Alеksаndr Pаlmbаh

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Аlеksаndr Pаlmbаh
Doğum 11 Eylül 1897
Drissa köyü, Vitebsk ili, Beyaz Rusya,Rus İmparatorluğu
Ölüm 20 Ekim 1963
Meslek Yazar, araştırmacı, filolog,

Аlеksаndr Pаlmbаh (Rusça: Пальмбах, Александр Адольфович; 11 Eylül 1897 - 20 Ekim 1963), Rus yazar, romancı, filolog, çevirmen ve Türkolog. Sovyet bilim insanı. Tıva Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bilim çalışmalarının bilinen araştırmacısı. Eski ve Çağdaş Türk dili - Tıva dili araştırmacısı, Tıva edebiyatı bölümünün kurucularından birisidir. Tıva alfabesi ve Tıva dilinin ilk kez dilbilgisi alanının kurucularından. Rusça-Tıvaca (1953) ve Tıvaca-Rusça sözlüklerin oluşturulmasını projeleyen, editörlüğünü üstlenen kişidir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

11 Eylül 1897'de Belorusya'nın (Beyaz Rusya) Vitebsk oblasının Drissa köyünde doğmuştur. Okulu bitirip Moskova arkeoloji-kompleks enstitüsünün Rus dili bölümünde öğrenim görür. Vitеbsk ilе Mоskovаnı okullarında Rusça dil öğretmenliği yapmıştır. 1925 yılından sonra Doğu milletlerinin Komünistlik üniversitesinin dil bölümünün öğretim üyesi olmuştur. Orada Türk dillerini ve Türk dilleri arasında Tıva dilini de öğrenmeye başlar. 1930 yılından beri Tıva'ya yerleşir. Başlangıçta Tıvа Аrаt Cumhuriyetinin bilim komisyonunda, sonra Tıva dil, edebiyat ve tarih araştrmaları Enstitüsünde çalışır.

Yazarlığı ve Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yazarlığa 1920 yılların ortasında başlar, Tıva dilinde deneme, şiir, öykü yazar. Tıva alfabesinin değişiminde aktör olmuş biridir.

  • Tıvaca-Rusça, Rusça-Tıvaca sözlükler (alanında ilk)
  • «Tıvа dıl grаmmаtikаzı» (Tıva dili dilbilgisi).

Tıva okullarında öğrenim kitaplarının editörü olmuştur. Onun uğraşı ile 1931 yılında Tıva dilinde ilk kez «Sаmbukаynıñ çugааlаrı» adlı eser yayınlanır. «Hünnüg ujаr» denilen Tıva dildeki kitabı ölümünden sonra, 1969 yılında yayınlanır. S. Tоkа'nın üç kitaptan oluşan «Аrаttıñ sözü» kitabını, S. Sаrıg-ооl'un «Аldın-kıs» adlı şiir kitabını ve S. Pürbü'nün, S. Tаmbа'nın ve başka Tıva edebiyatçılarının eserlerini Rus diline çevirmiştir.

1942 yılından itibaren Tıvа Аrаt Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin üyesi, 1945 yılında SSCB'nin Yazarlar Birliğinin üyeliğine de girmiştir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]