August Bebel

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
August Bebel

August Ferdinand Bebel (22 Şubat 1840, Köln13 Ağustos 1913), Alman sosyal demokrattır. Alman Sosyal Demokratik Parti'nin kurucularındandır.

Bebel, 1840 yılında, Köln‘de, yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Hayata torna işçisi olarak katıldı. 1861‘de bir işçi derneğine girdi. Çalışma koşulları ve dernek yöneticiliği kendisini zamanla sosyalizme, giderek marksist sosyalizme yaklaştırdı. Bebel, W. Liebknecht ile birlikte, işçi hareketinin marksist kesimini canlandırdı.

"Alman İşçileri Genel Birliği" başkanı Ferdinant Lasselle‘ın 1864‘te ölmesi üzerine başkanlığa seçilen J.B. von Schweitzer, İşçi Birliği‘ni Prusya-Almanya çerçevesi içinde tutmak istiyordu. Bu tutum Bebel ile W. Liebknecht‘in muhalefete geçmesine sebep oldu. Çünkü Bebel, her şeyden önce enternasyonalci ve Prusya düşmanıydı.

Bebel, uzun çekişme yıllarından sonra 1869‘da arkadaşı W. Liebknecht ile birlikte Eisenach‘ta, „Sosyal Demokrat Parti“yi kurdu. Bu parti, 1864‘de Londra‘da kurulmuş olan „Uluslararası Emekçi Birliğine“ dayanmaktaydı.

August Bebel, 1867‘den ölümüne kadar Reichstag‘da (Alman Meclisi) milletvekili olarak çalıştı. 1870 Fransız-Alman savaşı patlak verdiği zaman, „Alman İşçileri Genel Birliği“ ile Eisenach‘lılar birbirlerinden ayrı bir tutum benimsediler. Kuzey Almanya Meclisinde (Reichstag) „Lassale“cı Schweizer, Fritsche ve Mende savaş ödenekleri lehinde oy kullanırken, Bebel ve Liebknecht çekimser kaldılar. Bu tutumları kendilerine çok pahalıya mal oldu; vatana ihanetle suçlandılar ve kalebentliğe mahkûm edildiler.

1890‘dan başlayarak „revizyoncu“ların artan nüfuzuna karşı mücadeleye girişen Bebel ve onun başında bulunduğu Alman sosyalist hareketi, evrensel bir üne sahiptiler.

Eylem adamı olduğu kadar, kuramcı da olan August Bebel, 1913 yılında ölmüştür. Birçok yapıtları yanında, en önemlisi „Kadın ve Sosyalizm“dir. „Teoride ve Pratikte“ adlı yapıtı da 1969 yılında Türkçeye çevirilmiştir. (Anadolu Yayınları, Türkçesi: Arif Gelen)