Ankara'daki anıtlar ve heykeller

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Cumhuriyet dönemi Ankara'sında açılan ilk anıt namazgah tepedeki Etnoğrafya Müzesi önüne yerleştirilen Atlı Atatürk Anıtıdır , anıt 29 Ekim 1927 yılında açılmış , bu anıtı Zafer Meydanındaki Mareşal Atatürk Anıtı ve Ulus Zafer Anıtı izlemiştir.[1]

1980'li yıllarda dönemin belediye başkanı Ali Dinçer, kentte oluşturulan yaya bölgelerine heykel koymak üzere girişimde bulunur. Ankara, Gazi Eğitim Enstitüsü Heykel hocalarından Burhan Alkar, Remzi Savaş ve Metin Yurdanur üçer adet heykel yaparlar. Burhan Alkar’ın soyut anlayışta galvandizli su borusundan yaptığı Atılım isimli heykeli konulduğu Sakarya yaya bölgesinden kaldırılır. Yine aynı bölgeye konulan Barış kompozisyonu yerinde durmaktadır. Remzi Savaş Abdi İpekçi parkındaki havuza bronz fıskiye kompozisyonuyla, Sakarya yaya bölgesine konulmak üzere iki adet soyutlanmış bronz kompozisyon gerçekleştirir. Ancak bu iki heykel yerlerine konulamadan 12 Eylül 1980 yönetimi tarafından malzemelerinden yararlanmak amacıyla eritilir. Metin Yurdanur’un Ankara Garı önündeki Miras isimli heykeli ve Sıhhıye Abdi İpekçi parkındaki Eller heykeli de bu dönemde yapılmış çalışmalardır.

17-25 Aralık 2007 tarihinde Ankara Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezinde Umut Erhan ve Haldun Cezayirlioğlu katkıları ile Ankara Şehir Anıt ve Heykelleri Fotoğraf Sergisi[2] düzenlenmiş ve proje devamında Ankara’nın Heykelleri : bir web projesi[3] adı altında web sitesi yayına başlamıştır.

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

Anıt / Heykel Bulunduğu yer Yapan Açılış Resim
Atatürk ve Hukuk Ankara Adliye Sarayı bahçesi , Sıhhiye Metin Yurdanur[4] 1995 Ankara Adliye Sarayı Atatürk Anıtı.JPG
TESK anıtı İnönü Meydanı üzerinde Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu binası önü Metin Yurdanur 2001 AtaturkStatueinAnkara.JPG
Muzaffer Sarısözen Ankara Radyosu karşısında Cumhuriyet Parkı içinde. Metin Yurdanur 1993 Muzaffer Sarısözen Anıtı.JPG
Miras Ankara Garı önü Metin Yurdanur 1980 Hitit aslanına ters binmiş nasrettin hoca.jpg
Maliye Bakanlığı Anıtı ? Metin Yurdanur 1994 Sin foto.svg
Eller Abdi İpekçi Parkı içi Metin Yurdanur 1980 Eller Metin Yurdanur.jpg
Dayanışma Heykeli Batıkent Metin Yurdanur 1983 Sin foto.svg
İnsan Hakları Heykeli Yüksel Caddesi yaya bölgesi Metin Yurdanur 1990 Insan hakları heykeli metin yurdanur.jpg
Dans Cemre Parkı , Demetevler Metin Yurdanur 1992 Sin foto.svg
Su Perilerinin Dansı Kavaklıdere , Kuğulu Park karşısı Metin Yurdanur 1992 Balerinler metin yurdanur.jpg
Su Perilerinin Dansı Ankara Güzel sanatlar genel müdürlüğü bahçesi , Hipodrum Metin Yurdanur ? Balerinler 2 metin yurdanur.JPG
Anayasa Mahkemesi Anıtı ? Metin Yurdanur 1995 Sin foto.svg
27 Aralık Anıtı ? Metin Yurdanur 2000 Sin foto.svg
İsmet - johibe İnönü Heykeli Pembe Köşk Bahçesi Metin Yurdanur ? İsmet ve Mevhibe İnönü heykeli, Metin Yurdanur.jpg
Madenci Olgunlar sokak girişi Metin Yurdanur ? Madenci metin yurdanur.jpg
Başöğretmen Atatürk Bakanlıklar semti , MEB bakanlığı bahçesi Tankut Öktem 1983 Başöğretmen Atatürk Anıtı.jpg
Atlı Atatürk Anıtı Ankara Etnografya Müzesi önü Pietro Canonica 1927
Maraşal Atatürk Anıtı Atatürk Bulvarı üzeri , Zafer Meydanı Pietro Canonica 1927 Maraşal Atatürk Anıtı.jpg
Zafer Anıtı Ulus Meydanı Heinrich Krippel 1927 Ankara.Ataturk01.jpg
