Tangshan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°36′N, 118°10′E

Tangshan
唐山
—  İl düzeyinde belediye  —
Tangshan Deprem Anıtı
Tangshan Deprem Anıtı
Tangshan
Tangshan
Koordinatlar: 39°36′K 118°10′D / 39.6°K 118.167°D / 39.6; 118.167
Ülke Çin Halk Cumhuriyeti Çin
Yönetim bölgesi Hebei
Yüz ölçümü
 - Toplam 17,040 km2 (6,6 mi2)
Nüfus (2010)
 - Toplam 7.577.284
Alan kodu 315
İnternet sitesi: http://www.tangshan.gov.cn/


Tangshan (Çince: 唐山), Çin Halk Cumhuriyeti'nde, Hebei yönetim bölgesinin doğu kesiminde sanayi kenti.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıçta küçük bir köy olan Tangshan, 1879'da Kaiping'de bir kömür madeninin açılmasından sonra gelişmeye başladı. Buradan çıkarılan ve atlı tramvayla günümüzde Fengnan olarak bilinen 11 km ötedeki Xugejuan'a taşınan kömür, daha sonra Jigun Nehri kıyısındaki Ninghe'ye, oradan da Tianjin yakınlarındaki bir depoya yollanıyordu. 1882'de demiryoluna dönüştürülen tramvay hattı 1887'de Ninghe'ye, 1888'de de Tianjin'in dış limanı Tanggu'ya ulaştı. Tangshan'ın 24 km kuzeydoğusunda bulunan Linxi'de açılan kömür ocakları da demiryoluyla Tianjin'e bağlandı. Kaiping Madencilik Şirketi bu tarihten sonra kendi ulaşım ağını kurarak kuzeydeki limanlarla, Çin donanma üssüne ve Şanghay'a kömür sevkine başladı. 1891-94'te Tianjin ile Tangshan'ın kuzeydoğusundaki Shanhaiguan arasında demiryolu bağlantısı kuruldu. Şirket 1899'dan sonra demiryolunu Qinhuangdao limanına kadar uzatarak kendi liman tesislerini kurdu. Tangshan'ın Rus birliklerince, Qinhuangdao'nun da müttefiklerce işgal edilmesiyle sonuçlanan Boxer Ayaklanması (1900) limanda ve demiryollarında işin durdurulmasına yol açtı. Böylece, zaten mali sıkıntılar içinde olan şirket İngilizlerin eline geçti. Sonraki yıllarda Bo Hai genel valisi Yuan Shikai, Luanzhou Madencilik Şirketi'ni kurdu. Bu iki şirket 1934'te Kailuan Madencilik Şirketi adı altında birleştirildi. Bu yeni düzenlemeyle bölgedeki madencilik etkinlikleri İngilizlerin denetimine girmiş oldu.

1949'da komünistlerin iktidara gelmesinden sonra Britanyalılar Çin'den çıkarıldı. I. Beş Yıllık Plan'ın (1953-57) yürürlükte olduğu dönemde Sovyet teknik yardımıyla bölgedeki madencilik tesisleri büyütüldü ve modernleştirildi. Bu dönemde kentte başka sanayi dalları da gelişmeye başladı.

1949'dan sonra Tangsham'daki elektrik santralları genişletildi ve kent yüksek gerilim şebekesi ile Pekin ve Tianjin'e bağlandı. Japon işgali sırasında geliştirilen demir ve çelik üretimi 1945'ten sonra azaldıysa da 1950 ortalarında yeniden eski düzeyine ulaştı. Tangshan 1964'te, bölgedeki ticari etkinlikleri bütünleştirmek amacıyla oluşturulan ekonomik bölgenin merkezi seçildi. 1976'ya gelindiğinde kentte önemli miktarlarda külçe çelik, pik demir ve işlenmiş çelik üretiliyordu; ayrıca makine ve seramik sanayileri de gelişmişti.

Tangshan Depremi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Tangshan Depremi

28 Temmuz 1976'daki depremde kentin büyük bölümü yıkıldı ve madenleri su bastı. 1980'lerin başlarına değin bölgede sık sık depremler görüldü ve bu depremler sırasında 700.000-1.500.000 kişi yaşamını yitirdi. Sonraki yıllarda yeni binaların tümü depremlere dayanıklı biçimde yapıldı; kırık hatlarının yakınındaki topraklar park alanları olarak ayrıldı. Sanayi kuruluşlarının çoğu bir iki yıl içinde yeniden üretime geçtiyse de toplam üretim ancak 1980'lerde 1976 öncesinin düzeyine ulaşabildi.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tangshan, Kuzey Çin'de önemli bir sanayi merkezidir. makine, motorlu araçlar, kimyasallar, tekstil, cam, petrol ürünleri ve çimenti başlıca sanayi ürünleridir.