Modibo Keita

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Modibo Keïta

Modibo Keita (veya Kéïta); (Mayıs 1915, Bamako, Fransız Sudanı - 17 Mayıs 1977, Mali), milliyetçi siyaset adamı ve Mali'nin (eskiden Fransız Sudanı) ilk devlet başkanı.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Öğretmenlik eğitimi gördü. Fransız sömürge yönetiminin koyduğu siyasi parti yasağının sürdüğü 1930'larda Batı'da öğrenim görmüş gençlerin kentlerde kültür dernekleri kurmasında etkin rol oynadı.II. Dünya Savaşı sonrasında Sudanlılar Birliği'nin kuruluşuna katılarak genel sekreterliğini üstlendi, ayrıca Afrika Demokratik Birliği'nin (RDA) yöneticileri arasında yer aldı.Sonradan Fildişi Kıyısı'nın başkanı olan Félix Houphouët-Boigny ile yakın bir dostluk kurdu.Fransız sömürgeciliğine karşı yürüttüğü mücadeleden dolayı 1946'da kısa süreyle hapse atıldı. İki yıl sonra bölgesel meclise seçildi. 1950'lerin ortalarında Fransız Ulusal Meclisi'ne girdi ve bu meclisin ilk Afrikalı başkan yardımcısı oldu.İki Fransız hükümetinde bakanlık görevi aldı.

Bu arada Sudanlılar Birliği'nin başkanlığına getirilen ve başkent Bamako'nun belediye başkanı seçilen Keita, partisinin 1957 seçimlerinde ezici bir çoğunluk elde etmesine karşın, iç sorunlardan çok, dış ilişkilerle ilgilenmeyi sürdürdü. Batı Afrika'daki Fransız sömürgelerinin Fransız Uluslar Topluluğu içinde özerklik ve hemen bağımsızlığa geçiş arasında bir seçim yapmalarının istendiği 1958'deki referandumda, topluluk içinde kalma yönünde başarılı bir kampanya yürüttü.Eski Fransız sömürgelerini Batı Afrika Federasyonu altında bir araya getirme çabaları, bağımsızlığı seçen öteki sömürgelerde merkeziyetçiliğe karşı bir eğilimin ağır basması nedeniyle sonuçsuz kaldı.Ardından Senegal ve Fransız Sudanı'nın oluşturduğu Mali Federasyonu'nda başbakanlık görevini üstlendi. Devlet yapısına ilişkin anlaşmazlıkları ve kişisel çekişmeler nedeniyle kısa ömürlü olan federasyonun dağılmasında (1960) sonra Mali adını alan Fransız Sudanı'nda başkan olarak yönetimde kaldı.

Bağımsızlığın ilk yıllarında sol politikalara dayalı bir program uyuladı.Kurduğu otoriter ve güçlü yönetim, 1967'de parti içindeki sağ ve sol kanatların yönelttiği eleştirilerin yanı sıra artan mali ve ekonomik sorunların da etkisiyle sarsılmaya başladı.Kötü bir hasat mevisiminin ardından 19 Kasım 1968'de genç subayların yönettiği kansız bir darbeyle devrildi.Yaşamının geri kalan bölümünü gözaltında geçirdi.1992'de saygınlığı iade edildi.