Silikat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Silikat, mineral grupları arasında en geniş gruptur.

Silikat minerali

Her bir silikat minerali, yer kabuğunda en çok bulunan oksijen ve silisyum elementlerini içerir. Bunların çoğu bir veya birden fazla diğer elementleri içinde barındırır. Bu elementler birlikte sert kuvars, yumuşak talk, tabakamsı mika, lifsi asbest, yeşil olivin ve kan kırmızısı granat gibi farklı özelliklerde olan ve çok geniş bir spektrum içeren yüzlerce silikat mineralini meydana getirir.

Silikat Yapıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm silikat mineralleri, silisyum-oksijen tetrahedrosu (SiO44-) adı verilen aynı temel yapı taşlarına sahiptir. Bu yapı, her biri -2 değerlikli ve kovalet bağa sahip 4 oksijen iyonu ve nispeten daha küçük +4 değerli silisyum iyonundan oluşan piramit şekilli ve dört özdeş yüzeye sahip tetrahedron (dört yüzlü) yapıdır.Bu tetrahedralar, SiO44- kompleks iyonlardan ziyade -4 değerli yüke sahip olup kimyasal bir bileşik değildir. Bu kompleks iyonlar diğer metal iyonlarla pozitif olarak yüklü diğer metal iyonlara bağlıdır. Bunlar, elektiriksel olarak dengede olmak için pozitif olarak yüklenmiş diğer metal iyonlarına bağlıdır. Belirli bir biçimde, her bir O2- iyonu, tetrahedrin merkezinde bulunan Si4+ iyonlarıyla bağlı kendi valans elektronlarına sahiptir. her bir oksijende kalan 1- yüklü, komsu bir tetrahedrondaki bir diğer pozitif iyon veya silisyumla bağlanmaya elverişlidir.

Genel Silikat Mineralleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Feldspatlar açık ara en bol bulunan silikat grubu olup yer kabuğunun %50 sinden fazlasını oluşturur. Kuvars, kıtasal kabuktaki en bol ikinci mineral olup sadece silisyum ve oksijenden oluşan yaygın bir mineraldir.

Çoğu silikat minerali, erimiş kayaç soğuduğunda ve kristalleştiğinde oluşur. Soğuma, düşük sıcaklık ve basınç özellikleri gösteren Yer yüzü veya Yer yüzü'ne yakın kesimlerde veyahut da yüksek sicaklık ve basınç gösteren oldukça derinlerde oluşa bilir. Kristalleşme sırasındaki ortam ve erimiş kayaçların kimyasal bileşimi büyük oranda mineralleri oluşturur. Örneğin, bir silikat minerali olan olivin, yüksek sıcaklıklarda kristalleşirken kuvars nispeten daha düşük sıcaklıklarda kristalleşir.

Açık Renkli Silikatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ferromagnezyum olmayan ve doğada olanlara göre daha az bulunan silikatlar, genellikle açık renkli ve yaklaşık olarak 2.7 değerinde özgül ağırlığa sahip olan minerallerdir. Bu farklılıklar çoğunlukla demir ve magnezyum bulunup bulunmamasından kaynaklanır.

Feldspat Grubu[değiştir | kaynağı değiştir]
Feldspat minerali

En yaygın mineral gurubu olan feldspat grubu geniş bir sıcaklık ve basınç aralığındaki koşullara bağlı olarak oluşabilir.

Kuvars[değiştir | kaynağı değiştir]
Kuvars minerali[1]

Kuvars tamamen silisyum ve oksijenden oluşan bir mineraldir.

Muskovit[değiştir | kaynağı değiştir]

Muskuvit, mika grubuna ait bir mineraldir.

Kil Mineralleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kil, mikalar gibi bir tabaka yapısına sahip,karmaşık mineral grubunu tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

Koyu Renkli Silikatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Koyu renkli veya ferromagnezyum içeren silikatlar, yapılarında demir (ferro) veya magnezyum mineralleri içerirler çünkü demir içeriği ferromagnezyen olmayan minerallerden farklı olarak bu tipteki silikatlara özel bir özgül ağırlık değeri ve koyu bir renk verir.

Olivin Grubu[değiştir | kaynağı değiştir]
silikatlar

Olivin siyahtan yeşile kadar değişe bilen renklerde ve yüksek sıcaklık silikat mineral grubuna ait bir mineraldir.

Piroksen Grubu[değiştir | kaynağı değiştir]

Piroksenler, koyu renkli magmatik kayaçlarda önemli bileşenlerden birisi olan karmaşık bir mineral grubudur.

Amfibol Grubu[değiştir | kaynağı değiştir]

Honblend, amfiboller olarak adlanan kimyasal açıdan da karmaşık bir mineral grubunun en yaygın üyesini oluşturur.

Biyotit[değiştir | kaynağı değiştir]

Biyotit, koyu ve demirce zengin mika grubuna ait bir mineraldir.

Granat[değiştir | kaynağı değiştir]

Granat, yapısal olarak olivine benzer bir görünümde olup metalik iyonlar tarafından bağlanan tek tetrahedronlardan oluşur.[2]

  1. ^ https://en.wikipedia.org/wiki/Quartz#mediaviewer/File:Quartz,_Tibet.jpg
  2. ^ ''Genel Jeoloji Temel Kavramlar'' Erişim tarihi:2014-11-12.