Haber Dergisi 72. Sayı. "Baykar Makina, Katar Yolcusu Gözcü'yü Geliştirmeye Deavam Ediyor"
  7. ^ Yap bir insansız hava aracı, acısız olsun! http://m.haberturk.com/yazarlar/guntay-simsek-1019/880813-yap-bir-insansiz-hava-araci-acisiz-olsun
  8. ^ Kalekalıp'tan mini insansız hava aracı. http://yenisafak.com.tr/ekonomi-haber/kalekaliptan-mini-insansiz-hava-araci-06.10.2006-8679
  9. ^ Türk Heron’lar Gabar’da doğdu. http://www.milliyet.com.tr/turk-heron-lar-gabar-da-dogdu/guncel/haberdetay/04.07.2010/1258874/default.htm
  10. ^ Show Ana Haber Bülteni Haziran 2010. http://www.youtube.com/watch?v=48XjyQ_G-jg
  11. ^ Teröre karşı ‘insansız uçak’. http://www.turkiyegazetesi.com.tr/genel/a356271.aspx
  12. ^ ‘Çaldıran'ın yapım öyküsü. http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=12609180
  13. ^ Türk Heron’lar Gabar’da doğdu. Milliyet. http://www.milliyet.com.tr/turk-heron-lar-gabar-da-dogdu/guncel/haberdetay/04.07.2010/1258874/default.htm
  14. ^ Gözcü mini insansız hava aracı Süleyman Şah türbesini gözetleyecek. http://kokpit.aero/gozcu-mini-iha-suleyman-sah-turbesini-gozetleyecek
  15. ^ Gözcü buldu Fırtına vurdu. http://www.sabah.com.tr/Ekonomi/2014/02/04/gozcu-buldu-firtina-vurdu#
  16. ^ http://www.gazetevatan.com/suriye-de--gozcu--buldu--firtina--vurdu--606650-gundem/
  17. ^ Keşfi Türk Mini-İHA'sı yaptı! http://kokpit.aero/gozcu-iha-suriyede-operasyon-yapti
  18. ^ TSK Aktütün'de operasyon başlattı. http://www.radikal.com.tr/turkiye/tsk_aktutunde_operasyon_baslatti-1197343
  19. ^ İHA ile nefes kesen operasyon! http://kokpit.aero/hangi-iha-teroristleri-buldu
  20. ^ Yerli GÖZCÜ görücüye çıktı. http://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a448962.aspx
  21. ^ TSK GÖVDE GÖSTERİSİ YAPTI. http://www.aktifhaber.com/tsk-govde-gosterisi-yapti-291175h.htm
  22. ^ 'Gözcü' Mehmetçik'in gözü olacak. http://www.iha.com.tr/haber-gozcu-mehmetcikin-gozu-olacak-gundem-123322/
  23. ^ PKK'dan Cudi Dağı’ndaki teröristlere ‘eylem yapın’ baskısı. http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=SonDakika&ArticleID=513160

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]