2019 Ukrayna cumhurbaşkanlığı seçimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
2019 Ukrayna cumhurbaşkanlığı seçimleri
Ukrayna
← 2014 31 Mart 2019 (ilk tur)
21 Nisan 2019 (ikinci tur)
2024 →
Katılım 62.86% (ilk tur)
62.07% (ikinci tur)

  Volodymyr Zelensky, 31 March 2019.jpg Official portrait of Petro Poroshenko.jpg
Aday Volodımır Zelenskıy Petro Poroşenko
Parti Halkın Hizmetkârı Bağımsız
İttifak Petro Poroşenko Bloku "Dayanışma"
Aldığı oy 13,506,470 4,512,562
Oran 73.22% 24.46%

Результати Виборів Президента України 2019 за округами (другий тур).svg
Bölgeleri gore ikinci tur sonuçları
     Volodımır Zelenskıy      Petro Poroşenko
     Rusya ile olan savaştan dolayı seçim yapılmadı.

Önceki Cumhurbaşkanı

Petro Poroşenko
Petro Poroşenko Bloku "Dayanışma"

Seçilen Cumhurbaşkanı

Volodımır Zelenskıy
Halkın Hizmetkârı

Cumhurbaşkanlığı seçimleri Ukrayna'da 31 Mart ve 21 Nisan 2019 tarihlerinde yapıldı. Oylamada seçim için toplam 39 aday vardı. 2014'ten beri devam eden Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi ve Donetsk Oblastı ile Luhansk Oblastı'nın bazı bölümlerinin işgali, seçmenlerin %12'sinin seçime katılmasını engelledi.

Hiçbir aday ilk turda salt çoğunluğu sağlayamadığı için, 21 Nisan 2019'da en çok oyu almış iki aday olan Volodymyr Zelensky ve görevdeki cumhurbaşkanı Petro Poroşenko arasında ikinci bir tur düzenlendi. Çıkış anketlerine ve Merkez Seçim Komisyonunun ön sonuçlarına göre, Zelensky oyların yaklaşık %73.23'ünü alarak ikinci turu kazandı ve Ukrayna Cumhurbaşkanı seçildi.[1][2][3]

Arka fon[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna yasalarına göre, Ukrayna Cumhurbaşkan'nın seçimi, görevdeki Cumhurbaşkanının görev süresinin beşinci yılının Mart ayının son Pazar günü gerçekleşmelidir.[4] Bu nedenle, 2019 Ukrayna cumhurbaşkanlığı seçimleri 31 Mart 2019'da yapıldı.[4] Buna ek olarak Ukrayna parlamentosu cumhurbaşkanlığı seçim tarihini seçim gününden en geç 100 gün önce onaylamak zorundadır.[4][5] 26 Kasım 2018’de parlamento 31 Mart 2019’da seçimin gerçekleşimesi için onay oyu verdi.[6][7]

Ukraynalı bir sivil toplum kuruluşu olan Chesno tarafından yapılan aday analizleri Petro Poroşenko'nun en büyük seçim bütçesine (415 milyon Ukrayna Grivnası (UAH), yaklaşık 15.4 milyon $) sahip olduğunu ve 320 milyon UAH bütçe ile Yulia Timoşenko tarafından takip edildiğini buldu. Volodymyr Zelensky'nin 102.8 milyon UAH bütçeye, Serhiy Taruta'nın ise 98.4 milyon UAH'a sahip olduğu da ortaya kondu.[8] Buna karşın 2010 Ukrayna cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kazanan aday Viktor Yanukoviç 40 milyon doların üzerinde ve ikinci olan Yulia Timoşenko 36 milyon dolar civarında harcama yapmıştı.[8]

Seçimleri gözlemlemek için 17 ülkeden ve 19 kuruluştan toplam 2.344 adet uluslararası gözlemci resmi olarak kaydedildi.[9][10] Rekor sayıdaki 139 Ukraynalı sivil toplum kuruluşu da seçimlerde gözlemci olarak görev yapmıştır.[11]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim bölgelerine göre ilk turun sonuçları:
     Volodımır Zelenskıy

     Petro Poroşenko
     Yuliya Timoşenko
     Yuriy Boyko
     Seçim, Donbass Savaşı veya Rusya'nın Kırım'ı ilhakı dolayısıyla yapılmadı.

