7 ile bölünebilme

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

7 ile bölünebilme, bir doğal sayının 7'ye tam olarak bölünebilmesidir.

Bir doğal sayının 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 gibi sayılara tam bölününüp bölünmediği son rakamlarına bakarak veya sayı değerlerini toplayarak kolayca bulunabilir. Ancak bir sayının 7 ile bölünüp bölünemeyeceğini anlamak için kullanılan kurallar biraz elverişsizdir.

7 ile bölünebilme kuralları[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Yöntem

7 ile bölünebilme yöntemlerinden en bilineni şudur.

Sayının rakamlarının altına birler basamağından başlayarak sırasıyla; (+1), (+3), (+2), (-1), (-3), (-2), (+1)... sayılarıyla çarpılır. Elde edilen sayıların toplamı 7'nin tam katı ise bu sayı 7 ile tam bölünüyor demektir.

Örnek:

55.853 sayısının 7 ile bölünüp bölünmediğini bulalım.

   5   5   8   5   3
  -3  -1  +2  +3  +1
 -15  -5 +16 +15  +3 = 14

14 sayısı 7'nin tam katı olduğu için 55853 sayısı 7 ile tam bölünür.


2. Yöntem

Bir başka yöntem ise şudur.

Sayının son rakamı 2 ile çarpılır ve elde edilen sayı ilk sayının son rakamı haricindeki rakamların oluşturduğu sayıdan çıkarılır. Çıkan sayı 7'nin katı veya 0 ise bu sayı da 7'ye tam bölünüyor demektir.

Örnek:

637 sayısının 7 ile bölünüp bölünmediğini bulalım.

  • Sayının son rakamı 2 ile çarpılır. (7x2=14)
  • Çıkan sayı ise 63'ten çıkarılır. (63-14=49)
  • 49, 7'nin tam katı olduğu için 637 sayısı 7 ile tam bölünür.

3. yöntem

Bu kurala göre sayılar öncelikle birler basamağından başlanarak ikişer ikişer gruplandırılır. Bu yöntem sayı çiftlerinin kendilerine en yakın 7'nin katı olan sayı ile arasındaki farkı bulmaya dayanır. Ancak 7'nin katı olan bu sayı, sayı çiftlerinden büyük veya küçük olabilir. Burada bir kural daha devreye girer. Farkları bulmaya sağdaki sayı çiftinden başlanır ve ilk sayı çifti için 7'nin katı olan en yakın sayı kendinden küçük, ikinci sayı çifti için kendinden büyük, üçüncü sayı çifti için kendinden küçük, dördüncü sayı çifti için kendinden büyük seçilir. Elde edilen farklar yan yana yazılarak yeni bir sayı elde edilir. Eğer bu sayı 7'nin tam katı ise sayı 7 ile tam bölünüyor demektir.

Örnek:

  • 531.898.839.909.836 sayısının 7 ile bölünüp bölünmediğini bulalım.
  • Sayı sağdan başlanarak ikişerli gruplara ayrılır. (5 31 89 88 39 90 98 36)
  • 36 - 35= 1
  • 98 - 98= 0
  • 90 - 84= 6
  • 42 - 39= 3
  • 88 - 84= 4
  • 91 - 89= 2
  • 31 - 28= 3
  • 7 - 5= 2
  • Elde edilen yeni sayı şudur: 10634232 Aynı işlemi bu sayının da yediye bölünüp bölünmediğini görmek için uygulayalım.
  • Sayı ikişerli gruplara ayrılır. (10 63 42 32)
  • 32 - 28= 4
  • 42 - 42= 0
  • 63 - 63= 0
  • 14 - 10= 4
  • Elde ettiğimiz 4004 sayısının da 7'ye bölünüp bölünmediğini bulalım.
  • 40 04
  • 04 - 0= 4
  • 42 - 40= 2
  • Son olarak bulunan 42 sayısı 7 nin tam katı olduğu için 531.898.839.909.836 sayısı da 7'ye tam bölünür.