Dereli, Kahramanmaraş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Dereli
—  Köy  —
Kahramanmaraş
Kahramanmaraş
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
İl Kahramanmaraş
İlçe Merkez
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 1.800
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 344
İl plaka kodu 46
Posta kodu 46000
İnternet sitesi: [2]
Dereli köyünün uzaktan görünüşü

Dereli, Kahramanmaraş ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Dereli köyünden İstiklal madalyası sahibi Mehmet Akgün'ün (merhum) İstiklal madalyasını taşıyan oğlu Hacı Abdullah Akgün
İstiklal Savaşı Gazisi Mehmet Akgün'ün İstiklal madalyası

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy kurulduğunda köy yerleşim alanının içinde biri kuzeyden güneye, diğeri de kuzeydoğudan güneybatıya akan iki tane dere bulunmaktaydı. Şu an bu dereler kurumuş olsa da yatakları bellidir. Bu yataklar yağmur sularını taşımak dışında akmaz. Köy, adını bu derelerden almıştır.

Köyün içerisinde şu anda bulunan derelerin içerisinden eskiden su akarmış, derenin çevresin de ormanlarla kaplı imiş. Bu derenin sulu olması bazı kişilerin buraya ilgisini çekmiş ve yedi aile buraya yerleşmeye karar vermişler. Bu ailelerin çocukları zamanla büyümüşler ve burada bulunan nufus artmaya başlamış. Burası köy şeklini almış. Zamanla sel suları ve toprak kaymaları neticesinde dere yatakları topraklarla ve molozlarla dolmuş. Böylece derelerde akan sular kaybolmuş. Köylüler su temini için çalışmış uğraşmışlar. Bir kuyu açarak su ihtiyaçlarını oradan karşılamaya başlamışlar. Bu kuyuyada uzun kuyu ismini vermişler. Bu kuyu hala günümüzde hizmet vermektedir. Daha sonra bu kuyunun suyu yetmeyince daha uzakta bulunan Kerhan Köyü'nden 1966 yılında borularla su getirilmiş. Bu su daha sonra çevre köylerle pay edilince, köyün suyu yine yetersiz kalmış, ve devletin desteği ile köyün karşısında bulunan tepe üzerine bir sondaj yapıldı ve oradan bol miktarda su elde edildi. Şu anda da köy bu suyu kullanmaktadır.Ama bu su her geçen gün artan nüfusuna yetmemektedir ve yalnız sabahları su verilmektedir 1 saat akıtmak suretiyle

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk kültür gelenek ve görenekleri yaşanmaktadır.

Dereli köyünde bir ev

Köylü şu an modernleşen dünyadan etkilenmektedir. Eski kültürü Yörük kültürüne çok benzer.Köyde bir tane ilköğretim okulu, bir tane cami, bir tane kur'an kursu, bir tane halıcılık kursu vardır. Son yıllarda devletce büyük baş hayvancılık özendirilmiş birçok aile bu işle meşgul olmaya başlamıştır. Köyde eskiden çok yaygın olan küçük baş hayvancılık tamamen tükenmiş durumda,sadece köyde az miktarda kıl keçisi beslenmektedir. Küçük baş hayvancılığın tamamen tükenmesinin sebeplerinin en başında otlaklıkların tamamen ormanlık alanlara dönüştürülmesi ve hayvanlara otlaklık alanın kalmamasıdır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Dereli köyünün tepeden görünüşü

