Palanga
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Palanga, az kuvvetle çok yük kaldırmak için kullanılan makaralar sistemidir. Sabit makaraya, aynı gövdeye bağlı bir veya daha fazla hareketli makaranın ilave edilmesiyle meydana gelir.
Bu sistemlerde kuvvet bölünerek yükün bir kısmının sabit makaralara taşıtılmasıyla uygulanacak kuvvet azaltılabilir. Palangalarda yükü kaldıracak kuvvet, yükün ağırlığının makara sayısına bölümü ile hesaplanır. Verim ise yükün, yük yolu ile çarpımının, kuvvetin, kuvvet yolu ile çarpımına oranı ile verilir. Hareketli makara arttıkça istenmeyen sürtünme kuvvetleri verimi azaltacağından, palangalarda, yaygın olarak üç hareketli makara kullanılır.Palangalarda kuvvet kazancı hareketli makaralara etki eden ip sayısına eşittir. Palangalarda uygulanacak kuvvet hesaplanırken hareketli makaraların ağırlıkları da hesaba katılır. Palangalarda kuvvetten kazanç, yükten kayıp olur.Aynı zamanda tam tersi olabilir tabiki.
Formül şöyle oluşur: F=P/İp Sayısı
Konu başlıkları |
[değiştir] Makara Tipleri
[değiştir] Sabit Makara
Üzerinden ip geçirilip,ipin bir ucuna yük,diğer ucuna kuvvet uygulanan,çengelinden bir yere takılmış, makaradır.
Sabit makarada yalnız makara döner.Bir yere monte edilmiş şekilde kullanılan makaralardır. Kullanımda kuvvetin yönünü değiştirme özelliği vardır. Bu makaralar kuvvetten kazanç sağlamazlar. Yükü kaldırmak için yüke eşit bir kuvvet kullanılır. P yükünü kaldırmak için ipin ucunu h kadar çekmek gerekir. Bu işlemde yükün kazanacağı enerji, kuvvetin yaptığı işe eşit olacağından formül şu şekilde oluşur.
P x h = F x h ise P=F olacaktır. Yani kuvvet = yük'tür. Sabit makaralarda kuvvetten ve yoldan kazanç yoktur.
[değiştir] Hareketli Makara
Çevresinden geçen ip çekildiğinde hem dönebilen hem de yükselip alçalabilen makaralardır.Hareketli makaralar iki kat kuvvet kazancı sağlar buna bağlı olarak yoldan iki kat kayıp vardır.
[değiştir] Bileşik Makara
Birden fazla makaradan oluşan sistemlerdir. En iyi örnek olarak "palanga" adı verilebilir. Bileşik makara basit ve hareketli makaradan oluşabilir.
