Cüce geyikgiller
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||
| Bilimsel sınıflandırma | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
|
Metne bakınız |
Cüce geyikgiller (Tragulidae), Afrika'nın ve Asya'nın tropik ormanlarında rastlanılan bir çift toynaklı familyası. Sadece 4 türden oluşan bu familyanın mensupları ancak tavşan büyüklüğündedirler ve geviş getirenler alt takımının evrensel açıdan en ilkel üyeleridir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Özellikler
Cüce geyikgiller ancak 40-85 cm uzunluk ve 2-12 kg ağırlıkları ile en küçük çift toynaklılardır. Boynuzları yoktur ama misk geyiğigillerde olduğu gibi 2 adet uzun dişleri vardır. Özellikle erkeklerde bu dişler çok uzundur ve ağızdan dışarıya dikilir. Vücutları yuvarlağımsı olur ve vücutlarının büyüklüğüne göre çok ince bacakları vardır. Renkleri kavuniçi-kahverengi ile gri arası değişir. Vücutlarının altı daha açık renk, bazen beyaz olur. Dört türün ikisinde, yanlarında sıraya dizili beyaz benekleri vardır. Küçük kafaları, sivri ağızları ve büyük gözleri vardır.
[değiştir] Yayılım ve yaşam alanı
Sadece Afrika cüce geyiği Orta Afrika'nın bir bölgesinde, diğer üç tür ise Güney ve Güneydoğu Asya'da Hindistan'dan Endonezya'ya varan bir coğrafyada yaşarlar. Yaşam alanı olarak özellikle tropik ormanların çok sıkı vejetasyonu ve suyun yakınında olan kısımlarını seçerler.
[değiştir] Yaşam şekli
Tüm cüce geyikgiller akşam ve gece aktiftir. Çok ürkektirler ve iyi saklanırlar. Bu yüzden insanlara pek görünmezler. Kendilerine ait bölgeleri idrar, katı dışkı veya da çenelerinde bulunan bir bezede üretikleri kokulu bir sıvı ile işaretlerler. Bazıları yalnız diğerleri ise çift olarak yaşarlar.
[değiştir] Beslenme
Cüce geyikgillerin beslenmeleri çoğunlukla bitkisel gıdadan oluşur: Yaprak, otlar, filizler ve ağaçlardan düşen meyveler ile beslenirler. Böcek, balık ve leş gibi hayvansal maddeler beslenmelerinin sadece çok küçük bir kısmını oluşturur.
Diğer gevişgetirenlerde de olduğu gibi çok odalı bir mideleri vardır.
[değiştir] Üreme
Familyanın iki türünde görülmüş olan ilginç bir özellik, dişinin doğum yaptıktan sadece bir kaç saat sonrasında derhal tekrar çiftleşmesidir. Böylece bu türlerde dişiler neredeyse bütün ömürlerini gebe olarak geçirir. Gebelik 5-7 ay sürer ve sonra bir (çok seyrek iki) yavru dünyaya gelir. Yavrular bir kaç ay içinde ergenleşir ve annelerini terk ederler.
[değiştir] Sınıflandırma
Evrensel açıdan cüce geyikgiller tüm gevişgetirenlerin atasıdır. Cüce geyikgillerin en eski kalıntıları erken Miozän çağından kalmadır. Bu dönemde en geniş yayılımlarını yaşamış ve Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarına yayılmışlardır. Günümüzde yaşayan türler ve bu eski ataları arasında neredeyse hiç fark yoktur.
Günümüzde yaşayan 4 tür tanılmaktadır:
- Cins Hyemoschus
- Afrika cüce geyiği ya da Su misk geyiği (Hyemoschus aquaticus)
- Cins Tragulus
- Büyük kançil (Tragulus napu)
- Küçük kançil (Tragulus javanicus)
- Cins Moschiola (bazı bilimciler Tragulus cinsine sayarlar)
- Benekli kançil (Moschiola meminna)
[değiştir] Kaynakça
- Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0801857899
[değiştir] Dış bağlantılar
 |
Wikimedia Commons'da Cüce geyikgiller ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |
 |
Wikispecies'de Cüce geyikgiller ile ilgili taksonomi bilgileri bulunur. |
