Giambologna

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Giambologna

Giambologne portresi Ressam:Hendrick Goltzius
Genel bilgiler
Doğum adı Jean de Bologne' veya Jehan de Boulogne
Doğum 1529
Ölüm Floransa, İtalya
Uyruk Flandralı
Alanı heykel
Sanat eğitimi Anvers'de Jacques Du Brœucq

Giambologna (Fr. Jean de Bologne veya Jehan de Boulogne) (d. 1529, Douai - o. 14 Ağustos1608 Floransa) Flandralı asıllı ama önemli eserlerini Floransa, İtalya'da vermiş olan, maniyerizm güzel sanatlar stilinde heykeller yapan bir heykeltraş sanatçı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Giambologna 1529'da Flandra'da (şimdi Fransa içinde olandi) Douai şehrinde doğdu. Eğitimi için Anvers'e gidip orada mimar ve heykeltraş olan "Jacque Du Broecq" yanına atölye çırağı olarak girdi. [1]

1555'de sanatını geliştirmek için Roma, İtalya'ya gitti. Orada 1557'ye kadar heykeltraşlık eğitimine devam etti. Burada antik klassik heykelleri ve heykel yapma tekniklerini ayrıntıları ile inceleme fırsatı bulduu. 1557'de Floransa'ya geçti ve kendi atölyesini açtı. Giambologna Michelangelo'dan çok etkilendi ve hazırladıkları eserler mannerist sanat üslubunun en iyi örnekleri arasında olduğu belirtilmektedir. Eserlerinde hislere çok daha az önem vermistir ve çok ince işlenip parlatılmış metal yüzeyler, sakin zerafet ve güzellik niteliklerimne daha cok onem verilmis ve eserlerine bu nitelikler ön plana alınmıştır.

Giambologna Floransa'da iken şehrin merkezi olan Piazza Signoria'da yapılmak üzere Neptün Çeşmesi 1565'de siparişi verilmişti. Giambologna bu proje için bir plan sundu ama eserin ihalesi önce Baccio Bandinelli'ye verildi. Ama bu sanatkar eserin tasarımı hazırlayıp bunu inşa etmeye başlamakta iken bir iş kazası ile hayatını kaybetti ve bu eser Bartolomeo Ammannatı tarafından yapıldi. Bu yapılma sırasına Ammannatı'nın yardımdicilari arasında Giambologna da bulunmaktaydı. Bu çeşmenin havuz kısmının dış duvarında bulunan bir bronz satır heykelinin Giambologna tarafındabn hazırlanmis oldugu çok muhtemel oldugu belirtilir.

Giambologna'ya ilk önemli anıtsal heykel siparişi Papa IX. Pius tarafından verilmiştir. Bu sipariş 1860'li yıllarda Papalık Devleti'ne dahil olan Bologna'nin merkezinde ( Floransa merkezinde yapılmış olan Neptün Çeşmesi'ne atıfla yaptırılan) Neptün Çeşmesi'dir. Bu eserinin tasarımı 1563'de Sicilyalı mimar Tommaso Laureti tarafından hazırlanmıştır ve bu eserin ortasında bulunan insan vücudu ebadında olan bronz Neptün heykeli Giambologna tarafından hazırlanmış ve bronzdan dökülmüştür. 1566'da bu eser tamamlanmıştır.

Giambologna, 15 Ocak 1563'de I. Coşimo Medici tarafından Floransa'da kurulan ve çok prestij kazanan "Accademia delle Artı del Dışegno(Dizayn Sanatı Akademisi)"'ne 1573'de üye seçildi ve pretijli "Accademico" unvanını taşımaya başladı. Bunu başarisi icin ressam-mimar Giorgio Vasarı'den büyük destek gördü. Giorgio Vasarı gibi Giambologna da Floraansa'nın idareci ailesinin enönemli saray heykel sanatçısı oldu.


Gianmbologna zengin ve asillerinin büyük bahçe ve parkları için heykel eserleri yaratan bir heykeltraş olarak gayet popüler haykeltraş oldu. Floransa'da Medicilerin Boboli Bahçesi için yaptığı "Oceanus Fiskiyeli Çeşmesi (1571-1576) ve Groticella Venüsü (1573); (devasa heykel Apennine (1581) bulunduğu) Pratolino villa bahçesi ve Petraia ve Castello'daki Medici villalarında bulunan bahçe heykelleri bu şekil heykellere gayet iyi örnekler olmuşlardı. Castello'da buluna Villa Medicae bahçesindeki suni mağara için yapmış ve bronzdan dökülmüş olan yaşayan hayvan ebadınd abuluan ttektek evcil hayvan heykelleri Floransa Bargello Müzesi'nde daima ilgi çekmekmektedir. Giambologna'nın hazırlamış olduğu büyükçe boyutlu heykelleri küçük boyutlu bronzadan kopyaları yüzyıllardır zengin sanatsevenler tarafında zevkle toplanmaktadır ve Giambologna'yinin bu eserlerini modası yapıldıklarında beri hiç bir dönemde geçmemiştir.

