Alfred Korzybski

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Alfred Korzybski
Alfred Korzybski.jpg
Doğum 3 Temmuz 1879 (1879-07-03) (135 yaşında)
Varşova, Vistül Ülkesi, Rus İmparatorluğu
Ölüm 1 Mart 1950 (70 yaşında)
Lakeville, Connecticut, ABD
Meslek Felsefeci, matematikçi, mühendis

Alfred Habdank Skarbek Korzybski (d. 3 Temmuz 1879 - ö. 1 Mart 1950), genel anlambilimin kurucusu sayılan Polonya asıllı ABD'li bilim adamı ve düşünür. Dili kullanma ve dile tepki verme biçimlerinin incelenip arındırılması yoluyla insanın düşüncelerini kuşaktan kuşağa aktarma yeteneğini geliştirmeyi amaçlayan bir dilbilim felsefesi oluşturmuştur.

I. Dünya Savaşı sırasında Rus genelkurmayının istihbarat bölümünde görev yaptı. 1915'te askeri bir görevle ABD ve Kanada'ya gönderildi. Ekim Devrimi (1917) olunca ABD'de kaldı ve Fransa ile Polonya adına askeri görev aldı; daha sonra ABD vatandaşı oldu.

Korzybski'nin ortaya attığı genel anlambilim kuramı bireyin çevreyle ve öteki bireylerle ilişkilerindeki tepki verme alışkanlıklarını geliştirmeyi amaçlıyordu. Görelilik kuramı, kuvantum mekaniği, matematiksel mantık gibi disiplinlerden yararlanan Korzybski ve izleyicileri simgeler (sözcükler) ile gerçeklik (göndergeler) arasındaki farkları ve sözcüklerin insanın düşünme yeteneğini nasıl etkilediğini (yönlendirdiğini), nasıl sınırladığını açık seçik kavrayabilmek için, Aristotelesçi olmayan bilimsel bir temel oluşturmaya çalıştılar.

Genel anlambilim uygulamalı eğitimi özellikle vurgular; örneğin daha iyi değerlendirme alışkanlıkları yerleştirebilmek için, sözcüklerle hangi insanın, hangi zaman diliminin söz konusu edildiğini belirten adam 1, adam 37, ya da Roosevelt 1930, Roosevelt 1940 gibi endeksleme yöntemleri önerir. Bu kuram sonradan S.I. Hayekawa, Wendell Johnson ve başkaları tarafından geliştirilmiştir.

Korzybski'nin en ünlü yapıtı Science and Sanity: An Introduction to Non-Aristotelian Systems and General Semanties 'tir (1933; Bilim ve Ussallık; Aristotelesçi Olmayan Sistemlere ve Genel Anlambilime Giriş)