Dr. Jekyll ve Mr. Hyde (roman)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Dr. Jekyll ve Mr. Hyde
Dr. Jekyll ve Mr. Hyde kitap kapak.jpg
Robert Louis Stevenson'ın Dr. Jekyll ve Mr. Hyde (Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde) adlı romanının 2002'de Arion Yayınevi'ndan çıkan bir Türkçe baskısının kapağı.
Yazarı Robert Louis Stevenson
Orijinal ismi Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde
Çevirmen Hamdi Varoğlu (Ahmet Hamdi)
Zarife Laçinler (Maarif)
Bedriye Şanda (Varlık)
Arzu Yazıcıoğlu (Soyut)
Ebru Kılıç (İthaki)
Gülümser Ağırer Çuhadar (Arion)
Ülke İskoçya İskoçya
Özgün dili İngilizce
Dili Türkçe
Türü Roman
Yayınevi Ahmet Halit Kitabevi
Maarif Vekaleti Basımevi
Varlık Yayınları
İthaki Yayınları
Arion Yayınevi
Soyut Yayınları
İletişim Yayınları
Anadilinde
basım tarihi
1942 (Ahmet Halit)
1944 (Maarif)
1963 (Varlık)
2004 (Arion)
2006 (İletişim)
Yayın ortamı 3. Hamur kâğıt, karton kapaklı ciltsiz
Sayfa sayısı 87 sayfa (Arion)
ISBN 975-571-0671

Dr. Jekyll ve Mr. Hyde, İskoçyalı yazar Robert Louis Stevenson'ın 1886 yılında yayımladığı kısa romanının adıdır. Özgün adı Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (Türkçesi: Dr. Jekyll ve Mr. Hyde'ın Tuhaf Vakası) olan bu Roman Türkiye'de ilk defa 1942 yılında Hamdi Varoğlu'nun Türkçe çevirisiyle ve İki Yüzlü Adam adıyla Ahmet Halit Kitabevi tarafından yayımlanmıştı. Daha sonra 1944 yılında Maarif Vekaleti Basımevi tarafından Dr. Jekyll ile Mr. Hyde adıyla basılan roman 1963'te Varlık Yayınları'ndan tekrar "İki Yüzlü Adam" adıyla çıktı. Bundan sonra 2000'li yıllara kadar bir düzine kadar yayınevi tarafından yapılan yeni baskılarında özgün adının çevirisine yakın isimler kullanıldı, tek bir yayınevi Mr. yerine Bay kelimesini kullanmıştır.

Kişilik bölünmesi üzerine bir roman olan "Dr. Jekyll ve Mr. Hyde" da Victoria devri İngilteresinde, Londralı avukat Mr. Utterson'ın eski dostu, nazik bir insan olan saygın hekim Dr. Henry Jekyll'in zaman zaman şehvet düşkünü bir canavara yani Mr. Edward Hyde'a dönüşmesi olayını gözlemlemesi anlatılmaktadır. Roman zaten insanın doğasında bulunan kişilik farklılıklarının bir alegorisidir. Dr. Jekyll ve Mr. Hyde insan ruhundaki iki farklı kişiliğin; iyinin ve kötünün çatışmasını anlatmaktadır.

Yayımlanır yayımlanmaz çok satanlar listesinden düşmeyen bu roman bütün Dünyada sayısız defalar basılmış ve bugüne kadar hiçbir zaman kitapçı raflarından eksilmemiştir. 1908 yılından başlayarak da yaklaşık 123 kez sinema ve televizyona uyarlanmıştır. Defalarca da sahneye de konan eserin popülerliği günümüze kadar hiç azalmamıştır[1].

Bugüne kadar onlarca müzik albümü, televizyon dizisi, müzikal, bilgisayar oyunu ve çizgi romana ilham veren eser ayrıca ABD'de Barbie bebekleri türünden bir oyuncak bebek ve kitap serisi olan Monster High'da da yer almıştır. Haliyle bu seride Stevenson'ın karakterlerinin sonraki nesilleri benzer adlarla kullanılmıştır.

Türkçe baskıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Robert Louis Stevenson'in 1886 yılında yazdığı Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (Türkçesi: Dr. Jekyll ve Mr. Hyde'ın Tuhaf Vakası) adlı kısa romanı Türkiye'de birkaç değişik adla yayımlandı. Bunlar:

Yıl Adı Yayınevi Çevirmen ISBN
1942 İki Yüzlü Adam Ahmet Halit Kitabevi Hamdi Varoğlu
1944 Dr. Jekyll ile Mr. Hyde Maarif Vekâleti Basımevi Zarife Laçinler
1963 İki Yüzlü Adam Varlık Yayınları Bedriye Şanda
1998 Dr. Jekyll ve Mr. Hyde Cumhuriyet Gazetesi Zarife Laçinler
2001 Dr. Jekyll ve Mr. Hyde Soyut Yayınları Arzu Yazıcıoğlu
2002 Dr. Jekyll ve Mr. Hyde Bilge Kültür Sanat Yasemin Erdin (ISBN 975-8509-42-X)
2002 Dr. Jekyll ve Mr. Hyde Bordo Siyah Yayınları Osman Çakmakçı (ISBN 978-975-8688-19-7)
2002 Dr. Jekyll ve Mr. Hyde İthaki Yayınları Ebru Kılıç (ISBN 975-8607-33-2)
2002 Dr. Jekyll ve Mr. Hyde Arion Yayınevi Gülümser Ağırer Çuhadar (ISBN 975-571-067-1)
2004 Dr. Jekyll ve Mr Hyde Sosyal Yayınlar Deniz Canefe (ISBN 975-7384-76-3)
2005 Dr. Jekyll ve Mr Hyde Oğlak Yayınları Esen Türay
2006 Dr. Jekyll ve Bay Hyde İletişim Yayınları Kaya Genç EAN 9789750504303
Eserin muhtelif baskıları. Üst sıra (eskiler): Londra ilk baskısı, Ahmet Halit Kitabevi, Maarif Vekaleti Basımevi ve Varlık Yayınları. Alt Sıra (yeniler): Sosyal Yayınlar, Bordo Siyah Yayınlar, İthaki Yayınları, Oğlak Yayınları'na ait baskılar.

Sinema uyarlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

1880'li yıllardan kalma eseri betimleyen bir afiş.

Robert Louis Stevenson'in 1886 yılında yazdığı Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde romanı sessiz sinema döneminden başlayarak 123 defa filme aktarılmıştır. İlk kez 1908 yılında ABD'de yapılan sinema uyarlaması kısa ve sessiz bir filmdi. En ünlü uyarlamalar Rouben Mamoulian'ın 1931'de yönettiği Dr. Jekyll ve Bay Hyde (film, 1931) ile Victor Fleming'in yönettiği 1941 tarihli film Dr. Jekyll ve Bay Hyde (film, 1941)'dir. İlk sesli uyarlama olan ilkinin başrol oyuncusu Fredric March 1932'de En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü almıştı. Sonraki film de romanın ikinci sesli uyarlamasıdır ve o da siyah beyaz çekilmiştir. Onun başrollerinde ise Spencer Tracy, Ingrid Bergman ve Lana Turner oynuyorlardı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dr. Jekyll ve Bay Hyde (film, 1941) Diğer sinema uyarlamalarının bir listesi için Filmin diğer versiyonları alt bölümüne bakınız.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]