Emmanuel Chabrier

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Emmanuel Chabrier
Emmanuel Chabrier (1841-1894)
Emmanuel Chabrier (1841-1894)
Doğum 18 Ocak1841
Ambert, Puy-de-Dôme, Fransa
Ölüm 13 Eylül 1886
Paris
Meslek Müzisyen, Besteci, Piyanist

Emmanuel Chabrier (d. 18 Ocak1841, Ambert, Puy-de-Dôme , Fransa – ö. 13 Eylül 1886, Paris). Fransız Romantik dönem besteci ve piyanist.

Emmanuel Chabrier özellikle hazırladığı España ve Joyeuse marche adlı iki orkestra eseri ile çok tanınmış olmakla beraber, operalar, piyano müziği ve şarkılar da bestelemiştir. Sayıca küçük olan eserleri gayet yüksek kaliteli olup sonraki birçok besteci tarafından (örneğin Debussy, Ravel, Richard Strauss, Erik Satie, Florent Schmitt, İgor Stravinski) çok beğenilmiş ve bu bestecilere ilham sağlamıştır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Emmanuel Chabrier merkezi Fransa'da Auvergne bölgesinde "Ambert" adlı bir köyde bir avukatın oğlu olarak doğdu. Altı yaşında iken müzik dersleri almaya başladı. Fakat 1852de ailesi Clermont-Ferrand'a yerleşinde hukuk kariyerine girmek için liseye devam etti. Bu arada bir Polonyalı kemancı ve besteci "Alexander Tarnowski"'den teori ve pratik müzik dersleri almaya devam etti. 1856da ailesi Paris'e yerleşince Chabrier bakuleryasını almak için prestijli Lise Saint-Luis'e devam etti ve sonra Hukuk Fakültesine devam ederek 1861de üniversite dipolması aldı.

Emmanuel Chabrier, 1880, ressam: Édouard Manet, Danimarka'da "Ordrupgaard Müzesi"nde

1861de Fransa İçişleri Bakanlığı'na memur olarak girdi ve bu memuriyette 1880e kadar kaldı. Bu arada küçük besteler hazırlayarak müzik sevgisini de unutmadı. Paris'de iken "Parnasian" ismini taşıyan kültür ve edebiyat grubu içinde bulunuyordu. Bu siradalar da ünlü Fransız şairi Paul Valery Chabrier'in bitiremediği iki opera eseri için libretto hazırlamıştır. 1870-1871 Fransa-Prusya Savaşı sırasında çalıştığı bakanlık icin sirayla Tours, Bordeaux ve Versailles'da çalışmıştır. 1873de, Marie Alice Dejean adlı bir hanım ile evlendi ve biri çok genç yaşta ölen üç oğulları oldu. 1870li yıllarda Chabrier sahnede temsil edilen birkaç eser tamamladı. Bunlarda 1877de hazırladığı "Le Etoile" operası "Théâtre des Bouffes Parisiens" tiyatrosunda 48 defa başarılı olarak temsil edildi.

Chabrier zamanının avantgart Fransız empresyonist (izlenimci) ressamları ile (özellikle Claude Monet ve Édouard Manet ile) yakın arkadaşlık kurmuş ve bu stilde resimler moda olmadan birçok izlenimci tablo satın almistri. Günümüzde dünyanın önde gelen sanat galerilerindeki Fransız empresyonist tablolar Chabrier'in şahsi koleksiyonundan gelmiştir.

1180den sonra Chabrier memuriyetten ayrılarak tam zamanlı olarak bestecilik kariyerine başladı. Önce Richarda Wagner'in eserleri ve müzik stili üzerinde önemli çaliamslara yaptı ve Avrupa'nın birçok şehrine bu eserlerin temsillerini görmek için seyahat yaptı. 1882de İşapanya'ya yaptığı seyahat "Espana" adlı orkestralı rapsodi eserine ilham sağladı. Hazırladığı Gwendoline ve Le roi malgré lui adlı operalar Fransa'da pek ilgi görmediği ve diğer ülkelerde temsillerde de bazı talihsiz olaylar sonucu fazla temsil edilmedi. Chabrier kendi ülkesinin bu ilgisizliğinden, yaptığı mali yatırımların bankerlerin iflası ile hiçe inmesi ile ve yakalandığı frengi hastalığının son safhasından dolayi son yıllarını cok fena bir durumda geçirmiştir. 1893de tam bir inme inip hayatının son yılında tam paraliz halinde yatalak olmuş ve 53 yaşında 13 Eylül 1894de Paris'de hayata gözlerini yummuştur. Mezarı Paris'deki Montparnasse Mezarlığında bulunmaktadır.

