North American X-15

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
North American X-15
X-15 in flight.jpg
Türü Roket güçlü uçak
Ulusal köken  ABD
Üretici North American Aviation
Hizmete giriş 8 Haziran 1959
Hizmetten çıkış Aralık 1978
Ana kullanıcı NASA
USAF
Üretim sayısı 3

X-15 A, çok yüksek irtifalarda faaliyette bulunacak yetenekte, pilotlu, roket güçlü, hipersonik araştırma aracıdır. Bu araç; B-52 Stratofortress uçağından havada fırlatılır ve iniş yerine sevkedilir.Hızı yaklaşık olarak mach 6.7 dir (7200 km/s civarında). NASA, Birleşik Devletler hava kuvvetleri (USAF), Birleşik Devletler Donanması ve North American havacılık şirketinin (North American Aviation) ortak programı sonucu, çok yüksek hız ve çok yüksek irtifalarda insan ve malzeme faktörleri üzerine veri toplamak amacıyla geliştirilmiştir. İlk uçuşunu motorsuz olarak 8 Haziran 1959'da (B-52 taşıyıcı uçağından bırakılıp süzülerek), motorlu ilk uçuşunu da 17 Eylül 1959'da gerçekleştirmiştir. Toplam 3 tane üretilen uçak, 22 Ağustos 1963 de yeryüzünden 107 kilometre yüksekte uçarak yükseklik; 3 Ekim 1967'de ses hızını 6.7 kat aşarak (7200 km/s) hız rekorlarını kırmıştır. 2004 itibariyle rekorunu X-43A'ya kaptırmıştır.

X-15 programı Gemini, Mercury, Apollo projeleri ve uzay mekiği gibi insanli uzay uçuş programları için hipersonik hava akışı, aerodinamik ısınma, hipersonik hızlarda kontrol ve kararlılık, atmosfere girişte kontrol gibi konularda çok önemli veriler sağlamıştır. 24 Ekim 1968'deki son uçuşuyla program son bulmuştur. Uçağa kumanda etmiş 12 pilot arasında Neil Armstrong gibi astronotlarda bulunur.


Wikimedia Commons'ta North American X-15 ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

X-15 bir B-52 tarafından taşınırken
X-15 bırakıldıktan hemen sonra