Giambologna sivil kurum ve zengin kişiler aldığı heykel siparişler yanında çok sayıda kilise için roliyef ve üç boyutlu dinsel konulu heykeller de yapmıştır. Bunlarain başında Lucca Katedrali için 1577-79 döneminde hazıraldığı "Özgürlük Sunağı" sayılabilir

Giambologna Floransa'ya yerleştikten sonra ve özellikle bu cumhuriyetin sonra dükalığın idarecisi olan Medici'ler tarafından sanat değeri anlaşılınca sanki gayet değerli bir hazine gibi Mediciler tarafından Floransa'da yaşamaya ve bu şehri hiç bırakmamaya zorlanmıştır. Floransa'da ayrılırsa Avuştuyalı Habsburglar veya İspanyalı Habsburglar tarafında kapışılıp onlara heykeltraş sanatkar olarak hizmete zorlanacağından Medici'ler korkmuşlardı. Hayatını Floransa'da kendine verilen dairede yaşamakla geçirmiştir.

Giambologna 13 Ağustos 1681'de 79 yaşında iken Floransa'da ölmüşütur. Mezarı ve mezar anıtı Floransa'da buluna "Santissima Annunziata Bazılıkası" içindeki önemli eserleri hazırlamakta iken kendisini için yapmış olduğu özel bir şapelde bulunmaktadır. Pietro Francavilla adli asistanı ise 1601'de Paris'e giderek orada Giambologna'nın sanatını gelecek nesilelre nakletmiştir.

Değerlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Giambologna öldükten sonra da çırak ve satelye asitanı olarak yetiştirdiği ve kendileri önemli heykeltraşlar olan öğrencileri dolayısıyla Avrupa heykelcilik sanatına etksi olmuştur. Çırak olarak yetiştirdiği ve stuyo assitanı olan Pietro Tacca bunların başında gelmektedir. Petro Taccae ustasının önemli eserlerinden biri olan Floransa 'da Piazza Signoria'da bulunan I. Cosimo de Medici'nin atlı heykelini tamamlamıştır. Buna ek olarak Pietro Tacca ustasının ölümü ile onun atelyesini almış ve sonrada Roma'da atelya açarak kendi neslinden sonra gelen İtalyan heykeltraşlar olan Gian Lorenzo Bernini ve Alessandro Algardı 'yebüyük etkileri olmuştur. Yine öğrencilerinden olan ve Holland asilli Adrıaen de Vries (yak.1556–1626) İtalya'da çok güzel eserler vermiştir. Pierre Puget Giambologna etkilerinin Kuzey Avrupa ve İtalya'ya yayılmasina baş amillerden olmuştur.

Giambologna asıl olarak Flandaralı olmakla beraber yaasami ve sanatı açılarından bir İtalyan heykeltraşı sayılması gerekmektedir. Floransa'a da gelişen yörel bir güzel sanatlar stili olan Maniyerizm stilini 16. yüzyılda btum Avrupa için önemli olan bir sanat stiline dönüştürmüştür. Çabucak kaybolan iziksel dışavurumu hemen eserine ele geçirme yeteneği ve sanat hayatının olgunluk dönemideki stilinin hayatiyeti ve doğurduğu hissel zevklilik kendineden sonra gelecek usta heykeltraş Gian Lorenzo Bernini'nin sanatına değerli bir öncülük yapmıştır. Ondokuzuncu yüzyıllar sonlaruina kadar Gianbologna, Mikel Angelo yanında heykel eserleri sanat severler ve alleade halk tarafından sevilen ve hayran kalınan; heylelçilik sanatı öğrencileri tarafında mutlaka kopya edilmeleri gereken eserler yaratan bir üstün sanatkar heykeltraş olarak görülmüştür.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Heykel eserleri şu listede bulunmaktadır:

  • Şansone e un Filisteo, Londra, Victoria and Albert Müzesi (1562-1567)
  • Ercole con il centauro Nesso, Floransa, Loggia dei Lanzi (1599)
  • Fontana dell'Oceano, Floransa (1575)
  • Ratto delle Sabine, Floransa, Loggia dei Lanzi (1574-1580)
  • Neptün Çeşmesi, Bologna, Bologna, Piazza Maggiore (1563-1566)
  • Statüa equestre dı Coşimo İ, Floransa, Piazza della Signoria (1587-1594)
  • Statüa equestre dı Fernando İ, Floransa Piazza della Sanctissima Annuciata (1608)
  • Giustizia, Genova, Palazzo Spinola Ulusal Galerisi (1579-1590)
  • İl nano Morgante şu un mostro marino, Floransa, Bargello (1582)
  • İl ratto della Sabına, Muşée Çapodimonte Napoli (1579)
  • Marte, New York, Hall ve Knight (1565-1570)
  • Mercurio, Roma, Villa Médicis
  • Mercurio, Bologna, Müseo Civico (1563)
  • Mercurio, Floransa, Bargello (1580)
  • Mercurio, Paris, Duç de Brissaç Koleksiyonu, Louvre Müzesi
  • Mercurio, Viyana, Kunsthistorisches Museum
  • Nesso ed Deianıra, Paris, Louvre Müzesi (1576)
  • Ninfa dormiente con şatıro, Dresden, Staatlıche Kunstsammlungen (1575-1580)
  • Psiche, cosiddetta Betsabea, Los Angeles, J. Paul Getty Müzesi (1571-1573)
  • San Filippo, Floransa, San Marco, Cappella Salviatı (1579-1589)
  • San Giovanni Battista, Floransa, San Marco Müzesi, Cappella Salviatı (1579-1589)
  • San Giovanni Battista, Floransa, Santa Maria değli Angiolini (1588)
  • Tacchino, Floransa, Bargello Müzesi
  • Scimmia, Paris, Louvre Müzesi (1570)
  • Temperanza, Genova, Palazzo Spinola Ulusal Galerisi (1579-1590)
  • Toro, Amsterdam, Rijkşmuşeum (1580-1600)
  • Tritone, New York, Metropolitan Museum of Art
  • Crisco, Sainte-Catherine-De-Hatley şehir merkezi (1573)
  • Apennin , Pratolino Villası ve Parkı ( 1569-1581)


Resim[değiştir | kaynağı değiştir]


Resim İsim Yapım tarihi Büyüklük, Materiyel Mevkii
Giambologna-gesso-Palazzo vecchio.JPG
Floransa'nın Pisa'ya karşı galebesi
Tamamlanmasi 1570 [2] Mermer model Bargello Ulusal Müzesi, Floransa
Lens - Inauguration du Louvre-Lens le 4 décembre 2012, la Galerie du Temps, n° 140.JPG Nesso ed Deianira
Herakles'in Eşi Deianira'nin Sentor Nesso Tarafından Kaçırılması
Yak. 1620 Bronz Louvre-Lens
Giambologna, tritone, 1560-70 circa, 01.JPG Triton 1560 ile 1570 arası Bronz
Diavolino di giambologna, originale 01.JPG Diavolino Bronz Bardini Müzesi, Floransa
Fontana del bacchino (giambologna).JPG Fontana del bacchino
Baküs Çeşmesi
Bronz Bargello Ulusal Müzesi, Floransa[3] [4]
Giambologna, thetis, 1580-1585 ca..JPG Tetis 1580–1585
Architecture (or Geometry) by Giambologna - Statens Museum for Kunst, Copenhagen - DSC08126.JPG Mimari veya Geometri Staatliches Kunstmuseum, Kopenhag
WGA-Link Venus 1573 Mermer Boboli Bahçesi, Floransa
Gaimbologna, apollino.JPG Apollo Bronz Palazzo Vecchio Sarayı, Floransa
Da giambologna, astronomia, 1624 ca. 01.JPG Astronomi Bu 16./17. yüzyıllarda tasarlanıp yapılmıştır.
(Bronz döküm yak. 1624)
Bronz
Giambologna, mercurio.JPG Merkür 1580 1,80 m
Bronz
Louvre
1067 - Bologna - Fontana del Nettuno - Foto Giovanni Dall'Orto, 9-Feb-2008.jpg Neptün Çeşmesi, Bologna [5] 1563–1566 Bronz ve Mermer Piazza Nettuno, Bologna
WGA-Link Perseus Yak. 1576 Mermer Boboli Bahçesi
100px Ercole con il centauro Nesso
Herakles ve Sentor Nesso
1600 Mermer
2,69 m
Loggia dei Lanzi, Floransa
Boboli, isolotto, fontana dell'oceano del Giambologna 01.JPG Fontana dell'Oceano
Oceanus Fiskiyesi
1576 Mermer Boboli Bahçesi, Floransa
Pietro tacca su modello di giambologna, granduca cosimo I, ante 1611.JPG Francesco de Medici büstü Modelleme 1585-87
Pietro Tacca tarafından bronz döküm yak. 1611
Bronz New York, Metropolitan Museum of Art [6]
Appennino2.jpg Apennin 1570 ile 1579 arası 10 m
Kaya, Lava, Tuğla
Pratolino'da Villa Medici
Florence Rape of the Sabine Women 3.jpg Il ratto della Sabina
Sabin Kadınının Irzına Tecavüz
Mermer Loggia dei Lanzi, Floransa
Giambologna, sansone che uccide un filisteo, 1562 ca. 02.JPG 'Sansone e un Filisteo
Samson ve Bir Antik Filistinli
yak. 1560 2,10 m
Mermer
Victoria and Albert Müzesi, Londra [7]
Giambologna, forse autoritratto, cera, , 1599 circa.JPG Otoportre yak. 1599 Mum
Giambologna, ferdinando I 02.JPG I. Fernando
FerdinandodeMedici.jpg Statua equestre di Fernando I
Ata Binmiş I. Fernando Heykeli
Bronz Piazza Santissima Annuntiata, Floransa
PI6D98~2ruiterstandbeeld Cosimo I de' Medici.JPG Statua equestre di Cosimo I. de Medici