Cüneyt Gökçer Heykeli Ankara Opera Sahnesi önü ? ? Cüneyt Gökcer Anıtı.jpg
İbrahim Çallı Heykeli Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi bahçesi ? ? İbrahim Çallı Anıtı.jpg
Leyla Gencer Heykeli Ankara Opera Sahnesi önü ? ? Leyla Gencer Anıtı.jpg
Mimar Sinan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nin bahçesinde. Hüseyin Anka Özkan 1966
Atatürk ve Gençlik Cebeci Atatürk Öğrenci Yurdu bahçesinde Hüseyin Anka Özkan 1970 Sin foto.svg
Mithat Paşa Ulus semti , Ziraat Bankası Genel Müdürlüğünün bahçesinde Hüseyin Anka Özkan 1966 Mithat Paşa Anıtı.JPG
Kadın Heykel Grubu[5] Anıtkabir Hüseyin Anka Özkan 1953 Aslanlı yol girişi.JPG
Erkek Heykel Grubu[6] Anıtkabir Hüseyin Anka Özkan 1953 Anıtkabir 3 Kasım 2007.JPG
Aslan Heykel Grubu[7] Anıtkabir Hüseyin Anka Özkan 1953 Aslanlı Yolda Arslan Heykelleri.jpg
Kardeş şehirler İzmir Caddesi’nin Gazi Mustafa Kemal Bulvarı’ndan girişi ? ?
Ankaranın kardeş şehirleri anıtı.jpg
Korede Savaşan Türkler ? ? 1973 KoreParkı.jpg
Taşankara Çankaya ilçesi Sakarya Caddesi yaya bölgesi Jørgen Haugen Sørensen 1992 Taşankara.jpg
Hitit Güneş Kursu Sıhhiye Meydanı Nusret Suman 1978 Ceremonial standard003.Ankara.jpg
Fen Fakültesi Atatürk Anıtı Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi, Tandoğan Nusret Suman 1964 Sin foto.svg
Çocuk Heykeli Hacettepe Üniversitesi Hastanesi önü Nusret Suman ? Sin foto.svg
Güvenlik Kızılay Meydanında Güvenpark içerisinde Anton Hanak
Joseph Thorak
1935 Güvenpark anıtı.jpg
Atatürk Anıtı ODTÜ yerleşkesi Şadi Çalık 1968 Sin foto.svg
ODTÜ Bilim Ağacı ODTÜ yerleşkesi Eskşehir Yolu kapısı Tamer Başoğlu 1966 MiddleEastTechnicalUniversityTreeOfScience800x512.jpg
Tarımcı Atatürk (arka yüz) Atatürk Orman Çiftliği Burhan Alkar[8] 1981 Tarımcı Atatürk heykeli.JPG
Tarımcı Atatürk (ön yüz) Atatürk Orman Çiftliği Burhan Alkar[9] 1981 Tarımcı Atatürk heykeli 2.JPG
Seymenler Anıtı Seymenler Parkı Burhan Alkar 1983 Seymenler anıtı.jpg
Sincan Atatürk Anıtı Sincan , Lale Meydanı Burhan Alkar 1993 Sin foto.svg
Hasat Sonu Kumrular sokak ile Toprak Mahsulleri Ofisi binasının kesiştiği noktada Burhan Alkar 1989 Hasat Sonu Burhan Alkar.jpg
Uzay ve Gençlik ODTÜ yerleşkesi Burhan Alkar 1968 Sin foto.svg
Atatürk Anıtı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Burhan Alkar 1998 Sin foto.svg
Gençlik Anıtı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Burhan Alkar 1995 Sin foto.svg
Barış Çankaya ilçesi Sakarya Caddesi yaya bölgesi Burhan Alkar 1979 Barış heykeli ankara.jpg
II. Bayezid Heykeli Türk Standartları Enstitüsü önü Yavuz Görey 1986 I. Bayezid heykeli Yavuz Görey.JPG
Atatürk ve Madencilik Anıtı Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü bahçesi Gürdal Duyar 1971 Sin foto.svg
Devlet mezarlığı girişinde ? ? Devlet mezarlığı giriş.JPG
Atatürk’ün Samsun’a çıkışının ifadesi Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet Mezarlığı Atatürk’ün Samsun’a çıkışını ifade eden bir kaya.JPG
Kongreler Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet mezarlığı Kongreler Bölümü.JPG
Kongreler Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet mezarlığı Kongreler Bölümü 2.JPG
Savaşlar Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet mezarlığı Savaşlar Bölümü.JPG
Lozan Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet Mezarlığı Lozan.JPG
Cumhuriyet Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet Mezarlığı Cumhuriyet.JPG
