Mümtaz Mahal

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mümtaz Mahal'in sanatsal tasviri.

Mümtaz Mahal (Nisan 1593 - 17 Haziran 1631) (Urdu: ممتاز محل; IPA [mumtɑːz mɛhɛl]; adının anlamı "sarayın sevgili süsü") (Devanagari: मुमताज़ महल) ya da Ercümend Banu Begüm, Hint-Türk-Moğol[1] Babür İmparatorluğu'nun 6. hükümdarı Şah Cihan'ın 3. ve en gözde eşi. Adına yapılan Tac Mahal anıt mezarı, tarihin en önemli mimari eserlerinden sayılmaktadır. 7 Temmuz 2007'de New7Wonders Vakfı tarafından düzenlenen oylama sonucunda dünyanın yeni yedi harikasından biri seçilmiştir.

Babür İmparatoru Şah Cihan'ın, doğum sırasında ölen eşi Mümtaz Mahal'in anısına Agra'da yaptırdığı Tac Mahal anıt mezarının 1863-1869 yılları arasında Samuel Bourne tarafından çekilen fotoğrafı.
Tac Mahal ve ünlü yansıması.

1607'de imparatorluğun başkenti Agra'da doğdu. Babası Şii İranlı soylu Abdül Hasan Asaf Han, kardeşi ise (Cihangir'in eşi olan) Nur Cihan'dır.[2]

Mümtaz Mahal, 14 yaşında sözlendiği ve daha sonra Babür İmparatoru olunca Şah Cihan adını alacak olan Prens Khurram ile 10 Mayıs 1612'de 19 yaşındayken evlendi.

Bir isyanı bastırmak için ordularıyla Burhanpur'a giden Şah Cihan'a, dokuz aylık hamile olmasına rağmen her zamanki gibi eşlik eden Mümtaz Mahal, Burhanpur'da Gauhara Begüm adlı 14. çocuğunu doğururken 38 yaşında öldü. Tac Mahal bitip nakledilene kadar, bedeni 23 yıl boyunca Burhanpur'da kaldı, ardından Tac Mahal anıt mezarına gömüldü. Mimari eserlerde atalarının tercih ettiği sarı kum taşı yerine Şah Cihan, tutkuyu sembolize eden beyaz mermer kullanılmasını tercih etmiştir.

Şah Cihan, efsaneleşen sevgisi ve güvenini, imparatorluk mührünü Mümtaz Mahal'e emanet ederek göstermişti.[3] Son yıllarında tahttan indirilerek oda hapsinde tutulan ölümsüz aşkı Şah Cihan, ölümünden sonra yanına defnedilmiştir.

Çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Şahzadi Hüralnissa Begüm (1613 - 1616)
2. Şahzadi İmparatorluk Prensesi Jahanara Begüm (1614 - 1681)
3. Şahzade İmparatorluk Prensi Dara Şikoh (1615 - 1659)
4. Şahzade Şah Şuja Mughal Mohammed Sultan Şah Şuja Bahadur (1616 - 1660)
5. Şahzadi Roşanara Begüm (1617 - 1671)
6. Badşah Mohinnudin Mohammed Aurangzeb (1618 - 1707)
7. Şahzade Sultan Ümmid Bakş (1619 - 1622)
8. Şahzadi Süreyya Banu Begüm (1621 - 1628)
9. Şahzade Sultan Murad Bakş (1624 - 1661)
10. Şahzade Sultan Lüftallah (1626 - 1628)
11. Şahzade Sultan Daulat Afza (1628 - ?)
12. Şahzadi Husnara Begüm (1630 - ?)
13. Şahzadi Gauhara Begüm (1631 - 1707)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ L. Canfield, Robert; Jonathan Haas (2002).Turko-Persia in Historical Perspective. Cambridge University Press. ISBN 0-521-52291-9, 9780521522915, s.20.
  2. ^ The Ain i Akbari, Abul Fazl Allami
  3. ^ The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra, Ebba Koch, Aug 2006, Thames & Hudson Ltd, ISBN 0-500-34209-1, s.19.