FIFA Dünya Kupası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Dünya Kupası sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
FIFA Dünya Kupası
FIFA World Cup
FIFA World Cup.tif
1974'den beri verilen Dünya Kupası
Açılış sezonu 1930
Konfederasyon FIFA
Ülke(ler) FIFA üyesi ülkeler.
Takım sayısı 204 (Elemelerde)
32 (Finallerde)
Son şampiyon  İspanya (İlk kez)
En başarılı takım  Brezilya (5 kez)
Resmî site fifa.com/worldcup
2010 FIFA Dünya Kupası
g · t · d

FIFA Dünya Kupası (İngilizce: FIFA World Cup), FIFA tarafından dört yılda bir düzenlenen futbol organizasyonudur. 1930 yılında düzenlenmeye başlanmıştır. 1942 ve 1946 yıllarında II. Dünya Savaşı nedeniyle yapılamamış olan Dünya Kupası'na gitmek için dünya üzerindeki 200 millî takım iki yıl boyunca mücadele verirler. 19 kez düzenlenen turnuvanın en başarılı takımı kupayı 5 kez kazanan Brezilya'dır. En son düzenlenen 2010 yılında turnuvayı final maçında Hollanda'yı uzatmalarda 1-0 yenen İspanya kazanmış ve tarihindeki ilk dünya şampiyonluğuna ulaşmıştır.

Turnuvanın geçerli statüsünde 32 millî takım grup mücadelelerinden itibaren bir ay boyunca kupada boy göstermeye başlar. Bu bir aylık süreye FIFA Dünya Kupası Finalleri adı verilir.

Şimdiye dek düzenlenen ondokuz turnuvayı sekiz farklı millî takım kazanmıştır. Brezilya kazandığı 5 şampiyonluk ile kupanın en başarılı takımıdır, ayrıca tüm finallere katılmış olan tek takımdır. Brezilya'nın ardından 4 şampiyonluk ile İtalya, 3 şampiyonluk ile Almanya, 2'şer şampiyonluk ile Arjantin ve ilk turnuvayı kazanan Uruguay,1'er şampiyonluk ile de İngiltere, Fransa ve İspanya gelir.

FIFA Dünya Kupası dünyanın en çok izlenenler spor olaydır. Almanya'da düzenlenen 2006 FIFA Dünya Kupası'nın final maçını yaklaşık olarak 715.100.000 kişi izlemiştir.

Konu başlıkları

[değiştir] Jules Rimet Kupası

Kupa ilk düzenlendiği 1930 yılında bu turnuvayı organize eden dönemin FIFA başkanı Fransız Jules Rimet'in onuruna onun adıyla anıldı. Bugünkü FIFA Dünya Kupası'nın da başlangıcı kabul edilen Jules Rimet Kupası'nda şampiyon takım kupayı 4 seneliğine alıyor ve bir sonraki kupanın şampiyonuna kupayı devrediyordu. Kupa, İngiltere’deki 1966 Dünya Kupası finalleri öncesi sergilenirken çalındı. Nasılsa bir süre sonra kupa "Pickles" adlı bir köpek tarafından Londra’da bir çöpte bulundu. Konulan kurala göre, kupayı şampiyon olup üç kez kazanan ülkenin millî takımı ebediyen alma hakkını elde edecekti. Brezilya, 1970 FIFA Dünya Kupası'nda 3. kez şampiyon olarak bu kupayı müzesine götürme hakkı kazandı. Ancak, kupa 1983’te Brezilya’da ikinci kez çalındı ve o zamandan beri bir türlü bulunamadı. Hırsızların "kupayı eriterek altınından faydalandıkları" en çok konuşulan varsayım oldu. Ve Brezilya Futbol Federasyonu FIFA ile birlikte kupanın bir kopyasını yaptırmak zorunda kaldı.

