Cook Dağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Cook Dağı
Mt Cook LC0247.jpg
Cook Dağı, Hooker Vadisi'nden görünüşü
Diğer adlar Aoraki
Konum Canterbury Bölgesi, Güney Adası, Yeni Zelanda
Koordinatlar 43° 36' G, 170° 10' D
Sıradağ Yeni Zelanda Alpleri
Yükseklik 3.724 m
Çıkıntı
Tür
Son patlama
Jeolojik yaş
İlk çıkış 1894 Tom Fyfe, George Graham, Jack Clarke
Oksijensiz ilk çıkış
En kolay rota

Cook Dağı ya da Aoraki, Yeni Zelanda'nın en yüksek dağıdır (3724 m). Yeni Zelanda Alpleri'nde Güney Adası üzerindeki Mackenzie Distrikt'inde (idari yapı) Canterbury Bölgesi'nde bulunur.

Cook Dağı, 1953 yılında düzenlenen 70.696 hektar araziyi ve 2000 m yükseklikte 140 dan fazla dağı kapsayan Mount Cook Milli Parkı'nın merkezindedir. Parkın %40'ı buzullar altında olup, bunların en ünlüsü Cook Dağı'nın yamaçlarındaki, 27 km uzunluğa sahip Tasman Buzulu'dur.

Dağ, İngiliz kaşif James Cook'un adını almıştır. Adını, 1851 yılında çevrenin katografisini çıkaran Captain Stokes verir. Stokes dağı, 1769 yılında, Yeni Zelanda Adaları'nın çevresini ilk olarak dolaşan ve bunları Büyük Britanya için alan James Cook'un adıyla adlandırır.

Buna karşın Aoraki adı Maori Dili'ndeki Ngāi Tahu Dialekti'nden gelir. Maori Dili'nde dağın adı Aorangi'dir (Türkçe: Gökdelen). Birçok Yeni Zelanda yöresinin adlandırmasında rol oynayan dil tartışmalarında, dağın resmi olarak "Aoraki/Mount Cook" olarak adlandırılmasında uzlaşılmıştır.

Cook Dağı, 1992 yılında toprak kayması sonucu, buz ve çakıl kitlesinin vadiye kaymasıyla, zirvesinden 20 m. kaybeder.

İlk tırmanış[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk tırmanış denemesi 1882 yılında başarısızlıkla sonuçlanan iki İsviçreli tarafından gerçekleştirilir. 1894'te 3 Yeni Zelandalı dağcı zirveye kadar ulaşmayı başarır. İsviçreli Matthias Zurbriggen bir yıl sonra dağa tek başına tırmanmayı başarır. 1948 yılında Yeni Zelanda'nın milli kahramanı Edmund Hillary de Cook Dağı'na tırmanır.

Önemli tırmanış rotaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Cook Dağı'na şuana kadar yirmiden fazla rota üzerinden, her yanından tırmanılmıştır. Bugünkü önemli rotalar şunlardır.

  • Linda Glacier
  • Zurbriggen Ridge
  • East Ridge

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Cook Dağı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.