Léo Delibes

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Leo Delibes
Leo Delibes 1885
Leo Delibes 1885
Doğum 21 Şubat 1836
Fleche, Sarthe, Fransa
Ölüm 16 Ocak 1891 (54 yaşında)
Paris
Meslek Müzisyen, Opera. operet ve bale bestecisi

Clément Philibert Léo Delibes (d. 21 Şubat, 1836, Saint-Germain-du-Val köyü, La Fleche, Sarthe, Fransa – ö. 16 Ocak 1891, Paris), özellikle opera, operet ve bale eserleri yaratıcısı olarak tanınan bir Fransız bestecidir.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Léo Delibes Fransa'nın Pays de la Loire bölgesinde şimdi "La Fleche" şehrinin bir mahallesi olan Saint-Germain-du-Val adlı bir köyde doğmuştur. Babası bir postacı idi ve Delibes küçük yaşta iken öldü. Annesi çok yetenekli bir amatör müzisiyen idi ve büyük babası bir opera şarkıcısı idi. Delibes annesi ve dayısı tarafından yetiştirildi.

1847de Paris'e gidip Paris Konservatuvarı'nda eğitimine başladı ve Adolphe Adam tarafından verilen kompozisyon derslerini almaya başladı. Bir yıl sonra şan dersleri takibe başladı ise de şarkıcılıktan daha çok bir orgcu olarak yetişti. Konservatuvara devam ederken gecimini saglamak icin "Theatre Lyrique"de provalara piyano eşlik saglama ve koro lideri islerinde çalıştı. 1864de Paris Operası'nda ikinci koro lideri oldu. 1865-1871 döneminde "Saint-Pierre-de-Chaillot" kilisesinde orgculuk yaptı.

Delibes bir seri operet hazırlamıştır ve bunlardan ilki 1865de Folies-Nouvelles 'de prömiyeri yapılan "Deux sous de charbon, ou Le suicide de Bigorneau (İki Şu Değerine Kömür veya Bigorneau'nun İntiharı)" olmuştur.

III. Napolyon için Algers (Cezayir) temalı ve aynı adlı bir törensel kantata ile o zamanki Fransız devlet başkanının ilgisini çekti. 1866da koreografisini Leon Minkus'un yaptığı, hazırladığı "La Source (Kaynak)" adlı bale çok popüler oldu. 1870de hazırlamış olduğu bir mekanik oyuncağın bir köylü gencini yaşayan sevgilisinden ayırması temasini işleyen Coppelia adlı bale eseri ile sanatının zirvesine eriştiği kabul edilir. Dalıbes bundan sonra 1876da "Sylvia" adlı bir diğer bale eseri de hazırlamıştır.

Sonraki yıllarda Delibes bir seri yeni opera hazırladı. Bunlardan sonu olan 1883de yapımlanan Lakme operası birçok popüler olan şarkı ve müziksel parça kapsamaktaydı; örneğin "Legende du Paria (Can Şarkısı)" ve bir barkerol olan ""Sous le dôme épais" şarkısı.

1867de Delibes Adolphe Adam'ın Le Corsaire adlı balesinin yeniden yapımlanması için "Le Jardine Anıme" adlı bir divertisman besteledi. Aynı yıl Messe brève mas ilahisini hazırladı.

Delibes hemen her yıl yeni bir operet hazırlayıp yapımlatmaya başladı. Bunun yanında tiyatro oyunları için eşlik müziği de hazırlamaktaydı. Bunlar arasında, sonradan Verdi'nin Rigoletto operasına uyarladığı Victor Hugo'nun "Le roi s'amuse" adlı oyunu için hazırladığı danslar ve antik şarkılar içeren eşlik müziği çok ilgi çekmiştir. Bazı müzikologlar daha sonra hazırlanan Gounod Faust operasının Delibes'in Faust drama oyunu için hazırladığı eşlik müziğinin çok benzeri olduğunu iddia ederler.

Delibes 35 yaşında iken 1871de Léontine Estelle Denain ile evlenmiştir. Delibes 1891de Paris'te ölmüştür ve mezarı "Montmartre Mezarlığı"ndadır.

Kardeşi Michel Delibes İspanya'ya göç etmiştir ve İspanyol yazarı Miguel Delibes'in büyükbabasıdır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Operalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih İsim Perde sayısı Prömiyer Libretto
1857 Maître Griffard 1 3 Ekim 1857, Paris, Théâtre-Lyrique Eugène Mestépès ve Adolphe Jaime
1859 L'Omelette à la Follenbuche 1 8 Haziran 1859, Paris, Bouffes-Parisiens Eugène Labiche ve Marc Michel
1859-1860 Monsieur de Bonne-Étoile 1 4 Subat 1860, Paris, Bouffes-Parisiens Philippe Émile François Gille
1859 La fille du golfe 1
1863 Le Jardinier et son seigneur 1 1 Mayis 1863, Paris, Théâtre-Lyrique Michel Carré ve Théodore Barrière
1863 La Tradition Manzum Prolog 5 Ocak 1864, Paris, Bouffes-Parisiens H. Derville
1865 Le Bœuf Apis 2 15 Nisan 1865, Paris, Bouffes-Parisiens Philippe Émile François Gille ve Eugène Furpille
1867 Malbrough s'en va-t-en guerre; Georges Bizet, "Emile Jonas" ve "Edouard Legouix" ile birlikte 4 13 Aralik 1867, Paris, Théâtre de l'Athénée Paul Siraudin ve William-Bertrand Busnach
1869 Le Cour du roi Pétaud 3 24 Nisan 1869, Paris, Théâtre des Variétés Philippe Émile François Gille ve Adolphe Jaime
1873 Fleur-de-lys 1 5 Nisan 1873, Londra, The Royal Philharmonic Theatre Henry Brougham Farnie
1873 Le Roi l'a dit 3 24 Mayis 1873, Paris, Opéra-Comique Pierre Edmond Julien Gondinet
1880 Jean de Nivelle 3 8 Mart 1880, Paris, Opéra-Comique Pierre Edmond Julien Gondinet ve Philippe Gille
1883 Lakmé 3 14 Nisan 1883, Paris, Opéra-Comique Pierre Edmond Julien Gondinet ve Philippe Émile François Gille, Kaynak:Pierre Loti
1893 Kassya; Jules Massenet bitirdi 4 24 Mart 1893, Paris, Opéra-Comique Henri Meilhac ve Philippe Émile François Gille Kaynak: Leopold von Sacher-Masoch, "Frinko Balaban"

