Alayın kızı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Alayın kızı
Kırım Savaşinda bir Fransiz birliğinde kantinci kadın

Özgün ismi: La fille du régiment
Müzik: Gaetano Donizetti
Libretto: "Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges" ve Jean-François Bayard
Galası: 11 Şubat, 1840
İlk gösterim yeri: Opéra-Comique, Paris
Oyuncular: *Marie: alayın kadın kantincisi, soprano
  • Tonio: Tirol'lu bir genç, tenor
  • Çavuş Sulpice:

Alayın Kızı (Fransızca La fille du régiment) İtalyan besteci Gaetano Donizetti tarafından hazırlanmış opera comique janrında iki perdelik bir operadır. Besteci Paris'te yaşamakta iken eserin librettosu Fransizca olarak "Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges" ve "Jean-François Bayard" tarafından yazılmıştır. Sonradan İtalyan seyircinin zevklerine uydurmak için Callisto Bassi tarafından orijinal verziyondan çok az değişik italyanca libretto hazırlanmıştır. Operanın prömiyeri 11 Şubat 1840'da Paris'te Opéra-Comique tiyatrosunda sahnelenmiştir.

Roller[değiştir | kaynağı değiştir]

Rol Ses tipi Prömiyerde roller,
11 Şubat 1840
(Orkestra şefi: - )
Marie, alayın kadın kantincisi soprano Giulietta Borghese
Tonio, Tirol'lu bir genç tenor Mécène Marié de l'Isle
Çavuş Sulpice bas Henry Deshaynes
Berkenfeld Markizi contralto Marie-Julie Halligner ("Boulanger")
Hortensius, kahyası bas D.Delaunay-Ricquier
Bir onbaşı bas Georges-Marie-Vincent Palianti
Bir köylü tenor Henry Blanchard
Krakenthorp Düşesi Konuşma rolü Marguerite Blanchard
Bir noter Konuşma rolü Léon
Fransız askerler, Tirol'lu ahali, Düşeşin hizmetkarları

Konu özeti[1][değiştir | kaynağı değiştir]

(Orijinal eserde askerler Tirol'de Avusturya'lılardır. Operanın Fransızca verziyonunda askerler Fransız olarak gösterilirler. Operanın İtalyanca verziyonunda ise mekân Tirol değil İsviçredir.


I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Tirollerde dağlarda

Avusturya'ya gitmekte iken Berkenfield Markizi ve kahyası, Hortensius, yolları üzerinde bir askeri çarpışma olmasından dolayı seyahatlerını durdurmuşlardır. Markiz köylülerden Fransız askerlerinin geri çekildiklerini duyunca, Fransız halkının kaba tavırlı olduklarını söyler.(Pour une femme de mon nom). 21inci Alay'ın çavuşu olan Sulpice askerlerinin tekrar barış ve düzeni getireceklerini dair herkese güvence verir. Bu sıra yanına Alay'ın maskotu veya kızı olan Marie gelir. Alay Marie'yi çok küçük yaşta yetim kalan bir kızcağız olarak bulmuş ve onu yetiştirmişlerdir. Sulpice Marie'ye birlikte görüldüğü bir gence erkek hakkında sorular sormaya başlar. Marie onun eskiden Marie'nin hayatını kurtarmış olan bir yerel Tirollu genç olduğunu söyler. 21inci Alay askerleri tutukladıkları bir genci getirirler. Bu Marie'nin hakkında konuştuğu gençtir ve Marie'yi aramak için geldiği zaman yakalandığını açıklar. Marie hemen onu tutukluluktan kurtarır. Tonio yeni tanıdıklarının şerefine kadeh kaldırır. Marie alay'ın şarkısını söylemeye koyulur (Chacun le sait). Askerler Tonio'ya kendilerini takip etmeyi emrederler ama o kaçmayı başarır ve geri dönerek Marie'ye olan aşkını ilan eder. Sulpice ikisine bir sürpriz yapıp yakalar. Marie, Tonio'ya kendisiyle evlenemiyeceğini söylemesi ve sadece 21inci Alay mensubu bir askerle evlenmesi gerektiğini açıklaması gerekmektedir.

Bekenfield Markizi Sulpice'den şatosuna gitmesi için refakat sağlamasına ister. Berkenfield ismini duyan Sulpice birden şavas alanında buldukları ve yetmin sandıkları Marie'nin üzerinde buldukları bir resmi evrakı hatırlar. Markiz kızın babasını bildiğini ve Marie'nin kızkardeşinin çok yıllar önce kaybettiği kızı olmasının çok mümkün olduğunu itiraf eder. Marie cocukken Markiz'in bakımına bırakılmış ve kaybolmuştur. Markiz kuzeni Marie'nin kaba lisanı ve davranışlarından aksi tesir görür ve yeğenine sosyal mevkine uygun bir eğitim sağlamak için onu şatosuna göturmekte israr eder. Tonio alaya asker yazılmıştır ve Marie ile evlenmesine engel kalmamıstır.(Ah, mes amis). Marie'nin Markiz'in isteklerine uymak için hem alaydan hem de sevdiği kişiden ayrılması gerekmektedir. (Il faut partir).

