Sepoy

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
1862 Haydarabad, Hindistan sepoyu

Sepoy (Farsça: سپاهی sipâhi "asker" anlamına gelen) Avrupa kolonicileri için hizmet etmiş eski Hint askeri birliği üyelerine verilen İngilizce bir unvandır. Genelde Hint Ayaklanması (Sipahi isyanı ya da Sepoy isyanı) çevirileriyle tarihte Sepoy Mutiny olayı olarak karşımıza çıkmaktadır.[1][2] [3]Günümüzde modern Hint, Pakistan ve Bangladeş ordularında “özel” askerlerin rütbesi için kullanılmaktadır.[4]

Sepoy piyadeleri 1857 Hint İsyanı'nda Birleşik Krallık'a karşı tasviri resim.
“'Minyatür Dünya: Hindistan'” kitabından (1820) Frederic Shoberl'in el boyaması sepoy gravürü

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Sepoy ya da "sipāhi" kelimesi Osmanlı ordusu rütbesinde kullanılan ordu ve asker anlamlarına gelen Farsça sipah kelimesinden türetilmiştir.[5][6] Avrupa koloni devletlerinde Doğu Hindistan Şirketi için görev yapmış olan birlik, dolayısıyla İngiliz Hint Ordusunda (1858-1947) piyade olarak yer almıştır.[7] Başlangıçta, düzenli üniforma veya disipline sahip olmayan, Hindu ya da Müslüman askerler için kullanılmıştır.

Geleneksel tarihe göre inançlarına aykırı olan hayvansal yağlardan üretilmiş silah fişeklerini zorla kullandırılmış olmaları ve başka sebeplerden dolayı İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'ne karşı bir ayaklanma başlatmışlardır.[8][9]

Daha sonra genel olarak Hindistan'daki Avrupalı ​​güçlerin hizmetindeki tüm yerel askerler için kullanılmıştır.[5] İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ordusunun 300.000 nüfuslu ordusunun yaklaşık yüzde doksan altısını oluşturan sepoylar, şirketin ve bölgenin güvenliğinden sorumlu olmuşlardır.[10]

Hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk olarak Hindistan'daki yerel askeri birlikler olarak görev yapan sepoylar sonrasında kolonici Avrupa ülkelerinin düzenli ordularında resmi rütbelerle yer almışlardır. Sömürgeci İngiltere, Fransa ve Portekiz İmparatorluğu için resmi askeri görev yapmışlardır. [11]

20. yüzyıl İngiliz Hint ordusunda bir Avan sepoyu

Ek okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

  • V. A. Stuart: “The Sepoy Mutiny” McBooks Press (19 Şubat 2003) (İngilizce) ISBN 978-0935526998
  • Edmund Candler: “The Sepoy” (ilk basım 1919) Lancer InterConsult 2008 (İngilizce) ISBN 978-0979617454
  • Boris Mollo: The Indian Army, Blandfort Press, 1981, (İngilizce) ISBN 0-7137-1074-8
  • G.F. MacMunn: The Armies of India, Londra 1911, (İngilizce) ISBN 969-35-1705-9
  • T.A. Heathcote: Indian Army: The Garrison of British Imperial India, 1822-1922, Vancouver 1974, (İngilizce) ISBN 0-7153-6635-1


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kemal H. Karpat: “Osmanlı geçmiş ve bugünün Türkiye'si” İstanbul Bilgi Üniversitesi, 2004 syf.37
  2. ^ “Türkiye Diyanet Vakfı İslâm ansiklopedisi, 9. cilt” Türkiye Diyanet Vakfı, İslâm Ansiklopedisi Genel Müdürlüğü, 1994 syf.511
  3. ^ “Büyük lûgat ve ansiklopedi, 11. cilt” Meydan Yaninevi, 1985 syf. 191
  4. ^ John Keegan: Armies of the World, syf.312-545 ISBN0-333-17236-1
  5. ^ a b Mason, Philip (1974). A matter of honour. London: Holt, Rhinehart & Winston. ISBN 0030129117.(İngilizce)
  6. ^ Yusuf Hikmet Bayur: “Hindistan tarihi, 3. cilt” Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1950 syf. 158
  7. ^ [1]About.com Sepoy - erişim 21 Nisan 2012 (İngilizce)
  8. ^ [2] Sepoy Mutiny 1857-1858
  9. ^ [3]BBC 6 Eylül 2006 Indian mutiny was 'war of religion' - erişim 21 Nisan 2012 (İngilizce)
  10. ^ [4]“India's Sepoy Mutiny” (İngilizce)
  11. ^ Rene Chartrand, Louis XV's Army - Colonial and Naval Troops, ISBN 1 85532 709 0