Bernard Lewis
Bernard Lewis | |
---|---|
Bernard Lewis (2012) | |
Tam adı | Bernard Lewis |
Doğumu | 31 Mayıs 1916 Londra, İngiltere |
Ölümü | 19 Mayıs 2018 (101 yaşında) Voorhees Township, New Jersey, ABD |
Çağı | 20. yüzyıl felsefesi |
Bölgesi | Orta Doğu |
İlgi alanları | Orta Doğu, oryantalizm |
Etkiledikleri |
Bernard Lewis (31 Mayıs 1916, Londra - 19 Mayıs 2018, New Jersey), İngiliz asıllı Amerikalı[1] tarihçidir. Princeton Üniversitesi'nde profesördür. İslam tarihi ve İslam-Batı ilişkisi hakkında uzmanlaşmıştır. Ortadoğu hakkında uzmanlaşmış batılı uzmanlar arasında en çok okunan yazarlardandır. George W. Bush'un danışmanlığını yapmıştır.
Görüşleri
Lewis, 1993 yılında Fransız Le Monde gazetesine verdiği bir demeçte 1915 yılında Ermenilerin Osmanlılar tarafından öldürülmesinin bir "soykırım" olmadığını, "savaşın bir yan ürünü" olduğunu söylemişti.[2] Paris’te bir mahkeme bunu Ermeni soykırımının inkarı olarak kabul etmiş ve tarihçiyi sembolik olarak 1 Frank para cezasına çarptırmıştı.
Londra Üniversitesi'nde eğitim gördü; yüksek lisansını Ortadoğu Tarihi yoğunluklu olmak üzere Tarih konusunda, doktorasınıysa İslam Tarihi konusunda yaptı. Paris Üniversitesi'ndeki araştırmaları sırasında Türkçe öğrendi. 1938 yılında ders vermeye başladı. 1974'e kadar Londra Üniversitesi'nde, 1974-1986 arasındaysa Princeton Üniversitesi'nde hocalık yaptı. 1998 yılında Atatürk Barış Ödülü'nü aldı. Araştırma alanları Ortaçağ İslam Dünyası, günümüz Ortadoğusu ve Osmanlı Devleti'dir.
Başlıca Yapıtları: The Arabs in History (Tarihte Araplar, 1950), The Emergence of Modern Turkey (Modern Türkiye'nin Doğuşu, 1961), The Assassins (Haşhaşiler, 1967), The Muslim Discovery of Europe (Müslümanların Avrupa'yı Keşfi, 1982), The Political Language of Islam (İslam'ın Siyasal Söylemi, 1988), Race and Slavery in the Middle East: an Historical Enquiry (Orta Doğu'da Irk ve Kölelik: Tarihsel Bir İnceleme, 1990), Islam and the West (İslam ve Batı, 1993), Islam in History (Tarihte İslam, 1993), The Shaping of the Modern Middle East (Modern Orta Doğu'nun Oluşumu, 1994), Cultures in Conflict (Çatışan Kültürler, 1994), The Middle East: A Brief History of the Last 2,000 Years (Orta Doğu: Son 2000 Yılın Kısa Bir Tarihçesi, 1995), The Future of the Middle East (Orta Doğu'nun Geleceği, 1997), The Multiple Identities of the Middle East (Orta Doğu'nun Çoklu Kimliği, 1998), A Middle East Mosaic: Fragments of life, letters and history (Bir Orta Doğu Mozaiği: Hayat, Mektup ve Tarih Vesikaları, 2000).
Türkçede yayımlanmış yapıtları: Modern Türkiye'nin Doğuşu (1988), İslam'ın Siyasal Söylemi (1993), Ortadoğu: Hristiyanlığın Doğuşundan Günümüze 2000 Yıllık Tarihi (1996), İslam Dünyasında Yahudiler (1996), Müslümanların Avrupa'yı Keşfi (1997), Çatışan Kültürler - Keşifler Çağında Hristiyanlar, Müslümanlar, Yahudiler (1999), Ortadoğu'nun Çoklu Kimliği (2000), Tarihte Araplar (2000), Alamut Kalesi ve Hasan El Sabbah (2012).
1998 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'ne layık görüldü.