II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

Berkenfield şsatosunda

Markiz, Marie'nin Krakenthorp Dükü ile evlenmesi için tertipler yapmıştır. Sulpice de şatodadır. Geçirdiği bir kazadan iyileşmektedir ve Markiz'e planlarını gerçekleştirmek için güya yardım etmektedir. Markiz Marie'ye şan dersleri vermekte ve derslere piyano ile eşlik yapmaktadır. Sulpice tarafından tahrik edilen Marie soylediği şarkılar arasına alay şarkısını ekler ve bundan dolayı Markiz'in büyük hışmına uğrar. (Üçlü: Le jour naissait dans la bocage). Yalniz bırakılan Marie paranın ve sosyal mevkinin anlamsız boş şeyler olduğunu düşünür. (Par le rang et l’opulence). Uzaktan askerlerin gittikçe yaklaşan yürüyüş sesleri duyulur. Sonra alayın tümü şatonun büyük salonuna girerler. Marie alayın askerleriyle birlikte bir Fransız yurtseverlik şarkısı söylemeye koyulur.(Salut à la France). Tonio, Marie ve Sulpice bir araya gelmişlerdir. Tonio Marie ile evlenmek için izin ister. Markiz genç adamın Marie'nin herşeyi olduğuna dair açıklamasını kabul etmez.(Pour me rapprocher de Marie). Yeğeninin kızın bir başkasına nişanlı olduğunu bildirip Tonio'yu rededer. Sonra Sulpice ile yalnız iken Markiz ona gerçeği söyler. Marie gerçekten kendi kızıdır. Babası ile evli olmadığı ve Marie gayrimeşru olduğu için sosyal bakımdan kendine leke düşürmemek için küçücük kızını geride bırakmak zorunda kalmıştır.

Kahya Hortensius Marie ile evlenecek asilin ailesinin, başlarında güvey olacak dükün annesi Krakenthorp Düşeşi olarak, şatoya geldiklerini yüksek sesle ilan eder. Marie odasından ayrılmayı kabul etmez. Sulpice ona Markiz'in kendi gerçek annesi olduğunu açıklar. Buna şaşıran Marie annesinin isteklerine karşı gelemiyeceğini söyler ve istemediği, sevmediği bir erkekle annesi isteklerine uyarak evleneceğini bildirir. Tam evlenme kontratı imzalanmakta iken Tonio başlarında olarak gelen 21inci Alay askerleri Alay'ın Kızını kaçırırlar. Soylu kişilerden oluşan misafirler ise Marie'nin bir Fransız ordusu kantinci kızı olmasını onurlarına yedirememişlerdir. Fakat Marie Alay'ın kendini ufaktan bakıp yetiştirilmesi ile ne kadar karşılayamacağı bir borç ortaya çıkardığını söylemesi ile onun hakkındaki fikirlerini değiştirirler. Markiz kızının ne kadar iyi kalpli bir kişi olduğunu görmüştür ve onun Tonio ile evlenmesine izin verir. Herkes Final da söylenen Salut à la France şarkısına katılır.


Ünlü müziksel parçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Birkenfeld Markizi - "Pour une femme de mon nom"
  • Marie - "Chacun le sait"
  • Tonio - "Ah, mes amis"
  • Marie - "Il faut partir"

II. Perde[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Üçlü - Sulpice, Marie ve Markiz - "Le jour naissait dans la bocage"
  • Marie - "Par le rang et l’opulence"
  • Markiz - "Pour me rapprocher de Marie"
  • Ensambl - "Salut à la France"

Bazı ilginç sahnelenmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu opera "Ah! mes amis, quel jour de fête!" adlı aryanın bu şarkıyı söyleyen tenörler için zorluğu ile ün yapmıştır. Bu operanin başlangicıda ve tenörlerin seslerinin daha iyice açılıp ısınıp yerleşmeden 9 tane tiz-do veya yüksek-do notası söylemelerini gerektirmektedir. Çok kere tenörler bu tiz notaları söyleyemeyip sadece doğal-si notasını bulmaktadırlar.

Opera müziği kritikleri İtalyan tenör Luciano Pavarotti'nin ününü Eylul 1967'de New York'daki Metropolitan Operaevi'nde bu 9 tane notayı hiç zorlanmadan söylemesi ile isbat ettiğini iddia etmektedirler.[2]

Daha yakın zamanlarda Nisan 2007 de Peru asilli tenor "Juan Diego Florez" bu zor şarkiyi La Scala Operaevi'nde hiç hatasız ve sesini zorlamadan söylemiş ve sonra da [La Scala'da 74 yıldır uygulanan bir geleneği kırarak ankor istenmesi üzerine tekrar bu 9 tiz-do notunu kapsayan aryayı mükemmel ve hiç pürüzsüz olarak tekrarlamıştır. Bununla da kalmayıp alkışlar altında eserin başka bir kısmında bulunan ve tiz-do notalarını tekrar eden parçaların birkaçını da ankor olarak söylemiştir.

Seçilmiş ses ve video kayıtları[3][değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Roller
(Marie, Tonio, Çavuş Sulpice. Berkenfeld Markizi, Hortensius)
Orkestra şefi,
Opera Evi ve Orkestra
Marka
1960 Lina Pagliughi,
Cesare Valletti,
Sesto Bruscantini,
Rina Corsi
Mario Rossi,
Lirica della Rai Milano Orkestra Lirica ve korosu
2CD:Melodram 27018;; Gala GL 100713
1967 Joan Sutherland
Luciano Pavarotti,
Spiro Malas,
Monica Sinclair,
Edith Coates
Richard Bonynge
The Royal Opera House, Covent Garden Orkestra ve korosu
2CD(2009):Decca «Originals» 478 1366
1986 June Anderson,
Alfredo Kraus,
Michel Trempont,
Hélia T'Hézan,
Antoine Garcin
Bruno Campanella
Théâtre National de l'Opéra de Paris orkestra ve korosu
2CD(2002):EMI 5 75260-2
1995 Edita Gruberová,
Deon Van der Walt,
Philippe Fourcade;
Rosa Laghezza,
François Castel
Marcello Panni
Baverya Radyo korosu ve Munih Radyo Orkestrası
2CD:Nightingale NC 070566-2
1996
2003
Mariella Devia,
Paul Austin Kelly,
Bruno Praticò,
Ewa Podles,
Nicolas Rive
Donato Renzetti
Teatro alla Scala korosu ve Orkestrası
DVD:TDK «Mediactive» DV-OPLFDR
2004 Celena Shafer,
Lawrence Brownlee,
Timothy Nolen,
Myrna Paris
Mark T. Panuccio
Christopher Larkin
Cincinnati Opera korosu ve orkestrası
2CD(2008):Celestial Audio CA.
2005 Patrizia Ciofi,
Juan Diego Flórez,
Nicola Ulivieri,
Francesca Franci,
Dario Benini
Riccardo Frizza
Teatro Carlo Felice di Genova korosu ve orkestrasi
2CD:Premiere Opera Ltd CDNO 1767-2,
DVD(2006):Decca 074-146-7
2008 Natalie Dessay,
Juan Diego Flórez,
Alessandro Corbelli,
Felicity Palmer
Donald Maxwell
Marco Armiliato
Metropolitan Opera korosu ve orkestrası
2CD:Celestial Audio CA780.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Haziran 2000de Vocal des Herbiers tarafından "Le beau vingt-et-unième" korosu

Dipnotları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Konu özeti Leo Melitz (1922) The Opera Goer's Complete Guide eserindan uyarlanmıştır.
  2. ^ James Naughtie, "Goodbye Pavarotti: Forget the Pavarotti with hankies. He was better younger", The Times (Londra), 7 Eylul 2007 Erisme:22 Nisan 2008
  3. ^ Kaynak [1] Operadis-opera internet sitesi La Fille du Regiment operas diskografyasi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dışsal kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Opera Türkiye sitesinde "G.Donizetti (1797-1848) La Figlia Del Reggimento <<Alayın kızı>>" sayfası: [2] (Erişme tarihi:11.12.2009)
  • Yener, Faruk (1964), 100 Opera 2.ed (Son baskı 1992), İstanbul:Bateş Yayınları ISBN 975-95339-1-X
  • Karadar.com sitesinde Italyanca libretto [3] (İtalyanca) (Erişme tarihi:14.5.2009)
  • Karadar.com sitesinde Fransızca libretto: [4] (Fransızca) (Erişme tarihi:14.5.2009)
  • Fransizca Wikisource'da bulunan La fille du régiment operası Fransizca librettosu. [5] (Fransızca) (Erişme tarihi:14.5.2009)
  • (YouTube) sitesinde 1985de Paris, Opéra-Comique'de June Anderson "Salut à la France" aryası [6] (Erişme tarihi:14.5.2009)
  • (YouTube) sitesinde The Ed Sullivan Show programinda Joan Sutherland "Salut à la France" aryası [7] Erişme
  • Creative Commons MP3 ses kaydi [8] (İtalyanca) (Erişme tarihi:14.5.2009)