Sergipe

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sergipe
Brazil State Sergipe.svg
Bayrağı
Bandeira de Sergipe.svg
Bilgiler
Başkenti: Aracaju
Yüzölçümü: 21.994 km²
Nüfus: (2005) 1,970,371
Zaman dilimi: GMT -3

Sergipe, Brezilya'nın kuzeydoğusunda eyalet (estado). Güney Amerika'nın Atlas Okyanusuna doğru yaptığı çıkıntının güney kıyısında yer alır. Ülkenin en küçük olan eyaleti olan Sergipe'nin yüzölçümü 21.994 km², yönetim merkezi Aracaju'dur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıçta Sergipe Rei adını taşıyan bölge toprakları 16. yüzyılda Bahia'dan gelen sığır yetiştiricileri ve şeker üreticileri tarafından işgal edildi. Yerliler bölgenin ilk başkenti São Cristóvão'yu kuran (1590) Cristóvão de Barros'un ateşli silahları karşısında beyazlara boyun eğmek zorunda kaldılar. Sergipe 1820'de Portekiz tahtına bağlı bağımsız bir yönetim bölgesi (capitania) yapıldı. 1824'te Brezilya İmparatorluğu'na bağlı il, 1889'da da Brezilya Cumhuriyeti'nin eyaleti oldu.

Coğrafya ve iklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Eyalet yüzey şekiller bakımından iki ana bölgeye ayrılır: Sık ormanlarla kaplı dar ve alçak kıyı bölgesi ve batıdaki dağlık yörelere doğru yükselen masadağları da kapsayan engebeli yüksek bölge. Eyaletin sularını kuzeyde São Francisco Nehri, güneyde ise Atlas Okyanusuna dökülen çeşitli akarsular toplar. Sergipe'nin kıyı kesimi sıcaktır ve São Francisco Vadisine kadar yeterli yağış alır. Yıllık sıcaklı ortalaması 26ºC'dir. Eyalet topraklarının dörtte biri tropik ormanlar, yarıya yakını caatinga (beyaz orman) olarak anılan dikenli fundalıklarla kaplıdır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfusun yaklaşık yarısı kentlerde yaşar. En kalabalık kentler eyalet merkezi Aracaju'yla, Estância, Propriá, Itabaiana, Lagarto ve São Cristóvão'dur. Halkın yaklaşık dörtte üçü melez ve çoğunluğu Katoliktir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Eyaletin en büyük şehri ve başkenti Aracaju.

Ekonomisi tarıma dayanan eyalette yetiştirilen başlıca ürünler pamuk, pirinç, şekerkamışı, hindistancevizi, fasulye, tütün, manyok ve mısırdır. Tarım verimli topraklarda yoğunlaşmıştır. Yüksek iç bölgelerde daha çok hayvan besiciliği yapılır. Kuzeydoğudaki ve Aracaju kıyı düzlüğündeki petrol yatakları işletilmektedir. Eyalette kayatuzu, potasyum, kaolin, jips, kireçtaşı ve manganez yatakları da vardır. Sanayi geleneksel şeker, kumaş ve gıda işleme tesisleriyle sınırlıdır. Aracaju Sanayi Bölgesi 1960'ta, sanayiyi çeşitlendirmek amacıyla kurulmuştur.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğu Brezilya Demiryolu Ulaşım Sistemi'nin 290 km'lik bölümü eyalet topraklarından geçer. Eyalette kara ve deniz yolu taşımacılığı da önem taşır. Aracaju Uluslararası Havalimanı, Brezilya'nın kuzeydoğu bölgesindeki en modern havalimanıdır.

Eğitim ve kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlıca yükseköğretim ve kültür kuruluşları Aracaju'da bulunan Sergipe Federal Üniversitesi (1967), Sergipe Edebiyat Akademisi, Sergipe Tarih ve Coğrafya Enstitüsü, Álvaro Santos Sanat Galerisi, Sergipe Eyaleti Halk Kütüphanesi ve sömürge döneminden kalma sanat yapıtlarının sergilendiği São Cristóvão Müzesi'dir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]