Seçilmiş eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Operalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tamamlanma tarihi İsim Perde sayisi Prömiyer Libretto
1863-1864 a) Fisch-Ton-Kan; b) als Peh-Li-Kan a) Bitmemis; b) 31 Mart 1875, Paris, Cercle de l'Union artistique Paul Verlaine
1867 Jean Hunyade 4 perde; (Bitmemis) Henri Fouquier
1877 L'Étoile 3 perde 28 Kasim 1877, Paris, Théâtre des Bouffes-Parisiens Eugène Leterrier Kaynak:Albert Vanloo
1877 Le Sabbat 2 perde; Bitmemis Silvestre
1878/1880-1883 Les Muscadins 4 perde, 5 sahne; Bitmemis Jules Claretie ve Silvestre
1886 Gwendoline 2 perde, 3 sahne 10 Nisan 1886, Bruksel, Koninklijke Muntschouwburg Catulle Mendès
1887 Le Roi malgré lui 3 perde 18 Mayis 1887, Paris, Opéra-Comique Emile de Najac ve Paul Burani, yardimci Jean Richepin
1888-1893 Briséïs veya Les amants de Conrinthe; Chabrier 1. perdeyi hazirladi 3 perde 31 Ocak 1897, Paris, Concerts Lamoureux (konser verziyonu 1 perde);
14 Ocak 1899, Berlin, (opera sahnesi verziyon; Almanca'ya ceviren:E.Klingenfeld)
Ephraïm Mikhaïl veCatulle Mendès]], Kaynak: [Johann Wolfgang von Goethe]], "Die Braut von Korinth" adli balad

Operetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tamamlanma tarihi İsim Perde sayisi Prömiyer Libretto
1864 Vaucochard et fils Ier Bitmemis 22 Nisan 1941, Paris, Conservatoire national supérieur de musique, Salle de l'Ancien Paul Verlaine
1872 Le Service obligatoire; Jules Costé ve René de Boisdeffre ortaklasa besteleme 3 perde 1872, Paris, Cercle de l'Union artistique Albert Marion ve Henri Leilhac, Fournier-Sarlovèze
1879 Une Éducation manquée 1 perde 1 Mayis 1879, Paris, Piyano refaketiyle ozel gosteri "Cercle Franco-International";
1913, Paris, Théâtre des Arts (orkestra ile)
Eugène Leterrier ve Albert Vanloo

Orkestra eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Lamento (1875)
  • Larghetto korno ve orkestra icin(1875)
  • España, orkestra icin rapsodi (1883)
  • Prélude pastoral ve Joyeuse marche (1888; 4-elli piyano icin Prélude et marche française eserinin Chabrier tarafindan orkestrasyonu(1883/5)).
  • Suite pastorale (1888, piyano icin Pièces pittoresques eserinden 4 parcanin orkestrasyonu)

Piyano eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Rêverie (1855)
  • Julia, Grande Valse, Op. 1 (1857)
  • Le scalp!!! (1861)
  • Souvenirs de Brunehaut, Vals (1862)
  • Marche des Cipayes (1863)
  • Suite des valses (1872)
  • Impromptu C major (1873)
  • Pas redoublé (Cortège burlesque) 4 elle piyano icin (1881)
  • 10 Pièces pittoresques (1881)
  • Trois valses romantiques 2 piyano icin(1883)
  • Prélude et marche française 4-elle piyano icin ve ayrica solo piano icin (1883/85)
  • Habanera (1885)
  • Souvenirs de Munich, Tristan und Isolde operasinin populer temalari uzerine kuadril. $-elli piyano icin(1885-86)
  • Bourrée fantasque (1891)* Cinq morceaux (Ilk calisinisi olumden sonra)

Vokal müzik[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Liedler
  • Les plus jolies chansons du pays de France, folklor sarkilarinin aranjmani (1888)
  • Ballade des gros dindons ; Villanelle des petits canards ; Pastorale des cochons roses hayvan seslerinden asagi avlu sarkilari (1889)


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]