Dil (organ)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Dil (lingua, tongue), ağız içinde bulunan ve tat alma duyusunu gerçekleştiren, kaslardan yapılmış bir organdır. Ayrıca yiyecekleri çiğneme ve yutma işlemlerine yardım eder, insanlarda konuşmayı da sağlar. Kendini yenileme hızı en yüksek organ olarak da tanınır.[kaynak belirtilmeli]

İnsan Dili

Anatomisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dil papillaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Dil üzerindeki büyümüş bir papilla

Dile pürüzlü bir görünüm veren,dilin üst yüzeyinde ve yanlarında yer alan minik çıkıntılara verilen isimdir. İçlerinde tat tomurcukları bulundururlar. Bu tomurcuklar içerisinde ise tat hücreleri vardır.

  1. Papillae filiformes: İpliksi papiller. Daha uzunca ve kalın olanına papillae conicae denir.
  2. Papillae fungiformes: Mantar şeklindeki papil türü.
  3. Papillae vallatae: Kısa ve daha geniş fungiform (mantar şekilli) papilla
  4. Papillae lentiformes
  5. Papillae foliatae: Dilin arka yan kenarında bulunan, tat tomurcuklarını içeren paralel yerleşimli çok sayıda yapraksı mukoza kıvrımı.
  • Tat tomurcuklar içerenler:
  1. Dilin ön bölümlerinde bulunan mantarsı papillalar (Özellikle süt içtikten sonra daha da görünür hale gelirler)
  2. Diğerlerine göre daha büyük ve daha az sayıda olan çanaksı papillala: Dilin arkasında ters bir V harfi biçiminde dizilmişlerdir.
  3. Yapraksı papillalar: Dilin arka yanlarindadir. Mantarsı, çanaksı ve yapraksıdırlar.
  • Tat tomurcuğu içermeyenler:
  1. Sayıca en çok olan ipliksi papillalar (Papillae filiformes): Neredeyse dilin tüm yüzeyini kaplarlar ve dokunma duyusuyla ilgili olarak görev yaparlar.

Folliculi linguales: Dil kümeleri. Dil mukozasının altındaki tonsillaların meydana getirdiği tepemsi çıkıntılar. Ortalarında birer oyuk/kanal bulunur.

Dil Kasları (Musculi linguale)[değiştir | kaynağı değiştir]

XII. Kafa çifti olan N.hypoglossus tarafından innerve edilen sekiz adet dil kası. İntrinsik kaslar dilin içinde yer alır. ekstrinsik kaslar ise, dil kemiği (os hyoideum) dan başlayıp dilde sona ererler ve yine dilin hareketlerinden sorumludurlar.

Ekstrinsik (Dil dışında bulunan) dil kasları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. M. genioglossus
  2. M. hyoglossus
  3. M.palataglossus
  4. M. styloglossus

İntrinsik (Dilin gövdesi içinde bulunan) dil kasları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. M.longitidinalis superior
  2. M.longitidinalis inferior
  3. M. transversus linguale
  4. M.transversus enfilyoslam

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Fonasyon. Konuşma seslerinin diğer fonasyon organlarıyla birlikte oluşturmaya yardımcı olur.
  2. Tat alma: İnsan dilinin her yeri farklı tatları hisseder. Dil ucu "tatlı" , ucun hemen arkası "tuzlu", dilin yanları "ekşi" ve arkası "acı" tatlarını hisseden algılayıcılar barındırır.
  3. Besinleri ağızda çevirerek çiğnemeye yardımcı olur.
  4. Besinleri yutulmak üzere boğaza gönderir.


Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Dil (organ) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.