Gelemiç, Keles

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara


Gelemiç
—  Köy  —
Bursa
Bursa
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Marmara Bölgesi
İl Bursa
İlçe Keles
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 504
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 224
İl plaka kodu 16
Posta kodu 16740
İnternet sitesi: YerelNET

Gelemiç, Bursa ilinin Keles ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Koyun tarihi ile ilgili yapilmis bilimsel bir kazi ve tespit bulunmamaktadir.Ancak maden ocaklarinin acilmasinda, yol yapimi gibi cesitli isler sirasinda ortaya cikan mezar kalintisi, demir curufu gibi kalintilara bakilacak olursa, koyun takriben 2000 yillik bir gecmisinin oldugu sanilmaktadir. Osmanlilarin bolgeye gelisiyle birlikte buraya Musluman Turkler yerlestirilmistir.Koy etnik yapi itibariyle Osmanlilarin Kayi Boyu Turklerinden olup, diger Turk unsurlarina rastlanmamaktadir.

Bursa, Balıkesir, Kütahya yörelerinde, kalabalık olan, Karakeçili yörükleri tarafından kurulmuştur. Sorgun, Baraklı, Akçapınar, Küçükkovacık, Kocakovacık, Belenören, Pınarcık, Düvenli, Delice, Sarıot gibi çevre köyler de aynı boydan ve akrabadır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri TORELERDEN BAZILARI: Gelemic koyu, Ohaneli, Keles ve Inegol yolunun kesistigi bir yerde olmasi nedeniyle civar koylerden cok misafir agirlardi. Simdi motorlu tasitlarin gundeme gelmesiyle artik transit gecisli misafir agirlama isi neredeyse kaybolmus gibidir. Eskiden yolculuklar hayvanla yapildigi icin, uzak yerlerden gelenler buralarda geceleme ihtiyaci duyarlardi. O nedenle koyde misafir agirlamaya mahsus uc tane misafirhane vardi. Bu misafirhanelerin altinda da konuklarin binek veya tasima hayvanlarini bagliyack birer de ahir bulunurdu. Misafirlerin karsilanmasi isini koyun kahyasi yapardi. Misafirlerin yemek ve hayvanlarina yem verme islemini koylu sirayla yapardi. Bu sirayi da koyun kahyasi takip ederdi. Bu misafirhanelerden asagi mahalledekine genellikle gencler giderdi. Burasi genclerin geceleri birlikte oldugu yerlerdi. Koylu arasinda "ODA" olarak anilan bu yerlere yasi 15-16'ya ulasmis gencler giderdi. Bu genclerin odaya kabulu icin de gencler kendi aralarinda bir sinav uygularlardi.Bu sinavin birkac sekli vardi. Bunlardan bir iki tanesini kisaca anlatalim : Delikanlilardan ilk gelen odanin bir kosesinde oyuna ve muhabbete karismaksizin beklerken, vakit geceyarisina dogru yaklastiginda, darbuka calan kisi,ortaya hitaben "bu darbuka iyi otmemeye basladi, su dombelek eyesini verin de bir eyeleyelim der."Delikanli Basi" diye adlandirilan kisi de "ben onu filan kisiye vermistim, bu genc arkadasimiz bir kosu alip gelsin" der. Filan kisi denilen zat da koyun en ust basindadir. Genellikle mevsim kis, ortalik coban kopekleriyle doludur.Yalniz bu is kolay yapilacak gibi degildir ama baska turlu de "delikanlilik" ispatlanamiyacaktir. Yeni katilan genc bu talimat uzerine dumbelek eyesini almaya gider. Belirtilen eve ulasincaya kadar da bir cok tehlike atlatmistir. Gece yarisi o kisiyi uyandirir ve eyeyi ister. Adam bir ya havle ceker ama, ayni seyi gencliginde kendisi de yaptigi icin bir sey demez ve gelen delikanliyi bu sefer mahallenin en alt tarafinda oturan kisiye gonderir. Eger delikanli olayin farkina varmakta gecikirse, sabaha kadar dumbelek eyesini arar. Bir baska sinav sekli de kisin yogun kar oldugu zamanda, gelen genci alti delinmis testiyle "Zirca" cesmesine yollamaktir. Testi nin dugununu icindeki su yol boyunca alttaki delikten karlarin uzerine sessizce aktigi icin genc kendisine yapilan bu muzipligin farkina varamaz. Eger farkina varip de deligi kapatarak suyu getirirse oaya kabulu hemen yapilir. Bunun gibi daha bircok sinav vardir ki, artik zamana ve zemine gore uygulanir. Gencler bu odalarda sadece kendilerini eglendirmeklekalmazlar, burada ogrendikleri, sarki turku ve oyunlarla koydeki dugunleri de senlendirirler.Eh ne demisler,"Harman yel ile, dugun el ile" Koy folklorunun gunumuze kadar gelmesinde katkilari olan bu gencleri kutlamak gerekiyor.