İkinci kupa 1974 yılında FIFA tarafından 53 aday arasından seçildi. İtalyan heykeltıraş Silvio Gazzaniga'nın eseri diğer 52 aday arasından sıyrılarak Dünya Kupası'nın "kupa"sı olmaya hak kazandı. Silvio Gazzaniga’nın eseri olan günümüzün kupası saf altından ve alt tarafında ise bakalit ile kaplıdır. 4.970 gram ağırlığındaki kupa’nın boyu ise 36 santimetredir. Kupadaki çalışmada "futbolcuların yerküreyi altından desteklemesi ve oyunu kazanma anının kıyaslanamaz duygusu" heykeltıraşın anlatmak istediği anadüşünce olmuştur.

[değiştir] Sonuçlar

[değiştir] Tüm yılların finalleri

Yıl Ev Sahibi Şampiyon Skor İkinci Üçüncü Skor Dördüncü
1930
Detay
Uruguay Uruguay
Uruguay
4–2
Arjantin

ABD
[note 1]
Yugoslavya
1934
Detay
İtalya İtalya
İtalya
2–1
(a.e.t.)

Çekoslovakya

Almanya
3–2
Avusturya
1938
Detay
Fransa Fransa
İtalya
4–2
Macaristan

Brezilya
4–2
İsveç
1950
Detay
Brezilya Brezilya
Uruguay
[note 2]
Brezilya

İsveç
[note 2] [[File:{{{flag alias-1939}}}|30x27px|border |alt=|link=]]
İspanya
1954
Detay
İsviçre İsviçre
Batı Almanya
3–2
Macaristan

Avusturya
3–1
Uruguay
1958
Detay
İsveç İsveç
Brezilya
5–2
İsveç

Fransa
6–3
Batı Almanya
1962
Detay
Şili Şili
Brezilya
3–1
Çekoslovakya

Şili
1–0
Yugoslavya
1966
Detay
İngiltere İngiltere
İngiltere
4–2
(a.e.t.)

Batı Almanya

Portekiz
2–1
Sovyetler Birliği
1970
Detay
Meksika Meksika
Brezilya
4–1
İtalya

Batı Almanya
1–0
Uruguay
1974
Detay
Batı Almanya Batı Almanya
Batı Almanya
2–1
Hollanda

Polonya
1–0
Brezilya
1978
Detay
Arjantin Arjantin
Arjantin
3–1
(a.e.t.)

Hollanda

Brezilya
2–1
İtalya
1982
Detay
İspanya İspanya
İtalya
3–1
Batı Almanya

Polonya
3–2
Fransa
1986
Detay
Meksika Meksika
Arjantin
3–2
Batı Almanya

Fransa
4–2
(a.e.t.)

Belçika
1990
Detay
İtalya İtalya
Batı Almanya
1–0
Arjantin

İtalya
2–1
İngiltere
1994
Detay
ABD Amerika Birleşik Devletleri
Brezilya
0–0
(a.e.t.)
(3–2 pen.)

İtalya

İsveç
4–0
Bulgaristan
1998
Detay
Fransa Fransa
Fransa
3–0
Brezilya

Hırvatistan
2–1
Hollanda
2002
Detay
Güney Kore Güney Kore
& Japonya Japonya

Brezilya
2–0
Almanya

Türkiye
3–2
Güney Kore
2006
Detay
Almanya Almanya
İtalya
1–1
(a.e.t.)
(5–3 pen.)

Fransa

Almanya
3–1
Portekiz
2010
Detay
Güney Afrika Güney Afrika
İspanya
1–0
(a.e.t.)

