Semeni

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Səməni.jpg

Semeni, Türk halk kültüründe Yaşam Otu. Kosa Töreni'nin son gününde Semeni (Sem/Som) adı verilen bir tören yapılır. Som aynı zamanda Yula denilen ruhun koruyucusudur.[1] Semeni bazı yörelerde aynı zamanda bir çeşit helva olup, pişirildikten sonra Nevruz gecesi bir kısmı suya bırakılır.[2] Pişirilmesi ve toplu olarak yapılmasına çocuklu bir kadın önderlik eder. Kadınlar kazan başında şarkı söyleyip dans ederler. Ayrıca ölü törenlerinde de misafirlere dağıtılması, aslında yeniden dirilişle olan bağlantısını ortaya koymaktadır. Sümerlerdeki ölümsüzlük otu bu kavramla ilintilidir. Bir kaba konularak ıslatılan buğdayların yeşermesi sonucu oluşan ve etrafına kırmızı kurdele bağlanan bir demettir. Toprağın yeşermesinin sembolüdür.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

(Sem/Som) kökünden türemiştir. Doluluk, saflık bildirir. Süme/Suma sözcüğü eski Altayca ve Moğolcada Şaman anlamı taşır. Halha lehçesinde Süm, Buryatçada Hum, Dagur dilinde Sum olarak yer alır. Mongur dilinde ise Semen şeklinde ifade edilir. Moğolca Sem gizlilik, sır anlamları taşır. Som/Soma kelimesi Türkçede onur, şeref ve iz, işaret gibi anlamlar da içerir. Bu mana Tunguzcada Sama sözcüğüyle karşılanır. Moğolca Sem, Tunguzca Süme kökü gizlemek manasını da bünyesinde barındırır.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt, Türkiye, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)
  2. ^ Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 492)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]