Değirmen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nepal'de el değirmeni ile buğday öğüten kadınlar

Değirmen, tahılları öğütmeye yarayan araçlardan biridir. El değirmeni, su değirmeni ve yel değirmeni gibi çeșitleri bulunmaktadır. Günümüzde, nerdeyse tamâmen terkedilmesi sonucu köy ve kasabalarda ayakta kalan değirmenler günümüzde turistik bir konuma kavuşmuştur.

Değirmenin Târihi Gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Değirmenlerin kullanılmaya başlanması Milat'tan önceki yüzyıllara dayanır. MÖ 600'de, Araplar tarım yapabilmek amacıyla yel değirmenini icâd ettiler.[kaynak belirtilmeli] Bu olay, aynı zamanda değirmenin icadı olarak da nitelendirilebilir. Bu tarihten 500 yıl sonra bugünkü Eski Yugoslavya ve Arnavutluk'ta su değirmenleri kullanılmaya başlandı. Bunların çalıştırılması için çok hızlı akan nehirlere ihtiyaç vardı.

Günümüze yakın zamanda ise, elektronik enerji tüketimiyle, yani yakıtla çalışan değirmenler icat edilerek bazı bölgelerde kullanılmaya başlanmıştır. Henüz eski yel ve su değirmenlerinin yerini alacak kadar yaygın olmasalar da, kullanımı gelişen teknolojinin gereğiyle hızla artmaktadır.

Bugün, değirmenlerin çalışma sistemindeki farklılığın nedenini tarihsel açıdan değerlendirebiliriz. Şöyle ki, bunun nedeni çeşitli tarihlerde daha sık kullanılan enerji çeşitliliği bunu gösterir.

Değirmen Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Değirmenler yel, su ve elektronik olmak üzere,kullandığı enerjiye göre üçe ayrılır.

Yel Değirmeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Yel değirmeni

Yel (rüzgar) enerjisine bağlı olarak çalışan ve su değirmeninde olduğu gibi çalışırken yakıt tüketmeyen değirmeni türüdür.MÖ 600'de Araplar'ın yapmak için icat etmişlerdir.Eski olmasına rağmen bugün de yel değirmenlerine rastlanır.Çalışmak için mutlaka rüzgar enerjisine gerek duyar.Rüzgâr olmadığında hayvan gücüyle çalıştırılır.

Su Değirmenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Su değirmeni

Su enerjisine bağlı olarak çalışan ve yel değirmeninde olduğu gibi yakıt harcamadan çalışan değirmen türüdür. MÖ 100 yılında Eski Yugoslavya ve Arnavutluk'ta ilk kez kullanılmaya başlandı.Bunların çalışması için çok hızlı akan nehirler gerekiyordu.Bunun için su değirmenleri nehir kenarlarına kuruludur.Bazı su değirmenleri üstten akan suyla çalışır.

Elektronik Değirmenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yakıt enerjisiyle çalışırlar.Hangi yıl kullanılmaya başlandığı hakkında kesin bir bilgi yoktur.Her türlü iklim koşulunda kullanılabildiği için daha kullanışlıdır.

Değirmen Taşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tahılları öğütür. Yel değirmenlerinin 360 derece sadece bir kez dönmesi, değirmentaşının aynı işi 50 kez tekrarlamasına yol açar.

Farklı Amaçlarda Değirmen[değiştir | kaynağı değiştir]

Değirmen, tarihte maddeleri öğütmekten başka amaçlarla da kullanılmıştır. Örneğin Hollanda'daki yel değirmenleri bir zamanlar polder denilen, sular altında kalmış toprakları sudan kurtarmak için kullanılmıştır.