Kahramanmaraş merkezine 2 km uzaklıktadır. Köy şu anda iki bölümden oluşmaktadır. Birisi normal yerleşim yerinde bulunan eski köy, diğeri ise yeni köydür.(yeni köy 2010 yılında yapılan referandumla k.maraş'a mahalle olarak katılmış ve BÜĞLEK MAHALLESİ adını almıştır) 1971 yılında köy büyük bir sel baskını yaşadı. Bu baskın esnasında köyün birçok evi yıkıldı. Beş kişi hayatını kaybetti, birçok küçükbaş hayvan telef oldu. Bu sel baskını neticesinde köyde hasar gören ve yıkılan evlerin sahipleri için köyün biraz uzağında şehre daha yakın bir alanda devlet tarafından evler inşa edildi. Böylece madur olan köylüler bu evlere yerleştiler. Bu yeni yerleşim yerine de yeni köy (afet evleri)ismi verildi. Dereli Köyü, Ahır Dağı'nın eteğinde kurulmuştur. Evlerin bir kısmı vadi içerisende bir kısmı da tepe üzerinde yer almaktadır. Köyün çevresi üzüm bağları ile çevrilidir. Bununla beraber meyvecilikte de oldukca ileridir. Badem, ceviz, elma, armut, kiraz, vişne, kaysı, erik, zeytin, alıç, dut, şeftali, somak ekşisi, ayva gibi çeşitli meyveler yetiştirildiği gibi, tarımın diğer kolları da gelişmiş durumdadır. Pamuk, bugday, biber, soya fasulyesi, soğan, mercimek ve diğer sebze çeşitleri bol miktarda üretilmektedir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Yazları sıcak ve kurak kışları yağışlı ve ılımandır.kışları şehir içine göre daha soğuktur yazları serin bir havası vardır

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 1800
1997 1965

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarım yeteri kadar gelişmiş olmasa da bağcılığa dayanır.Eskiden bağcılıkla geçim sağlanıyordu. Çok verimli bağları mevcut idi. Bu bağlara bir hastalık geldi. Hastalık neticisinde köyde bulunan bağların tamamı kurudu. Kuruyan bu bağların yerine yeniden bağlar kuruldu ama aradan geçen zaman bağcılığı bir miktar geriletse de şu anda eski seviyesine ulaşmış durumda. Bunun dışında zeytin üretimi de yapılır. Zeytinden yağ elde edilir. Ayrıca sofralık olarak çizilmiş zeytinden de faydalanılır. Hayvancılık da köy için önemli geçim kaynağıdır. Ancak küçük baş hayvancılıktaki eski durum şu anda kalmamıştır. Eskiden köyün çevresi boş arazilerle kaplı idi. Şu anda bu araziler devletce ormanlaştırıldı. Böylece hayvancılık için elverişli alanlar daraldı. Hayvancılık yapmak çok zorlaştı. Koyunları olanlar yaylacılık yaparlardı. Böylece yaylacıkıkta alan darlığından dolayı tamamen ortadan kalkmış oldu. Eskiden köyde 30-35 bin civarında koyun beslenirken bu durum şu anda tamamen bitmiş durumda, az sayıda köylü bir miktar kıl keçisi besleyerek Küçükbaş hayvancılığı sürdürmeye çalışmaktadır. Aryıca köyün çevresinin ormanlarla kaplı olması, köylü içinde ekonomik olarak büyük bir avantaj oluşturmaktadır. Enazından köylüler orman işlerinde çalışarak kazanç elde ediyorlar, yakacak temininde fayda sağlıyorlar. Köyün şehre çok yakın olmasından dolayı ilkokulu bitiren gençlerin bir kısmı okul hayatını sürdürmekte, bu sayede köyden birçok memur, öğretmen, polis, imam, avukat, doktor, muhendis, teknik elaman ve benzeri sahalarda çalışan çok sayıda insan iş hayatına alılmış, yurdun çeşitli yerlerinde hizmet vermeye devam etmektedirler. Ayrıca okul hayatını devam ettiremeyen gençlerin geri kalanlarının büyük çoğunluğu şehirde bulunan sanayi sitelerinde ve çeşitli iş kolları olan fabrikalarda çalışarak hayatlarını sürdürmektedirler. Şu anda köy halkının büyük bir kısmının maddi gelir durumları normal ve üzeri denecek durumdadırlar. Durum böyle olunca da köy halkının hayat kalitesi yükselmektedir. Köyde hemen hemen her evde bir ulaşım aracı vardır. Toplu taşıma aracı bir adet mevcuttur .. Eskiden atla eşekle yapılan taşımacılık şu anda yerini neredeyse tamamına yakın bir kısmını motorlu taşıtlara bırakmış durumdadır.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde ilköğretim okulu bir tanedir. Köyün içme suyu şebekesivekanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi , PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyün içerisinde bulunan sokakları ve caddeleri parke taş döşelidir. Köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Köyün hemen yanıbaşında bir de futbol sahası vardır. Ayrıca köyde cami, Kur'an Kursu ve halıcılık öğrenme ve dokuma kursu vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]