Köy Düğünü
Yeri gelmisken koy dugununu de anlatalim : Eskiden koy dugunleri uc gun uc gece devam ederdi. Simdilerde gerek ekonomik kosullar ve gerekse, dini motiflerin one cikmasiyla dugunler, maalesef sokaklarda tekbir getirilerek dolasmak ,evlerde ilahi okumak sekline donmusse de, yine bazi bilincli koylulerin eski toreyi yasatmak icin klasik koy dugununu tercih ettiklerini gormekteyiz. Eskiden koy dugunu soyle olurdu : Dugun yapilacagi bir hafta onceden koyluye ve civar koylerdeki hisimlara duyurulurdu. Bu duyurma, koy firininda yapilan ve lokma diye adlandirilan cevizli boregin koyluye dagitilmasi seklinde olurdu. Bu davetin adi koyde "okuma" olarak adlandirilirdi. Dugune su kadar kisi davet edildi yerine, "su kadar kisi okundu" denirdi. Dugunlerde bir davul iki zurnadan olusan bir calgi ekibi olurdu. Bu calgi ekibinde "cura" tabir edilen bir saz da bulunurdu. Dugun genellikle Cuma gunu aksam uzeri baslardi. Calgilar yakin koylerden gelecekleri yolda karsilar, onlari eglendirerek konuk olacaklari eve kadar getirirlerdi. Dugunun ilk gecesine "Danisik" denirdi. Bunun anlami dugune cevre koylerden davet edilen konuklarla koylunun veya koylu ile dugun sahibinin birbirleriyle tanismasi demektir. Bu gece eglenceden ziyade konuklarla yemek yenir ve sohbet edilirdi. Ertesi gunu, butun koylu hayvanlarini alarak, dugun esnasinda yakilacak olan odunu imece suretiyle daglardan getirirlerdi. Odun toplama isi topluca yapildigi icin, odundan donen koyluler Gavur Harmanlari mevkiinde davul-zurna esliginde karsilanirdi.Tore geregi, odunu ilk getiren delikanliya bir mendil ve firinda kizartilmis bir tavuk hediye edilirdi. Ayni gunun aksami kina gecesi yapilirdi. Kina gecesinde hanimlar kizevinde kendi aralarinda eglenirler, geline kina yakarlardi. Erkekler ise kiz evinin onunde veya yakininda bulunan bir meydanda eglenirlerdi. Bu eglence sirasinda eglence yapilacak meydanin ortasina bir ates yakilirdi. Atesin gokyuzune dogra yukselerek etrafi tam aydinlatmasi icin de, atesin icine karakovan dikilir ve boylelikle goge yukselen atesin etrafinda gencler oynarlardi.Bu arada komurlu tren taklidi,gobek dansi gibi cesitli eglence turlerine de yer verilirdi. Bu eglence sirasinda cift zurna-davul ve cura calinirdi. Turkuler genellikle genclerin korosu seklinde olurdu. Bu arada nara atmalar ve silahla atis girla giderdi.Bu eglence gece yarisina kadar surerdi. Dugunun ucuncu gunu ogleye dogru gelen konuklari misafir bulunduklari evden almak uzere davul-zurna esliginde delikanlilar yollara duserdi.Buna koyluler arasinda duru denirdi. Zira bu esnada evlerinden cikip dugun alayina karisanlarin ellerinde dugun sahibine goturecekleri hediyeler olurdu. Dugun evinde gelen misafirlere ve tum konuklara dugun yemegi verilirdi. Bu yemegin adi duru yemegi idi. Yemek sonrasi dugun alayi olusur ve yine davul-zurna esliginde topluca koyun her meydaninda oyun kurularak gelin almaya gidilirdi. Bu gelin alma isi bazen 4-5 saat surerdi. (Devam edecek)
Binbir oluklu Gelemiç Şehri
Köyde eskiden içme suyu yaklaşık 3 km. öteden, çam ağacından yapilmis oluklarla gelirdi. O nedenle Gelemic koyunun hemen herkesce bilinen bir hikâyesi vardir : Gecmis zamanda seyahati seven koylulerimizden biri bir baska koyde misafir oldugu bir sirada orada kendisi gibi uzaklardan gelmis bir seyyahla tanismis. Seyyah gordugu yerleri anlatiyor ve bundan bir ustunluk cikariyormus. Bizim koyluye sen suraya gittin mi, surayi gordun mu gibi sorularla bizimkine ustunluk saglamaya calisiyormus. Bizimki de ona soyle bir soru sormus : "Sen demis, altinda candir iskelesi, guneyinde Bagirdas kalesi ve altintas ovasi olan Binbir Oluklu Gelemic Sehrine gittin mi?" Bircok yer gormus olan seyyah "Vallahi arkadasim, cok yer gezdim, cok yer gordum ama, ne yalan soyliyeyim Binbir Oluklu Gelemic Sehrini gormedim" demis.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Gelemic Koyune gitmek icin asagida belirtilen yollar kullanilabilir. Gelemic koyune uc degisik yoldan ulasmak mumkundur. Asil yol Bursa uzerinden olmakla beraber, Tavsanli-Tuncbilek ve Domanic yonunden de gitmek mumkundur. Bursa uzerinden gitmek icin, Bursa-Izmir yolunun, sehir cikisinda Keles tabelasi gorulur. 55 km. gittikten sonra Keles'e ulasilir. Keles'ten sonra Tuncbilek yoluna girilir. Tuncbilek yolunda 7 km. sonra Gelemic yol ayrimi gorulur. Bu ayirimdan 3 km. sonra GIRIS linkinde gorulen koyumuze ulasilmis olur. Tavsanli, Tuncbilek ve Domanic yolu uzerinden de koyumuze ulasmak mumkundur. Bu arada Inegol'den gelmek istiyenler de Inegol-Bedre-Bogazova yolu guzergahindan dag ve orman yollarini kullanarak da koye ulasabilirler. Ozellikle av doga manzarasi hayranlari icin bu guzergah idealdir. Ancak yol henuz toprak ve bakirdir. Gideceklere simdiden HAYIRLI YOLCULUKLAR! Koyumuzun kahvesinde cay icip tatli muhabbetlere katilmayi unutmayin.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Marmara iklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 504
1997 540

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]