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet mezarlığı heykel 1.JPG
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet mezarlığı heykel 2.JPG
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988 Devlet mezarlığı heykel 3.JPG
İrene İrene Heykeli Bahçelievler, Adnan Ötüken Parkı girişi Erdal Aksel 1990 Sin foto.svg
İsmet İnönü Heykeli Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bahçesi Rudolf Belling 1945 Sin foto.svg
Atatürk Heykeli Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bahçesi Ratip Aşir Acudoğlu ? Sin foto.svg
Çocuk ve Ana Heykeli Hacettepe Üniversitesi Ana ve Çocuk Sağlığı Merkezi bahçesi Hüseyin Gezer ? Sin foto.svg
Atatürk Anıtı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Hastane arasındaki meydanda Hüseyin Gezer ? Hacettepe Atatürk anıtı.JPG
TBMM Özgürlük Anıtı Türkiye Büyük Millet Meclisi yerleşkesi bahçesi Hüseyin Gezer 1983 Sin foto.svg
TBMM Ata Kompozisyonu TBMM Milli Egemenlik parkı içi Rahmi Aksungur 1981 TBMM Ata Kompozisyonu Hüseyin Gezer.JPG
Sarı Kız Heykeli Kurtuluş Parkı Selim Turan 1993 Selim Turan sarıkız heykeli.JPG
Öpüşenler Kuğulu Park Muzaffer Ertoran ? Öpüşenler Muzaffer Ertoran.jpg
Adsız Seymenler Parkı İlhan Koman[10] 1991 İlhan Koman heykeli.jpg
İsmet İnönü heykeli Pembe Köşk önündeki parkta Mine Sunar ? İsmet İnönü heykeli, Mine Sonar.jpg
Atatürk Heykeli Cumhurbaşkanlığı köşkü bahçesi Sabiha Ziya Bengütaş 1946 Sin foto.svg
General Francisco De Miranda heykeli Birlik Mahallesi ,General Francisco De Miranda parkı Filinta Önal 2006 General Francisco De Miranda heykeli.JPG
Bernardo O'Higgins anıtı Şili Meydanı ? ? Bernardo O'Higgins anıtı.jpg
Havuz Fıskiyesi Abdi İpekçi Parkı Remzi Savaş 1980
Havuz fıskiyesi abdi ipekçi parkı.jpg
Atatürk heykeli Bakanlıklar Yargıtay binası önü ? ? Yargıtay önü atatürk heykeli.jpg
Adalet heykeli Bakanlıklar Yargıtay binası önü ? ? Yargıtay önü adalet heykeli.jpg
Uçak fırlatan el Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi bahçesi ? ? THK müzesi uçak heykeli.jpg
Anne Ve Bebeği Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Bahçesi Murat Taşkın ? Anne ve Çocuğu Murat Taşkın.JPG
İbn-i Sina Heykeli İbni Sina Hastanesi bahçesi ? ? İbni Sina Heykeli Ankara.JPG
İhsan Doğramacı heykeli Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi bahçesi ? ? İhsan Doğramacı heykeli Ankara.JPG
? Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye yerleşkesi ? ? Hacettepe Üniversitesi kampüsündeki heykel.JPG
? Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye yerleşkesi ? ? Hacettepe Üniversitesi kampüsündeki heykel 2.JPG
? Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye yerleşkesi ? ? Hacettepe Üniversitesi kampüsündeki heykel 3.JPG
Tağrık Buğra heykeli Millî Kütüphane önü Tankut Öktem ? Tağrık Buğra heykeli Tankut Öktem.JPG
Cahit Külebi heykeli Millî Kütüphane önü Sait Rüstem 1994 Cahit Külebi heykeli.JPG
Tunalı Hilmi Bey heykeli Kuğulu Park ? ? Tunalı Hilmi Bey heykeli kuğulu park.jpg
Lagari Hasan Çelebi Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi içinde ? ? Lagari Hasan Çelebi.jpg
Bahriye Üçok Bahçelievler ? ? Bahriye Üçok heykeli.JPG
Ahmet Adnan Saygun ? ? ? Ahmet Adnan Saygun.JPG

Yerinden kaldırılanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Anıt / Heykel Bulunduğu yer Yapan Açılış Resim
Su Perileri[11]
Cer Modern bahçesi
 ?
