Tunguzca

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tunguzca
Ana dili olanlar Moğolistan, Sibirya, Mançurya
Dil aileleri
Varsayılan
  • Tunguzca
Dil kodları
ISO 639-3
Tunguz dilleri haritası

Tunguzca veya Tunguz dilleri, ("Mançu-Tunguz Dilleri" olarak da bilinir) Sibirya, Moğolistan ve Mançurya'da konuşulan, Altay Dil Ailesi'ne mensup dil topluluğudur. Genel olarak çoğu dilbilimci, Tunguzcayı Altay Dil Ailesi'ne katar.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunguzca; "Kuzey Tunguz Dilleri" ve "Güney Tunguz Dilleri" olarak 2 gruba ayrılır:

Kuzey Tunguz Dilleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdakiler ise Evenki dilinin alt dalları olarak gösterilebilir:

Güney Tunguz Dilleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Tunguzca Karşılaştırmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anlam Proto-
Tungus.
Evenki Even Negidal Manchu Curçen Ulcha Orok Nanai Oroch Udihe Korece
Anne; kadın *eni enin enin enin enen enin en- enin enin eni enin anae(eş, karı)
ômôni(anne)
ajumôni(hala)
ezi > ôi (anne)
Abla *eke(n) ekin ekin exe xexe (kadın) xexe eqte ekte ekte eki exi ônni (aynı cinsiyetteki büyük kardeş)
Ağabey *aka aka aqa aga xaxa (erkek) xaxa aGa aka . aka aga' orabi (bayanların kendinden büyük erkek kardeşi)
Gelin *bener bener benir bene . . bener . bener bene bene myônûri
Göğüs; kalp *(k)ukun ukun ökin öxön oxo . kukun qun kun okon . kogaeŋi(çekirdek)
Burun *xoŋa oŋokto oŋıt oŋokto xoŋqo . xoŋqo . qoŋkto- xoŋko . k'o
Şerit, kıvırmak *sire(kte) sirekte siren sijen sirge . sirekte sirekte sirikte sijekte siekte sil (ip, iplik)
Göz *(n)iasa esa äsil esa jasa  ?iaci isal isal nisal isa jehä (?) nun
El, pençe *mana mana mana mana . . mana . maja manaka mane man-jida (tutmak)
Su *mu(ke) mu mo mu muke mo mu mu muke mu mu mul
Taş *kada(r) kadar qadar kada xada (kayalık, yalçın)
wexe (taş)
. qadali qada qadar kada kada dol (taş)
pahoy > pawi (kaya, taş, kayalık)
Buz *djuke djuke djök djuxe djuxe djuxe djue duke djuke djuke judge ch'aga-p-da(cold)
jyohŏy > jongi (kâğıt)
3 *ilan ilan ilin ilan ilan jilan ilan ilan ila? ilan ilan se
4 *dügin di?i di?i di?i duju dujin duin djin duin di di ne
5 *tu?a tu?a tun?in tu?na sunja cunja tunja tunda toj?a tu?a tu?a ta-sut
7 *nadan nadan nadin nadan nadan nadan nadan nadan nada? nadan nadan (n)irgup