31 Mart'ta yapılmış, seçmen katılım oranı %62.8 olan ilk seçimlerde yaklaşık 18.9 milyon kişi oy kullandı.[12] Hem Halk Hizmetkar'ı üyesi Volodymyr Zelensky hem de görevdeki Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, 21 Nisan'da yapılacak ikinci tur seçimlerine kaldılar.[13] İlk turda Zelensky, Poroşenko'nun aldığı %16 oy oranına kıyasla oyların %30'unu kazandı.[14]

Seçim bölgelerine göre ikinci tur sonuçları:
     Volodımır Zelenskıy
     Petro Poroşenko
     Seçim, Donbass Savaşı veya Rusya'nın Kırım'ı ilhakı dolayısıyla yapılmadı.

İkinci tur için yapılmış anketlerde, Zelensky'nin oyların %70'inden fazlasını kazanacağı öngörülüyordu.[3] Oyların yalnızca %3'ü sayılırken, Merkez Seçim Komisyonu benzer ön sonuçlar açıkladı.[15] Poroşenko, seçim sonuçlarını sandıklar kapandıktan ve çıkış anket verileri yayınlandıktan kısa bir süre sonra bir konuşmada kabul etti[15][16] ve Twitter'da şöyle yazdı: "Özgür, adil, demokratik ve rekabetçi seçimler yapmayı başardık... Ukrayna halkının iradesini kabul edeceğim."[17]

Oyların yaklaşık %99,27'sinin sayıldığını açıklamış MSK'ya göre Zelensky, görevdeki cumhurbaşkanının %24,48 oy oranını geçerek oyların yaklaşık %73,19'unu almıştır.[3]

Aday Parti İlk tur İkinci tur
Oy sayısı % Oy sayısı %
Volodymyr Zelensky Halkın Hizmetkarı 5,714,034 30.24 13,444,204 73.23
Petro Poroşenko Bağımsız 3,014,609 15.95 4,488,225 24.44
Yuliya Timoşenko Anavatan 2,532,452 13.40
Yuriy Boyko Bağımsız 2,206,216 11.67
Anatoliy Hrytsenko Sivil Pozisyon 1,306,450 6.91
Ihor Smeshko Bağımsız 1,141,332 6.04
Oleh Lyashko Radikal Parti 1,036,003 5.48
Oleksandr Vilkul Muhalefet Bloku 784,274 4.15
Ruslan Koshulynskyi Svoboda 307,244 1.62
Yuri Tymoshenko Bağımsız 117,693 0.62
Olexandr Shevchenko UKROP 109,078 0.57
Valentyn Nalyvaichenko Halk Politik Hareketi

"Spravedlyvist"

43,239 0.22
Olha Bohomolets Bağımsız 33,966 0.17
Hennadiy Balashov 5.10 32,872 0.17
Roman Bezsmertnyi Bağımsız 27,182 0.14
Viktor Bondar Geri Dönüş 22,564 0.11
Yulia Lytvynenko Bağımsız 20,014 0.10
Yuriy Derevyanko Volia 19,542 0.10
Serhiy Taruta Osnova 18,918 0.10
Ihor Shevchenko Bağımsız 18,667 0.09
Inna Bohoslovska Bağımsız 18,482 0.09
Yurii Karmazin Bağımsız 15,965 0.08
Volodymyr Petrov Bağımsız 15,587 0.08
Vitaliy Skotsyk Bağımsız 15,118 0.08
Serhiy Kaplin Sosyal Demokrat Parti 14,532 0.07
Oleksandr Moroz Oleksandr Moroz'un Sosyalist Partisi 13,139 0.06
Viktor Kryvenko Ukrayna Halk Hareketi 9,243 0.04
Vasyl Zhuravlyov İstikrar Partisi 8,453 0.04
Illia Kyva Ukrayna Sosyalist Partisi 5,869 0.03
Andriy Novak Vatansever Parti 5,587 0.02
Oleksandr Vashchenko Bağımsız 5,503 0.02
Mykola Haber Bağımsız 5,433 0.02
Oleksandr Solovyev Mantıklı Güç 5,331 0.02
Ruslan Rygovanov Bağımsız 5,230 0.02
Oleksandr Danylyuk Bağımsız 4,648 0.02
Vitalii Kuprii Bağımsız 4,508 0.02
Arkadiy Kornatskiy Bağımsız 4,494 0.02
Serhiy Nosenko Bağımsız 3,114 0.01
Roman Nasirov Bağımsız 2,579 0.01
Boş/geçersiz oy 224,700 1.18 2.31
Toplam 18,893,864 100 18,357,247 100
Kayıtlı seçmen/katılım 30,056,127 62.86 62.07
Kaynak: Merkez Seçim Komisyonu İlk tur İkinci tur

