Paten

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Paten, bot biçiminde deri ya da plastikten yapılan altına en az 2 tekerlek veya celik takılan, buzda ya da düz zeminde kaymak için kullanılan spor aletidir. Celik Buz Pateni için kullanılır.

Genel olarak Tekerlekli paten 3 ana parçadan meydana gelmektedir.

  • Bot yani ayağın girdiği ayakabı şeklindeki bot bölümü
  • İc bot botun icinde ayağın rahat etmesini sağlayan kısım
  • Tekerlekler ve Tekerleklerin takılı olduğu frame parçası ve bunların montajlı olduğu sert plastikten imal soul plate (bot'un alt kısmı) bölümü.

Alırken her parca farklı alınarak kişi kendine gore bi paten toplayabilir.


Tekerlekli patende de hareketler buz patenindekilere benzer. Sokakta kullanılan patenler, düzenli pistlere giderek paten yapmayı öğre­nenlerin kullandıklarından farklıdır. Sokak patenlerinde genellikle kauçuk tekerlekler ve kare biçiminde kauçuk yastıklar vardır. Pist­lerde kullanılan patenlerde ise ahşap teker­lekler ve yuvarlak kauçuk yastıklar bulunur. Bu tür patenleri kullananlar yalnızca öne arkaya ya da sağa sola eğilerek istedikleri yöne gidebilirler.

Hollandalılar 18. yüzyıldan beri yollarda tekerlekli patenlerle hareket etme alışkanlığı edinmişlerdir. Belçikalı müzik aletleri yapım­cısı Joseph Merlin 1760'ta İngiltere'ye giderek yeni buluşu olan tekerlekli pateni Londra'da-ki seçkin bir toplantıda tanıttı. Keman çalarak paten yapıp konukların ilgi ve hayranlığını kazandı. Ama durmayı ve dönmeyi başara­madığı için bir aynaya çarpınca, ayna ve ke­man parçalandı, kendisi de ağır yaralandı. 1829'da Fransa'da tekerlekli patenin bulun­masından 10 yıl sonra, İngiltere'de ilk teker­lekli paten yapıldı. Ama bu sporun yaygınlaş­ması New Yorklu James L. Plimpton'un 1863'te kauçuk yastıklı, dört tekerlekli pateni bulmasından sonra oldu. İlk patenlerin teker­lekleri şimşirden yapılıyor ve kolayca kınlı­yordu. Daha sonra, bilyeli yataklarda dönen çelik tekerlekli patenler yapıldı. İlk tekerlekli paten pisti 1860'ta ABD'nin Rhode Island eyaletinde, Newport'taki At­lantik Oteli'nde açıldı. 1870'lerde ABD'nin çeşitli yerlerinde tekerlekli paten pistleri ya­pıldı. 1890'da ise Batı Londra'da Olympia'da dünyanın en büyük pisti açıldı. Asfalt ya da ahşap olan pist döşemelerinin en iyisi sert akçaağaç odunundan yapılır. Sürat ve artistik paten dallarında yapılan çeşitli şampiyonalar­da tekerlekli patenle saatte gidilen en büyük uzaklık 35 km ve ulaşılan rekor hız saatte 41 kilometredir. Tekerlekli paten sporu İngiltere'de ilk kez 1870'lerde yaygınlaştı. Ama bu ilk ilgi yalnız­ca birkaç yıl sürdü. En büyük ilgiyi 1909-12 arasında gören tekerlekli paten sporu, sine­manın gelişmesi ve I. Dünya Savaşı'nın çık­masıyla hemen hemen yok oldu; ancak 1929'da yeniden canlanabildi. 1970'lerde tekerlekli küçük sörflere benze­yen kaykayları, gençler her yerde yaygın olarak kullanmaya başladı.