Manş Denizi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Manş Denizi

Koordinatlar: 50°11′01″N, 0°31′52″W

Manş Denizi (İngilizce English Channel; Fransızca La Manche). Büyük Britanya Adası'nı Fransa'dan ayırır, Atlas Okyanusu ile Kuzey Buz Denizi'ni birleştirir. Uzunluğu 563 km (350 mil), en geniş yeri ise 240 km'dir (150 mil). Deniz oldukça sığdır. Ortalama derinlik 120 metre kadardır.

Dover boğazı (Strait of Dover) kanalın en dar kısmıdır. Dover'den Cap Griz Neze sadece 34 km (21 mil) dir. Manş Denizinin doğu ucunda yer alır ve Kuzey deniziyle karşılaşır. Antik Roma hegemonyası döneminde kanal Latince Oceanus Britanucus olarak biliniyordu. Daha sonra British Sea İngiliz Denizi olarak adlandırıldı. Victoria zamanında kanal ayrıca Gümüş hat olarak da biliniyordu. William Camden, Britannica (1586) da İngiliz Denizi olarak isimlendirildiğini fakat ayrıca İngiliz denizciler tarafından kanal olarak adlandırıldığını söyler. Yaklaşık 1450'deki haritada kanal, İngiliz Kanalı Canalites Anglie olarak adlandırılır.

Manş deniz uydu görüntüsü

Kanal derinliği Dover ve Calais arasında 45 m dir. Buradan doğu tarafına doğru deniz sığlaşmaya devam eder. Broad Fourteens de yaklaşık 26 metredir. Kanalda, Fransa'ya yakın olan kısımda adalar yer alır. Scilly Adaları, Birleşik Krallık ve Ushant Fransa'da kanalın sonunun batı ucunda yer alır.

Geçmiş[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanal Britanya için doğal bir savunma açkısı, anahtarıdır. Araya girerek ve nadiren tehlikeli bir şekilde göz dağı vererek (Avrupa savaşlarında). Savaşlarda dikkate değer en önemli olaylar; Napolyon'a karşı Napolyonik Savaşları süresinde ve Nazi Almanyası'na karşı II. Dünya Savaşı'nda. Buna rağmen kanal birçok istilaya sahne olmuş ve istila akınları denenmiştir. Britanya'nın Roma'lılarca fethi, Norman'larca fethi 1066'da , İspanyol Armada'sı 1588 , Normandiya Çıkarması 1944'de olaylar yaşamıştır. Kanal pek çok deniz savaşına da sahne olmuştur. Goodwin Sands savaşı (1652), Portland Savaşı (1653), Hougo savaşı (1692). Bu zamanda kanal kültür ve politik yapı bağlantısına ortaklık etti. Ön-Roma Kelt toplumu, Roma Kültürü ve Brittany ( Fransa'da bağımsız krallık ve düklük) den Norman devletine kadar.

Kıyılarındaki en büyük şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki liste kanal boyunca yer alan şehir ve kasabalarda yaşayan 20.000 den daha fazla nüfuslu yerlerin azalan bir şekilde sırasını vermektedir. (Fransa nüfus sayımı 1999 yılını,İngiliz nüfus sayımı 2001 verilerini içerir) İngiliz tarafı:

Fransız tarafı:

  • Le Havre:248.547 (ikamet eden kimse)
  • Calais:104.852
  • Saint Brieuc:85.849
  • Dieppe:42.202
  • Marlaix:35.996
  • Dinard:25.006

Kanal adaları:

  • Saint Helier :48.997 (ikamet eden kimse)

Tünel[değiştir | kaynağı değiştir]

Şimdiye kadar pek çok seyahet eden kimse Manş denizini tüneli kullanarak geçmektedir.Tünel,ilk defa 19.yüzyılda önerildi ve neticede 1994 yılında gerçekleşti.İngiltere ve Fransa'yı demir yolu ile birbirine bağlar. Şimdi Paris,Brüksel ve Londra arasında düzenli bir şekilde Eurostar treniyle seyehat gerçekleşmektedir.

Görüntüler[değiştir | kaynağı değiştir]

Denize kıyısı olan ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzeyde;

Güneyde;