1915 Ermeni tehciri hakkında görüşleri
Lewis, Ermenilerin bağımsızlık hareketlerinin diğer azınlıkların bağımsızlık hareketleriyle karşılaştırıldığında Osmanlı Devleti için en ciddi tehdit olduğunu bildiriyor. Lewis'e göre, Türkler, fethettikleri Sırp, Bulgar, Arnavut ve Rum ülkelerinden isteksiz de olsa vazgeçebiliyorlardı çünkü sonuçta uzak olan illerden vazgeçiyorlardı ve devletin sınırlarını "kendi evlerine" yaklaştırıyorlardı. Ermeniler ise, Türklerin anavatanlarının üzerinde yaşıyorlardı. Bu topraklardan vazgeçmek, devleti küçültmek ile değil, devletin parçalanması ile eşanlamlıydı.
Lewis, bu satırları 1966 tarihli The Emergence of Modern Turkey (Modern Türkiye'nin doğuşu) adlı kitabının eski basımında yazıyordu.
Lewis, daha sonra fikir değiştirdi. Aynı kitabın 2002 seneli basımında son cümleyi değiştirdi: kitapta "holokost" yerine "slaughter" (kırım, katliam) ve "1,5 milyon Ermeni ölümü" yerine "1 milyondan fazla Ermeni ve bilinmeyen sayıda Türk öldü" yazıyor.
1993 senesinde Le Monde gazetesine verdiği röportajda, aynı vatan için iki halk arasında süren kavganın soykırım ile bittiğinin kuşkulu olduğunu söylemişti. Lewis, Ermenileri yok etmek için bir plan olmadığını, Osmanlı belgelerinin Ermenileri kovmak / zorunlu yer değiştirmek (expulsion) niyetini ispatladığını ancak kökten yok etmek (extermination) niyetini ispatlamadığını söyledi. 1 Ocak 1994'te, Osmanlı hükümetinin Ermenileri yok etme niyeti olduğuna dair güvenilir kaynaktan hiçbir delil yok, dedi. Daha sonra, 2002 senesinde The Emergence of Modern Turkey kitabının, yukarıda sözü edilen cümle değişimini gerçekleştirdi.[3]
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2015.
- ^ [Yves Ternon, Freedom and Responsibility of the Historian: The Lewis Affair, in Richard G. Hovannisian, ed., Remembrance and Denial: The Case of the Armenian Genocide (Detroit: Wayne State University Press, 1999), pp. 243.]
- ^ Bernard Lewis The Emergence of Modern Turkey, New York 1966, s. 350 ve Bernard Lewis The Emergence of Modern Turkey, 3. baskı, New York 2002
Bibliyografya
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
- Edward W. Said: Orientalism. New York 1979, (S. 314-320)
- Ismail Küpeli: Was ging schief beim 'Untergang des Morgenlandes'?27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Eine exemplarische Sichtung der Geschichtsdarstellung von Bernard Lewis. München, 2006 (E-Book)
- 1916 doğumlular
- Londra doğumlu bilim insanları
- Londra doğumlu yazarlar
- 2018 yılında ölenler
- New Jersey'de ölenler
- 20. yüzyıl İngiliz tarihçileri
- 21. yüzyıl İngiliz tarihçileri
- İslam tarihçileri
- Ermeni Soykırımı iddialarını reddedenler
- Yahudi asıllı Britanyalılar
- İngiliz doğubilimciler
- Amerikalı doğubilimciler
- Türkiye Cumhuriyeti Liyakat Nişanı sahipleri
- 100 yaş üstü İngilizler
- 20. yüzyıl Amerikalı tarihçileri
- 20. yüzyıl Amerikalı yazarları
- 20. yüzyıl Britanyalı yazarları
- 21. yüzyıl Amerikalı tarihçileri
- 21. yüzyıl Amerikalı yazarları
- 21. yüzyıl Britanyalı yazarları
- Londra Üniversitesi, SOAS öğretim üyeleri
- Londra Üniversitesi, SOAS mezunları
- Amerikalı Yahudiler
- İngiliz Yahudiler
- 100 yaş üstü Amerikalılar
- Cornell Üniversitesi öğretim üyeleri
- Amerika Birleşik Devletleri'ndeki İngiliz göçmenler
- British Academy üyeleri
- Osmanlı dönemi tarihçileri
- İslam ve antisemitizm
- İslam ve siyaset
- National Humanities Medal sahipleri
- Yeni muhafazakârlık
- Princeton Üniversitesi öğretim üyeleri
- Paris Üniversitesi'nde öğrenim görenler
- II. Dünya Savaşı'nda Britanyalı askerî personel
- Foreign Policy Research Institute
- Türkiye Bilimler Akademisi üyeleri
- Institute for Advanced Study
- Intelligence Corps subayları
- Royal Armoured Corps subayları
- Yahudi alimler
- Türkofiller