Ata Binmiş Cosimo I. Medici Heykeli
1587-94
4,50 m
Bronz Piazza della Signoria, Floransa
Statue of Philip III of Spain, Madrid 01.JPG Statua equestre di Philipp III
Ata Binmiş III. Filip (İspanya) Heykeli
Pietro Tacca tarafından bronz döküm 1616 Bronz Plaza Mayor, Madrid
Villa di Castello, Grotta degli animali 03.JPG Grotta degli animali, Villa di Castello
Hayvanlar Mağarası
Castello'da Villa Medici
Giambologna-Sant-Lluc.jpg San Luca
Aziz Luka
Bronz Orsanmichele, Floransa
Giambologna - Lion Attacking a Horse - Walters 54669.jpg
Aslanın ata saldırışı
Yak. 1580 ile 1589 arası 23,8 cm
Bronz
Walters Güzel Sanatlar Müzesi
Giambologna - Hercules Carrying the Erymanthian Boar - Walters 54679.jpg
Herakles'in Erimathia Yaban Domuzunu Taşıması
Yak. 1575/1580 47,7 cm
Bronz
Walters Güzel Sanatlar Müzesi
Da giambologna, nano morgante, 17mo secolo.JPG Nano Morgante
Cüce Morgante
17. yüzyıl.
Giambologna - The Dwarf Morgante Riding on a Dragon - Walters 54719.jpg Il nano Morgante su un mostro marino
Cuce Morganthe'nin bir Su Ejderhasına Binmesi
29 cm
Bronz
Paris
Walters Güzel Sanatlar Müzesi'ndeki eserin kopyası.[8]
Bottega di giambologna, cavallo al passo, 1595-1600 ca..JPG
Yuruyen At
1595 ve 1600 arasi Victoria and Albert Muzesi, Londra

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ R. Wellens, (1962) Jacques du Broeucq, sculpteur et architecte de la renaissance (Brussels) 1962
  2. ^ http://collections.vam.ac.uk/item/O110862/florence-triumphant-over-pisa-statuette-model-or-giambologna/
  3. ^ Bu eser 1838'de Mimar Lenni tarafindan "ponte Vecchio" Köprüsü yakınlarındaki Borgo San Jacopo Sokağı'ndaki Rossi Cerchi kulesinin alt tarafına inşa edilmiş bir çeşme olup Giambologna tarafından yapılmış ve Bargello'da bulunan orijinal bronz Baküs heykelinin bir kopyasıdır.
  4. ^ http://giambologna.comune.fi.it/scheda.php?Id=4&lang=ita
  5. ^ Tasarım mimar Tommaso Laureti tarafından.
  6. ^ http://www.dia.org/exhibitions/medici/pages/preview/francesco/index.html
  7. ^ http://www.vam.ac.uk/content/articles/s/giambolognas-samson-and-a-philistine/
  8. ^ http://art.thewalters.org/detail/33316

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]