Yer etkisi (otomotiv)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yer etkisi (İngilizce: ground effect), yarış arabalarının hava akımını kullanarak yol tutuşu arttırma yollarından biridir.

Özet[değiştir | kaynağı değiştir]

Yarış arabaları, normal seyir hızının çok daha üstünde hızlarda viraj aldıkları için yüksek yol tutuşuna ihtiyaç duyarlar. Bu yol tutuşun bir kısmını mekanik olarak elde etseler de yüksek hızlarda aracın üstünden akan havanın da etkisi büyüktür. Günümüzde mühendisler bu hava akımını düzenleyerek elde edilebilecek maksimum avantajı ararlar. Yere bastırma kuvveti (downforce), aracın tekerlekleri üzerinde oluşan baskıyı arttırarak aracın yolu daha iyi tutmasını sağlar. Bu geleneksel olarak hava akımının açısını bozarak yere bastırma kuvveti elde eden bozucular (spoiler) tarafından elde edilir. Ancak bunu yapmanın bir diğer yolu da yer etkisini kullanmaktır.

Kolayca ayırt edilebilen arka difüzör (alt taraftaki kanallı yapı)

Yer etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aracın üstünden akan havaya nazaran daha az miktarda hava da, aracın altından akar. Yer etkisi ise aracın altına yerleştirilen gittikçe daralan veya hava akımının yönünü, hızını arttıracak şekilde değiştiren kanallar (diffuser) kullanılarak havanın akış hızı arttırılarak elde edilir. Bernoulli Kanunu'na göre hızı artan akışkanın basıncı azalır. Bu sayede aracın altındaki havanın araca yaptığı basınç azaltılmış olur. Bu sayede dolaylı olarak aracın üstüne etkiyen hava basıncı artmış olur. Tabi bu durum yol tutuş üzerinde olumlu etki yapar. Bu yolla elde edilen olumlu etkiye yer etkisi denir. Şu anda Champ Car ve kısıtlanmış olarak Formula 1 yarışlarında kullanılır.