Oradea

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 47°04′20″N, 21°55′16″E

Oradea
Oradea City Hall.jpg
{Oradea
damga
Oradea
Oradea
Oradea’nın Romanya'daki konumu
Koordinatlar: 47°04′20″K 21°55′16″D / 47.07222°K 21.92111°D / 47.07222; 21.92111
Ülke Romanya Romanya
İl Bihor
Yönetim
 - Belediye Başkanı Ilie Gavril Bolojan ((PNL))
Nüfus (2009)
 - Toplam 204.477
Zaman dilimi Merkezi Avrupa Zaman Dilimi CET (+2)
 - Yaz (YSU) CSET (+3)
İnternet sitesi: http://www.oradea.ro/

Oradea veya Varat/Varad, (Almanca: Großwardein, Macarca: Nagyvárad), Romanya'nın kuzeybatısında Bihor ilinin merkezi kent. Macaristan sınırının 13 km doğusunda, Crişul Repede Nehrinin Batı Karpatlar'ın batı eteklerinden ayrılarak Büyük Macaristan Ovasına girdiği noktada yer alır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

11. yüzyılda I. László zamanında Piskoposluk kurulmuş ve ilk defa 1113 yılında şehirden Latince "Varanidum" adıyla bahsedilmiştir. 13. yüzyıldada ekonomik ve kültürel olarak gelişen şehir, Avrupa'nın Moğollar tarafından istilası sırasında büyük hasara uğradı. 14. ve 15. yüzyıllarda tekrar parlak günlerine ulaşan şehir, 16 yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu' nun Macaristan' ı fethe başlaması esnasında önemli bir konuma sahip oldu ve 1538 yılında Oradea' da I. Ferdinand (Kutsal Roma İmparatoru) ile János Szapolyai arasında yapılan "Várad (Oradea) Barış Antlaşması" sonucunda Macaristan Krallığı her ikisi arasında bölündü. Erdel Prensliği' nin Eflak voyvodası Mihai Viteazul tarafından işgali üzerine şehir 1598 yılındaOsmanlı kuvvetlerince kuşatılmış ancak alınamamıştır. 1660 yılında Vezir Köse Ali Paşa komutasındasındaki Osmanlı kuvvetlerince 27 Ağustos 1660 yılında fethedilmiş ve Varat Eyaleti'nin paşa sancağı olmuştur. 1692 yılında Habsburg kuvvetlerince işgaline kadar Osmanlı egemenliği altından kalmıştır.[1]

1848 "Macar Özgürlük Savaşı"' nda önemli rol oynayan şehir 1920 yılında imzalanan Triyanon Antlaşması antlaşmasıyla Romanya Krallığı topraklarına katıldı. 1940 tarihinde Viyana Hediyeleri ile tekrar Macaristan topraklarına katılan şehir Paris Antlaşması (1947) sonucunda Romanya topraklarına katıldı.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2002 yılı verilerine göre 206.614 olan nüfusun; %70,31'i Romenler, %27,58'si Macarlar, %1,18'i Romanlar ve diğer etnik unsurlardan oluşmaktadır.[2]

Fotoğraflar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]