Hollanda

Almanya
3–2
Uruguay
  • a.e.t.: Uzatmalar
  • pen.: Penaltılar

[değiştir] Dünya Kupası başarı sıralaması

Takım / Ülke Şampiyonluk Sayısı İkincilik Sayısı Üçüncülük Sayısı Dördüncülük Sayısı
 Brezilya 5 (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) 2 (1950, 1998) 2 (1938, 1978) 1 (1974)
 İtalya 4 (1934, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994) 1 (1990) 1 (1978)
 Almanya 3 (1954, 1974, 1990) 4 (1966, 1982, 1986, 2002) 4 (1934, 1970, 2006, 2010) 1 (1958)
 Arjantin 2 (1978, 1986) 2 (1930, 1990)
 Uruguay 2 (1930, 1950) 3 (1954, 1970, 2010)
 Fransa 1 (1998) 1 (2006) 2 (1958, 1986) 1 (1982)
 İngiltere 1 (1966) 1 (1990)
 İspanya 1 (2010) 1 (1950)
 Hollanda 3 (1974, 1978, 2010) 1 (1998)
 Çekoslovakya 2 (1934, 1962)
 Macaristan 2 (1938, 1954)
 İsveç 1 (1958) 2 (1950, 1994) 1 (1938)
 Polonya 2 (1974, 1982)
 Avusturya 1 (1954) 1 (1934)
 Portekiz 1 (1966) 1 (2006)
 ABD 1 (1930)
 Şili 1 (1962*)
 Hırvatistan 1 (1998)
 Türkiye 1 (2002)
 Yugoslavya 2 (1930, 1962)
 Sovyetler Birliği 1 (1966)
 Belçika 1 (1986)
 Bulgaristan 1 (1994)
 Güney Kore 1(2002*)

[değiştir] Kıtalara göre başarı

[değiştir] Ülkelere göre katılım sayıları

Sıra Katılım(lar) Takımlar
1 19  Brezilya
2 17  İtalya ve  Almanya
4 15  Arjantin
5 14  Meksika
6 13  İngiltere,  İspanya ve  Fransa
9 11  Belçika ,  İsveç ve  Uruguay
12 9  ABD,  Macaristan,  Hollanda,  İsviçre ve  Yugoslavya
17 8  Şili,  Güney Kore,  İskoçya,  Paraguay ve  Çekoslovakya
22 7  Avusturya,  Bulgaristan,  Polonya,  Romanya ve  Sovyetler Birliği
27 6  Kamerun
28 5  Portekiz
29 4  Suudi Arabistan,  Kolombiya,  Danimarka,  Japonya,  Fas,  Nijerya,  Peru ve  Tunus
37 3  Güney Afrika,  Cezayir,  Avustralya,  Bolivya,  Kosta Rika,  Hırvatistan,  İran,  İrlanda,  Kuzey İrlanda ve  Norveç
47 2  Kuzey Kore,  Fildişi Sahilleri,  Mısır,  Ekvador,  Gana,  Yunanistan,  Honduras,  Yeni Zelanda,  Rusya,  El Salvador,  Slovenya ve  Türkiye
59 1  Doğu Almanya,  Angola,  Kanada,  Çin,  Zaire,  Küba,  Birleşik Arap Emirlikleri,  Haiti,  Endonezya,  Irak,  İsrail,  Jamaika,  Kuveyt,  Galler,  Çek Cumhuriyeti,  Senegal,  Sırbistan-Karadağ,  Sırbistan,  Slovakya,  Togo,  Trinidad ve Tobago ve  Ukrayna