Operetler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih İsim Perde sayısı Prömiyer Libretto
1856 Deux Sous de charbon ou Le Suicide de bigorneau 1 9 Subat 1856, Paris, Folies-Nouvelles Jules Moinaux
1856 Deux Vieilles Gardes 1 8 Agustos 1856, Paris, Bouffes-Parisiens Théodore Ferdinand Vallon de Villeneuve ve Alphonse Lemonnier
1856 Six Demoiselles à marier 1 12 Kasim 1856, Paris, Bouffes-Parisiens Ernest Jaime ve Adolphe Choler
1861 Les Musiciens d'orchestre; Jacques Offenbach, "Jules Erlanger" ve "Aristide Hignard" ile birlikte 2 25 Ocak 1861, Paris, Bouffes-Parisiens de Forges ve A. Bourdois
1862 Mon Ami Pierrot 1 Temmuz 1862, Bad Ems, Kursaal Lockroy, (Asıl adı:Joseph Philippe Simon)
1864 Le Serpent à plumes 1 16 Ocak 1864, Paris, Bouffes-Parisiens Philippe Gille ve Cham, (Asıl adı:Amadée-Charles-Henry de Noé)
1864 Grande nouvelle 1
1869 L'Écossais de Chatou 1 16 Ocak 1869, Paris, Bouffes Parisiens Philippe Gille ve Adolphe Jaime
Le Don Juan suisse 4 Kayıp

Baleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih İsim Perde sayısı Prömiyer Libretto Koreografi
1866 La source, ou Naila; "Léon Minkus" ile birlikte 3 12 Kasım 1866, Paris, Opera Charles Nuitter ve Arthur Saint-Léon Arthur Saint-Leon
1867 Valse ou Pas de fleurs; Adolphe Adam'in Le Corsaire için dans-divertisman eki 12 Kasım 1867, Paris, Opera
1870 Coppélia, ou La fille aux yeux d’émail 2 25 Mayıs 1870, Paris, Opéra Charles Nuitter, Kaynaklar: E.T.A. Hoffmann]], "Der Sandmann", (1816), ve Adolphe Adam opéra comique La Poupée de Nuremberg, (1852) Arthur Saint-Leon
1876 Sylvia, ou La nymphe de Diane 3 14 Haziran 1876, Paris, Opera Jules Barbier ve Louis Mérante Louis Merante


Diğer vokal müzik[değiştir | kaynağı değiştir]

  • La Marseillaise, erkek sesleri icin aranjman (tarih bilinmiyor)
  • Noël, 3 ses için
  • Les prix, 2 ses ve eşlik
  • Messe brève, 2 çocuk sesi ve org
  • C’est Dieu, koro için
  • En avant, 3 ses için
  • Le dimanche, 2 veya 2 ses için
  • Les norvégiennes, 2 kadın sesi için ve eşlik
  • Les nymphes de bois, 2 kadın ses için ve eşlik
  • La nuit de Noël, 4 erkek sesi için, 1859
  • Pastorale, for 4 male voices, 1865
  • Alger, cantate, soprano, koro ve orkestra için, 1865
  • Hymne de Noël, koro için, 1865
  • Les lansquenets, 4 erkek sesi için, 1866
  • Les chants lorrains, 4 erkek sesi için, 1866
  • Marche de soldats, 4 erkek sesi için, 1866
  • Avril, koro için, 1866
  • Au printemps, 3 ses için, 1867
  • Chant de la paix, 4 erkek sesi için, veya 6 karisik ses için, veya 3 - 4 ses için, 1867
  • Trianon, 4 erkek sesi için, 1868
  • La cour des miracles, 4 erkek sesi için 1868
  • Les filles de Cadix, solo ses için, 1874
  • Les abeilles, 3 ses için, 1874
  • Les pifferari, 3 ses için, 1874
  • L’écheyeau de fil, 3 ses için, 1874
  • Le pommier, 3 ses için, 1877
  • La mort d’Orphée, lirik goruntu tenor ve orkestra için, 1877
  • Voyage enfantin, 3 ses için, 1884


Çeşitli besteler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • La tradition Nazim prolog , 1864
  • Valse ou pas de fleurs Adolphe Adam'in Le corsaire eserine ek (1867)
  • Le roi s’amuse, six airs de danse dans le style ancien, dans, 1882 (piyano esligi 1882)

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]