1925
Su perileri ankara.jpg
Atılım[12]
Sakarya Caddesi Yaya Bölgesindeydi
Burhan Alkar
1979
Sin foto.svg
Ahşap Heykel
Atatürk Bulvarı üzeri GAMA iş hanı önünde yer alıyordu
Muzaffer Ertoran
1988
Sin foto.svg

Kabartmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bulunduğu yer Açıklama Resim
Anıtkabir Mehmetçik Kulesi üzerinde Cepheye gitmekte olan Mehmetçik ile elini asker oğlunun omzuna atmış, onu vatan için savaşa gönderen anne tasvir edilmiştir. Kabartma Zühtü Müridoğlu'nun eseridir..[13] Sin foto.svg
Anıtkabir İstiklal Kulesi içinde Kabartmada ayakta duran ve iki eliyle kılıç tutan bir gencin yanında kaya üzerine konmuş kartal figürü görülmektedir. Kartal, gücü, istiklâl ve bağımsızlığı, genç ise istiklâli savunan Türk Milleti'ni temsil etmektedir. Kabartma, Zühtü Müridoğlu'nun eseridir.[14] Anıtkabir rölyef 1.JPG
Anıtkabir Hürriyet Kulesi içinde Kabartmada elinde "Hürriyet Beyannamesi" tutan melek figürü ile yanında şaha kalkmış bir at tasvir edilmiştir. Melek bağımsızlığın kutsallığını, at ise bağımsızlığı sembolize etmektedir. Kabartma Zühtü Müridoğlu'nun eseridir.[15] Anıtkabir rölyef 2.JPG
Anıtkabir Müdafaa-i Hukuk Kulesi üzerinde Kurtuluş Savaşımızda ulusal birliğimizin temeli olan Müdafaa-i Hukuk dile getirilmiştir. Kabartmada bir elinde kılıç tutarken, diğer elini ileri uzatmış sınırlarımızı geçen düşmana "Dur..." diyen bir erkek figürü tasvir edilmiştir. İleri uzatılan elin altında bulunan ağaç yurdumuzu simgelemektedir. Kabartma, Nusret Suman'ın eseridir.[16] Anıtkabir rölyef 18.JPG
Anıtkabir Barış Kulesi içerisinde Kabartmada çiftçilik yapan köylüler ve yanlarında kılıcını uzatarak onları koruyan bir Mehmetçik figürü tasvir edilmiştir. Mehmetçik barışın sağlam ve güvenli kaynağı olan Türk Ordusu'nu sembolize etmektedir. Kabartma Nusret Suman'ın eseridir.[17] Anıtkabir rölyef 19.JPG
Anıtkabir Misak-ı Milli Kulesi içerisinde Kabartma, Türk Vatanının kurtarılması için içilen millet andını ifade etmektedir. Nusret Suman'ın eseridir.[18] Anıtkabir rölyef 5.JPG
Anıtkabir Başkomutanlık Meydan Muharebesi Kabartması [19] Sin foto.svg
Anıtkabir Sakarya Meydan Muharebesi Kabartması [20] Anıtkabir rölyef 17.jpg
Anıtkabir Kurtuluş Savaşı ve devrimler Anıtkabir rölyef 6.JPG
Anıtkabir Kuva-yi Milliye Anıtkabir rölyef 7.JPG
Anıtkabir Anıtkabir rölyef 9.JPG
Anıtkabir TBMM'nin Açılışı, İç İsyanlar Anıtkabir rölyef 10.JPG
Anıtkabir Çukurova, Antep, Maraş, Urfa, Trakya'da Milli Mücadele Anıtkabir rölyef 11.JPG
Anıtkabir Siyasal Devrimler Anıtkabir rölyef 12.JPG
Anıtkabir Hukuk, Kadın Hakları ve Soyadı Devrimleri Anıtkabir rölyef 13.JPG
Anıtkabir Tarım, Ormancılık, Sanayi, Ticaret Anıtkabir rölyef 14.JPG
Anıtkabir İç ve Dış Siyasi Olaylar (1923-1938) Anıtkabir rölyef 15.JPG
Anıtkabir Anıtkabir rölyef 16.JPG
Anıtkabir Bayrak direği altı Anıtkabir bayrak direği altı.JPG
Güvenlik Anıtı Güven park anıtı arka heykel.jpg
Güvenlik Anıtı Güven park anıtı arka sağ rölyef.jpg
Güvenlik Anıtı Güven park anıtı tarih.jpg
Güvenlik Anıtı Güven park anıtı arka sol rölyef.jpg
Güvenlik Anıtı Güven park anıtı sağ rölyef.jpg
Güvenlik Anıtı Güven park anıtı sol rölyef.jpg
Ankara Etnografya Müzesi önü Atlı Atatürk Anıtı üzerindeki kabartma
Birlik Mahallesi ,General Francisco De Miranda parkı General Francisco De Miranda heykeli üzerindeki kabartma General Francisco De Miranda heykeli rölyefi.JPG
Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi girişinde TürkHavaKurumuMüzesiGiriş.jpg
Devlet mezarlığı Cumhuriyet Tarih Yolu üzerindeki Savaşlar bölümündeki rölyef Devlet Mezarlığı Savaşlar 2.JPG
