İsrail Komünist Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İsrail Komünist Partisi
המפלגה הקומוניסטית הישראלית (İbranice)
الحزب الشيوعي الاسرائيلي (Arapça)
Kısaltma MAKİ
Genel sekreter Kolektif liderlik
(Merkez Komite)
Kuruluş tarihi 1 Eylül 1965
İdeoloji Komünizm
Siyasi pozisyon Aşırı sol
Knesset
4 / 120
http://www.maki.org.il/


İsrail Komünist Partisi veya kısaca MAKİ (İbranice: מק"י‎‎, HaMiflega HaKomunistit HaYisraelit’in kısaltılmış hali İbranice: המפלגה הקומוניסטית הישראלית‎), İsrail’deki bir siyasi partidir ve Hadash adıyla bilinen birliğin bir parçasıdır. İlk adı Rakah idi (İbranice: רק"ח‎), Reshima Komunistit Hadasha’nın kısaltılmış hali (İbranice: רשימה קומוניסטית חדשה‎, Yeni Komünist Liste anlamındadır) ve 1960’lı yıllarda ayrıldığı asıl Maki ile karıştırılmamalıdır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Rakah 1 Eylül 1965 günü Maki’de yaşanan iç anlaşmazlıklardan ötürü kurulmuştur. Asıl İsrail Komünist Partisi olan Maki, çoğunluğu Yahudi asıllı olan ve Moshe Sneh liderliğindeki grup ile çoğunluğu Araplardan oluşan anti-siyonist grup arasındaki anlaşmazlıktan ötürü bölünmüştür. Sneh önderliğindeki grup İsrail’in varolma hakkın savunarak Sovyetler Birliğinin sürekli olarak artan İsrail karşıtı tutumunu eleştirmektedir. Buna karşılık Arapların çoğunluğunu oluşturduğu grup ise Filistin yanlısı konumu nedeniyle Emile Habibi, Tawfik Toubi ve Meir Vilner önderliğinden Maki’den ayrılarak yeni parti olarak Rakah’ı kuracak ve Sovyetler Birliği tarafından “resmi” Komünist Partisi olarak tanınacaktır. Sovyet basın organlarında ise Sneh grubundan burjuva-milliyetçi kampta olarak bahsedilir. 1965 yılındaki seçimlerde Rakah 3 vekillik kazanacak ve 1 vekillik kazanan Maki’yi geçecektir. Rakah’ın siyonizme karşı olması ve 6 Gün Savaşına karşı çıkması nedeiyle 6.Knesset’deki Ulusal Birlik hükümetlerinde yer almayacaktır. 1969 yılındaki seçimlerde parti yeniden 3 vekillik kazanacak, 1973’de ise 4 vekillik alacaktır. 1977 seçimlerinden önce partiye bazı sol gruplar ve Arap partileri dahil olacaktır, bunlara İsrail Kara Panterleri dahildir. Parti ayrıca kurulan Hadash birliğinin üyesi olacaktır, hadash kelimesinin anlamı yenidir. Bu gelişmeler yaşanırken asıl Maki partisi 1981 yılında muhafazakar Ratz ile birleşerek tasfiye olur. 1989 yılında Rakah üyeleri partinin ismini tekrar Maki olarak değiştirerek İsrail’deki tek komünist parti olduklarını vurgulamak isterler.

Siyasi faaliyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti özellikle 2000’li yıllarda İsrail’de yaşanan militarizme ve Filistin halkına, Lübnan halkına karşı yapılan askeri saldırılara karşı çıkmış, gösteriler düzenlemiş eylemler yapmıştır.Hadash blokunda seçimlere katılan parti Şubat 2009'da yapılan en son seçimlerde 112 bin oy alarak[1] 120 üyelik Knesset'de 4 sandalye kazanmıştır.[2] Parti 2009 yılında 90. kuruluş yıldönümünü kutlamıştır[3]. Abluka altındaki Gazze'ye deniz yoluyla yardım götüren filoya düzenlenen saldırıyı kınayan açıklama yapmıştır.[4] İç savaş halinde olan Suriye'ye yönetlik İsrail Hava Kuvvetleri tarafından düzenlenen askeri saldırıyı kınamıştır.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]