Burgonya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 47°00′K 4°30′D / 47°K 4.5°D / 47; 4.5

Flag of France.svg Burgonya Bölgesi
Région Bourgogne
Burgonya bayrağı {{{Türkçe adı}}} logosu
(Bölge bayrağı) (Bölge logosu)
{{{Türkçe adı}}} bölgesini gösteren Fransa haritası
İller
(Fr.:département)
Yonne
Côte-d'Or
Nièvre
Saône-et-Loire
Merkez şehri
Dijon
Yüzölçümü
31.582 km²
Nüfusu
1.610.067
(1999)
İlçe sayısı
(Fr.:arrondissement)
15
Belde sayısı
(Fr.:canton)
174
Mahalle sayısı
(Fr.:commune)
2.045
Bölge Meclisi Başkanı
(Fr.:Président du conseil régional)
François Patriat
(PS) (2004'ten beri)

Burgonya (Fransızca: Bourgogne [buʀˈgɔɲ], Provensal: Borgogne), Côte d'Or, Nièvre, Saône-et-Loire ve Yonne departmanlarından oluşan fransız bölgesidir. Dijon, Nevers, Mâcon ve Auxerre, Burgonya'nın büyük şehirleri arasında yer alırlar. Fransanın eski bölgelerinden olup Kuzeyde Champagne, Doğuda Franche-Comté, Batıda Bourbonnais ve Nivernais, güneyde ise Lyonnais ile çevrilidir.

Bölgeden geçen Sen Nehri, Yonne Nehri ve Saône Nehrinin yarattığı verimli vadi, Chablis gibi tanınmış Bourgogne şaraplarının burada üretilmesine olanak sağlamıştır. Ayrıca Dijon şehri de hardalın başkenti sayılmaktadır. Geleneksel yemekleri arasında Boeuf bourguignon bulunmaktadır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Galyalılar zamanında Eduenler tarafından işgal edilen bölge, MÖ 52'de Jül Sezar'a karşı yapılan direnişlerin merkezi olmuştur. Bölge, adını Cermenlerden olan Burgundlar'dan almaktadır. MÖ 475-480'e doğru Burgundlar bölgeye (Burgundya) yerleşmiştir. Bölgenin büyük bir kısmı orta çağda artarda gelen değişik Burgon krallıklarının dışında kalmıştır. 877'den beri bağımsız olmuş olan Burgonya Düklüğü 1477'de Fransız kralı XI. Louis tarafından Fransa'ya bağlanmıştır.

Burgonya Krallıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1. Burgonya Krallığı: Burgondların krallığı adı altında anılır 534'te Franklar tarafından fethedilmiştir.
  • 2. Burgonya Krallığı: Merovenj prensi I. Clotaire'in oğlu Gontran tarafından 561'de kurulmuştur. Charles Martel tarafından Austrasie'ye bağlanmıştır.
  • 3. Burgonya Krallığı: Burgonya Sijuran Krallığı adı altında anılır ve 879'da Mantaille toplantısında, Kel Charles'ın eniştesi olan Boson'a verilmiştir.
  • 4. Burgonya Krallığı: 888'de Burgonya Transjuran'da Auxerre kontu Rudolf tarafından kurulup, oğlu II. Rudolf tarafından Boson Krallığı'nın 934'te satın alınmasıyla genişlemiştir. Böylece iki Burgonya krallığı birleşip Arles Krallığı ya da Burgonya-Provans Krallığı adını almıştır. 1032'de imparator Konrad II tarafından Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğuna bağlanmıştır.

Burgonya Düklüğü[değiştir | kaynağı değiştir]

Dokuzuncu yüzyılın sonunda kurulan üçüncü Burgonya Krallığı'nı yöneten hanedanlık 956'da sona erdikten sonra bir Robertiyen ailesi tarafından yönetilen Burgonya, bu ailenin 1361'de sona ermesiyle birlikte, 1364'de Fransız kralı II. Jean'ın dördüncü oğlu Cesur Philippe'e verilmiştir. Bu yeni Valois Hanedanlığı altında düklük toprakları bugünkü coğrafî Burgonya'yı aşıp 15. yüzyıl Batı Avrupasının en zengin ve güçlü devletlerinden biri olmuştur. Cesur Philippe (1364-1404) ve Korkusuz Jean (1404-1419) VI. Charles'ın krizlerle geçen taht döneminin Fransasında ön planda rollerini oynamışlardır; İyi Philippe (1419-1467) bu politikayı devam ettirerek açıkça İngilizlerle, Fransaya karşı anlaşmıştır, ama VII. Charles'a imzalattırdığı Arras Antlaşması'yla (1435) bağımsızlığını kesinleştirdikten sonra Fransız-İngiliz ilişkilerinden uzaklaşıp enerjisini tamamen Burgonya'nın birliği ve güvencesi için harcamıştır. Çok akıllıca bir evlenme politikası, zengin miraslar, hacizler ve çok nadiren savaş ile Burgonya dükleri ardı ardına Flamanya, Artois, Franche-Comté kontluklarını 1384'te, Namur kontluğunu 1421'de, Brabant ve Limbourg'u 1430'da, Hainaut, Zeelanda, Hollanda ve Frisyayı 1428-1433 arasında ve Lüksemburg düklüğünü 1431'de olmak üzere Kuzey Denizi'nden İsviçre Alplerine uzanan bir devlet kurmuşlardır.