Devlet mezarlığı Cumhuriyet Tarih Yolu üzerindeki Savaşlar bölümündeki rölyef Devlet Mezarlığı Savaşlar 3.JPG
Devlet mezarlığı Cumhuriyet Tarih Yolu üzerindeki Savaşlar bölümündeki rölyef Devlet Mezarlığı Savaşlar 4.JPG
AOÇ Atatürk Evi Müzesi yanı Tarımcı Atatürk anıtı'nın etrafındaki rölyef Tarımcı Atatürk rölyef 2.JPG
AOÇ Atatürk Evi Müzesi yanı Tarımcı Atatürk anıtı'nın etrafındaki rölyef Tarımcı Atatürk rölyef.JPG
TBMM İstiklal Marşı Anıtı Atatürk Meydanı'ndan TBMM.jpg

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ankara, Başkentin Tarihi, Arkeolojisi ve Mimarisi - Ankara Enstitüsü Vakfı Yayınları - ISBN 975-95848-3-2
  2. ^ "wowturkey.com". http://wowturkey.com/t.php?p=/tr195/umut_brainstormer_posterson.jpg. Erişim tarihi: 16 Aralık 2008. 
  3. ^ "ankaraheykelleri.wordpress.com". http://ankaraheykelleri.wordpress.com/. Erişim tarihi: 16 Aralık 2008. 
  4. ^ "Metin Yurdanur kendi web sitesi". http://www.metinyurdanur.com.tr/calismalar.php. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  5. ^ "TSK - Anıtkabir Kadın Heykel Grubu". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p3.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  6. ^ "TSK - Anıtkabir Erkek Heykel Grubu". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p4.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  7. ^ "TSK - Anıtkabir Aslan Heykel Grubu". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p26.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  8. ^ "Burhan Alkar kendi web sitesi". http://burhanalkar.com/index.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  9. ^ "Burhan Alkar kendi web sitesi". http://burhanalkar.com/index.html. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  10. ^ "İlhan Koman web sitesi". http://www.koman.org/main/in_frame_works.htm. Erişim tarihi: 27 Aralık 2008. 
  11. ^ "Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi - Fıskiyeli havuzun başka bir fotoğrafı". http://81.215.14.238/midas/arsiv.php?id=525&gid=1&git=sonraki&cache_id=14347. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  12. ^ "Burhan Alkar Atılım heykeli". http://burhanalkar.com/anit.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  13. ^ "TSK - Anıtkabir Mehmetçik Kulesi". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p7.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  14. ^ "TSK - Anıtkabir İstiklal Kulesi". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p1.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  15. ^ "TSK - Anıtkabir Hürriyet Kulesi". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p2.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  16. ^ "TSK - Anıtkabir Müdafaa-i Hukuk Kulesi". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p19.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  17. ^ "TSK - Anıtkabir Barış Kulesi". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p11.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  18. ^ "TSK - Anıtkabir Misak-ı Milli Kulesi". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p14.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  19. ^ "TSK - Anıtkabir Başkomutan Meydan Muharebesi Kabartması". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p21.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  20. ^ "TSK - Anıtkabir Sakarya Meydan Muharebesi Kabartması". http://www.tsk.mil.tr/anitkabir/p20.html. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.