Tunguzca

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Tunguzca
Konuşulduğu ülkeler	Moğolistan, Sibirya, Mançurya
Dil grubu sınıflandırması	Altay Dil Ailesi
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir.
Vikipedi'nin Tunguzca sürümü
Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri

Tunguz Dilleri, ("Mançu-Tunguz Dilleri" olarak da bilinir) Sibirya, Moğolistan ve Mançurya'da konuşulan, Altay Dil Ailesi'ne mensup dil topluluğudur. Genel olarak çoğu dil bilimci, Tunguzcayı, Altay Dil Ailesi'ne katar.

Konu başlıkları 1 Sınıflandırma 1.1 Kuzey Tunguz Dilleri 1.2 Güney Tunguz Dilleri 2 Tunguzca Karşılaştırmalar

[değiştir] Sınıflandırma

Tunguzca; "Kuzey Tunguz Dilleri" ve "Güney Tunguz Dilleri" olarak 2 gruba ayrılır:

[değiştir] Kuzey Tunguz Dilleri

• Evenki, merkez Sibirya ve kuzeydoğu Çin'de konuşulur.
• Even (Lamut) doğu Sibirya'da konuşulur.

Aşağıdakiler ise Evenki dilinin alt dalları olarak gösterilebilir:

• Oroqen
• Negidal
• Solon
• Manegir

[değiştir] Güney Tunguz Dilleri

• Güneydoğu Tunguz Dilleri
  • Nanai (Gold, Goldi, Hezhen)
  • Akani
  • Birar
  • Kile
  • Samagir
  • Orok
  • Ulç
  • Oroch
  • Udege

• Güneybatı Tunguz Dilleri
  • Mançu
  • Sibe
  • Jurçen

[değiştir] Tunguzca Karşılaştırmalar

Anlam	Proto- Tungus.	Evenki	Even	Negidal	Manchu	Jurchen	Ulcha	Orok	Nanai	Oroch	Udihe		Korece
Anne; kadın	*eni	enin	enin	enin	enen	enin	en-	enin	enin	eni	enin		anae(eş, karı) ômôni(anne) ajumôni(hala) ezi > ôi (anne)
Abla	*eke(n)	ekin	ekin	exe	xexe (kadın)	xexe	eqte	ekte	ekte	eki	exi		ônni (aynı cinsiyetteki büyük kardeş)
Ağabey	*aka	aka	aqa	aga	xaxa (man)	xaxa	aGa	aka	.	aka	aga'		orabi (bayanların kendinden büyük erkek kardeşi)
Gelin	*bener	bener	benir	bene	.	.	bener	.	bener	bene	bene		myônûri
Göğüs; kalp	*(k)ukun	ukun	ökin	öxön	oxo	.	kukun	qun	kun	okon	.		kogaeŋi(çekirdek)
Burun	*xoŋa	oŋokto	oŋıt	oŋokto	xoŋqo	.	xoŋqo	.	qoŋkto-	xoŋko	.		k'o
Şerit, kıvırmak	*sire(kte)	sirekte	siren	sijen	sirge	.	sirekte	sirekte	sirikte	sijekte	siekte		sil (ip, iplik)
Göz	*(n)iasa	esa	äsil	esa	jasa	?iaci	isal	isal	nisal	isa	jehä (?)		nun
El, pençe	*mana	mana	mana	mana	.	.	mana	.	maja	manaka	mane		man-jida (tutmak)
Su	*mu(ke)	mu	mo	mu	muke	mo	mu	mu	muke	mu	mu		mul
Taş	*kada(r)	kadar	qadar	kada	xada (kayalık, yalçın) wexe (taş)	.	qadali	qada	qadar	kada	kada		dol (taş) pahoy > pawi (kaya, taş, kayalık)
Buz	*djuke	djuke	djök	djuxe	djuxe	djuxe	djue	duke	djuke	djuke	judge		ch'aga-p-da(cold) jyohŏy > jongi (kâğıt)
3	*ilan	ilan	ilin	ilan	ilan	jilan	ilan	ilan	ila?	ilan	ilan		se
4	*dügin	di?i	di?i	di?i	duju	dujin	duin	djin	duin	di	di		ne
5	*tu?a	tu?a	tun?in	tu?na	sunja	cunja	tunja	tunda	toj?a	tu?a	tu?a		ta-sut
7	*nadan	nadan	nadin	nadan	nadan	nadan	nadan	nadan	nada?	nadan	nadan		(n)irgup