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Comedian Volodymyr Zelenskiy has won 73% of the vote in Ukraine's election, an exit poll suggests". The Independent (İngilizce). 21 Nisan 2019. 5 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2019. 
  2. ^ Karmanau, Yuras. "Comedian who plays president on TV headed for landslide victory in Ukraine's presidential election". chicagotribune.com (İngilizce). 8 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2019. 
  3. ^ a b c "Comedian wins Ukrainian presidency". BBC News (İngilizce). 21 Nisan 2019. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 
  4. ^ a b c (Ukraynaca) The CEC unveiled a calendar plan for the presidential election, Ukrayinska Pravda (21 December 2018)
    (Ukraynaca) Elections of the President of Ukraine 2019: figures, dates and candidates, Ukrayinska Pravda (14 November 2018)
  5. ^ Genin, Aaron (28 Mart 2019). "UPCOMING ELECTIONS AND UKRAINIAN 'ULTRA-NATIONALISM'". The California Review (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Nisan 2019. 
  6. ^ "Ukraine's parliament sets presidential vote date for March 31". UNIAN. 26 Kasım 2018. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2019. 
    "Ukraine Declares Martial Law in Regions Bordering Russia and Unrecognized Transnistria". Hromadske.TV. 26 Kasım 2018. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2019. 
  7. ^ "Ukraine Formally Sets Date For Presidential Election". RadioFreeEurope/RadioLiberty (İngilizce). 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2018. 
  8. ^ a b Poroshenko, Timoşenko, Zelensky ve Taruta en büyük seçim fonlarına sahip - CHESNO hareketi, Interfax-Ukrayna (26 Mart 2019).
  9. ^ "CEC: Registration of foreign observers for Ukraine's presidential elections over". unian.info (İngilizce). 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2019. 
  10. ^ "На виборах президента України буде 2344 міжнародних спостерігачі, їх реєстрацію завершено". ua.interfax.com.ua. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2019. 
  11. ^ (Ukraynaca) CEC: Presidential election will have an unprecedented number of observers, Ukrayinska Pravda (19 March 2019)
  12. ^ "Final Ukraine Results Give Zelenskiy 30 Percent Of Presidential Vote". RadioFreeEurope/RadioLiberty (İngilizce). 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 
  13. ^ Hodge, Nathan; Rappard, Anna-Maja; Guy, Jack (1 Nisan 2019). "Comedian Volodymyr Zelensky takes big lead in Ukraine elections". CNN. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 
  14. ^ Fox, Kara; Said-Moorhouse, Lauren (21 Nisan 2019). "Ukrainians head to the polls for presidential elections". CNN. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 
  15. ^ a b "Zelenskiy Claims Victory, Poroshenko Concedes After Ukraine Presidential Vote". RadioFreeEurope/RadioLiberty (İngilizce). 29 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 
  16. ^ Troianovski, Anton (21 Nisan 2019). "Comedian Volodymyr Zelensky unseats incumbent in Ukraine's presidential election, exit poll shows". The Washington Post. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 
  17. ^ "LIVE UPDATES: 36% of ballots counted; Zelenskiy heads to landslide victory as Poroshenko concedes | KyivPost - Ukraine's Global Voice". KyivPost. 21 Nisan 2019. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2019. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]