[değiştir] Turnuvaya en çok katılan futbolcular

Meksika Antonio Carbajal 5 (1950, 54, 58, 62, 66)
Almanya Lothar Matthäus 5 (1982, 86, 90, 94, 98)
Brezilya Carlos José Castilho 4 (1950*, 54, 58*, 62*)
Brezilya Djalma Santos 4 (1954, 58, 62, 66)
Brezilya Pelé 4 (1958, 62, 66, 70)
Almanya Uwe Seeler 4 (1958, 62, 66, 70)
Almanya Karl-Heinz Schnellinger 4 (1958, 62, 66, 70)
Sovyetler Birliği Lev Yashin 4 (1958, 62, 66, 70*)
Uruguay Pedro Rocha 4 (1962, 66, 70, 74)
İtalya Enrico Albertosi 4 (1962*, 66, 70, 74*)
İtalya Gianni Rivera 4 (1962, 66, 70, 74)
Bulgaristan Dobromir Zhechev 4 (1962, 66, 70, 74*)
Almanya Sepp Maier 4 (1966*, 70, 74, 78)
İtalya Dino Zoff 4 (1970*, 74, 78, 82)
Polonya Władysław Żmuda 4 (1974, 78, 82, 86)
Brezilya Émerson Leão 4 (1970*, 74, 78, 86*)
Arjantin Diego Maradona 4 (1982, 86, 90, 94)
İtalya Giuseppe Bergomi 4 (1982, 86, 90, 98)
Belçika Enzo Scifo 4 (1986, 90, 94, 98)
Belçika Franky Van Der Elst 4 (1986, 90, 94, 98)
İspanya Andoni Zubizarreta 4 (1986, 90, 94, 98)
Güney Kore Hong Myung-Bo 4 (1990, 94, 98, 02)
Güney Kore Hwang Sun-Hong 4 (1990, 94, 98*, 02)
İtalya Paolo Maldini 4 (1990, 94, 98, 02)
İspanya Fernando Hierro 4 (1990*, 94, 98, 02)
Belçika Marc Wilmots 4 (1990*, 94, 98, 02)
Kamerun Jacques Songo'o 4 (1990*, 94, 98, 02*)
Suudi Arabistan Mohamed Al-Deayea 4 (1994, 98, 02, 06*)
Suudi Arabistan Sami Al-Jaber 4 (1994, 98, 02, 06)
Brezilya Cafu 4 (1994, 98, 02, 06)
Almanya Oliver Kahn 4 (1994*, 98*, 02, 06)
ABD Kasey Keller 4 (1990*, 98, 02*, 06)
ABD Claudio Reyna 4 (1994*, 98, 02, 06)

[değiştir] En erken gol

Süre
(saniye)
Oyuncu Takım Karşı Takım Dünya Kupası
9 Hakan Şükür  Türkiye  Güney Kore 2002 Güney Kore/Japonya
15 Václav Mašek  Çekoslovakya  Meksika 1962 Şili
23 Pak Seung-Zin  Kuzey Kore  Portekiz 1966 İngiltere
24 Ernst Lehner  Almanya  Avusturya 1934 İtalya
27 Bryan Robson  İngiltere  Fransa 1982 İspanya
37 Bernard Lacombe  Fransa  İtalya 1978 Arjantin

[değiştir] Notlar

  1. ^ There was no official World Cup Third Place match in 1930; The United States and Yugoslavia lost in the semi-finals. FIFA now recognises the United States as the third-placed team and Yugoslavia as the fourth-placed team, using the overall records of the teams in the tournament.[1]
  2. ^ a b There was no official World Cup final match in 1950.[2] The tournament winner was decided by a final round-robin group contested by four teams (Uruguay, Brazil, Sweden, and Spain). Coincidentally, one of the last two matches of the tournament pitted the two top ranked teams against each other, with Uruguay's 2–1 victory over Brazil thus often being considered as the de facto final of the 1950 World Cup.[3] Likewise, the game between the lowest ranked teams, played at the same time as Uruguay vs Brazil, can be considered equal to a Third Place match, with Sweden's 3–1 victory over Spain ensuring that they finished third.

[değiştir] Kaynakça

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
FIFA Dünya Kupası ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
  1. ^ "1930 FIFA World Cup". FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/index.html. Erişim tarihi 5 March 2009. 
  2. ^ "1950 FIFA World Cup". FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=7/overview.html. Erişim tarihi 5 March 2009. 
  3. ^ "FIFA World Cup Finals since 1930" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-301_09a_wc-finals_alltime_8864.pdf. Erişim tarihi 5 March 2009. 

Kişisel araçlar
Ad alanları
Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller