Şişen engerek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Şişen engerek
Korunma durumu: Asgari endişe (LC)
Bilimsel sınıflandırma
Üst alem: Eukaryota (Ökaryotlar)
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Alt alem: Eumetazoa (Gerçek dokulular)
(Grup) Bilateria (Bilateral simetrililer)
Üst şube: Deuterostomia (İkincil ağızlılar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Alt şube: Vertebrata (Omurgalılar)
İnfra şube: Gnathostomata (Gerçekçeneliler)
Üst sınıf: Tetrapoda (Dört üyeliler)
Sınıf: Reptilia (Sürüngenler)
Alt sınıf: Diapsida
İnfra sınıf: Lepidosauromorpha
Üst takım: Lepidosauria
Takım: Squamata (Pullular)
Alt takım: Serpentes (Yılanlar)
Familya: Viperidae
Alt familya: Viperinae
Cins: Bitis
Tür: B. arietans
Binominal adı
Bitis arietans
Merrem, 1820
Sinonimler

* Cobra lachesis - Laurenti, 1768

  • Cobra clotho - Laurenti, 1768
  • [Coluber] Lachesis - Gmelin, 1788
  • [Coluber] Clotho - Gmelin, 1788
  • C[oluber]. Bitin - Bonnaterre, 1790
  • Col[uber]. Intumescens - Donndorff, 1798
  • Vipera severa - Latreille In Sonnini & Latreille, 1801
  • [Vipera (Echidna)] arietans - Merrem, 1820
  • Vipera inflata - Burchell, 1822
  • Echidna arietans - Wagler, 1828
  • Vip[era]. brachyura - Cuvier, 1829
  • Vipera arietans - Schlegel, 1837
  • Clotho [(Bitis)] arietans - Gray, 1842
  • Clotho [(Bitis)] lateristriga - Gray, 1842
  • Echidna arietans - Duméril, Bibron & Duméril, 1854
  • Bitis arietans - Günther, 1858
  • Bitis arietans - Boulenger, 1896
  • Cobra lachesis - Mertens, 1937
  • Bitis lachesis - Mertens, 1938
  • Bitis lachesis lachesis - Witte, 1953
  • Bitis arietans arietans - Loveridge, 1953
  • Bitis arietans peghullae - Steward, 1973
  • Bitis arietans - Golay et al., 1993
  • Vipera (Clotho) arietans - Herprint Int'l, 1994
  • Bitis arietans - Spawls & Branch, 1995[1][1]
Bilinen adları: şişen engerek,[2][3] Afrika şişen engereği,[4][5] adi şişen engerek.[6]

Şişen engerek (Bitis arietans) zehirli bir engerek türüdür. Arabistan'ın batısından Fas'a kadar, Sahra Çölü ve yağmur ormanları dışında bütün Afrika'daki savanalarda ve çayırlarda bulunur.[7] Geniş yaşama alanı, yaygın bulunuşu, büyüklüğü, güçlü zehiri ve ısırma isteği ile diğer bütün Afrika yılanlarının sebep olduğundan daha fazla ölümden sorumludur.[3][8] Türün biri aday olmak üzere tanımlanmış iki alt türü bulunmaktadır.[9]

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Çok iri olan bu türün ortalama uzunluğu 1m civarındadır. 190 cm (75 in) uzunlukta, 6.0 kg (13.2 lbs) ağırlığında ve çevresi 40 cm (16 in) olan örnekler rapor edilmiştir. Suudi Arabistan'da bulunan örnekler ise genellikle 80 cm uzunluğu geçemezler. Erkekler genellikle dişilerden daha büyüktür ve göreli olarak daha uzun kuyruğa sahiptir.[3]

Kafa dar bir üçgen şeklindedir burun küt ve yuvarlaktır. Yine de kafa boyundan daha geniştir. Rostral plak küçüktür. Göz çevresini kaplayan 10–16 pul bulunur. Başın üstü boyunca 7–11 tane gözlerarası (interorbital) pul bulunur. Gözaltı ve supralabial plaklar 3–4 pul ile ayrılır. 12–17 supralabial ve 13–17 sublabial pul bulunur. İlk 3–4 sublabial çene pulları ile temas halindedir. Genellikle üst çenelerde üç veya iki diş bulunur ve ikisi de işlevsel olabilir.[2][3]

Vücut ortasında 29–41 sıra sırt pulu bulunur. Bu pullar en dış sıradakiler haricinde karinalıdır. Karın pulları sayısı 123–147, kuyrukaltı pullarının sayısı 14–38'dir. Dişilerin kuyrukaltı pul sayısı 24'ü geçmez. Bir tane anal pul bulunur.[3]

Alt türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Alt tür[9] Yazar[9] Bilinen ad Dağılım
B. a arietans (Merrem, 1820) Şişen engerek Afrika boyunca Fas'tan Güney Afrika'ya kadar. Arap Yarımadası'nın güneybatısı[3][8]
B. a. somalica Parker, 1949 Somali şişen engereği Somali, Kenya'nın kuzeyi[3]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, vol. 1. Herpetologists' League. 511 pp. ISBN 1-893777-00-6 (series). ISBN 1-893777-01-4 (volume).
  2. ^ a b Spawls S, Branch B. 1995. The Dangerous Snakes of Africa. Ralph Curtis Books. Dubai: Oriental Press. 192 pp. ISBN 0-88359-029-8.
  3. ^ a b c d e f g Mallow D, Ludwig D, Nilson G. 2003. True Vipers: Natural History and Toxinology of Old World Vipers. Krieger Publishing Company, Malabar, Florida. 359 pp. ISBN 0-89464-877-2.
  4. ^ Fichter GS. 1982. Poisonous Snakes. (A First Book). Franklin Watts. 66 pp. ISBN 0-531-04349-5.
  5. ^ Kauffeld C. 1969. Snakes: The Keeper And The Kept. Garden City, New York: Doubleday & Company, Inc. 248 pp. LCCCN 68-27123.
  6. ^ Bitis arietans at Munich AntiVenom INdex. Accessed 2 August 2007.
  7. ^ U.S. Navy. 1991. Poisonous Snakes of the World. US Govt. New York: Dover Publications Inc. 203 pp. ISBN 0-486-26629-X.
  8. ^ a b Spawls S, Howell K, Drewes R, Ashe J. 2004. A Field Guide To The Reptiles Of East Africa. A & C Black Publishers Ltd., London. 543 pp. ISBN 0-7136-6817-2.
  9. ^ a b c Bitis arietans. ITIS - Integrated Taxonomic Information System. (Erişim: 24 Temmuz 2006)