Kuzey Toprakları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kuzey Toprakları
Northern Territory
Kuzey Toprakları
[[{{{resmi ad}}} bayrağı|Bayrak]]
Tigris-Australia location Northern Territory.svg
Ülke Avustralya Avustralya
Merkez Darwin
Yüz ölçümü
 - Toplam 1,420,970 km2 (0,5 mi2)
Nüfus (2010)
 - Toplam 229,675
İnternet sitesi: http://www.nt.gov.au/


Kuzey Toprakları (İngilizce: Northern Territory), Avustralya'nın ortakuzey kesiminde federal bölge. Kuzeyde Timor ve Arafura denizleri, doğuda Queensland ve Carpentaria Körfezi, güneyde Güney Avustralya, batıda da Batı Avustralya'yla çevrilidir.


Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Toprakları'nın tarihi yaklaşık 40.000 yıl önce Avustralya Aborjinlerinin bölgeye yerleşmesiyle başlar. Yeni Güney Galler kolonisinin 129. doğu meridyeninden batıya doğru genişletildiği 1825'te Avustralya topraklarına katıldı. 1863'te Güney Avustralya'ya, 1911'de de Avustralya Uluslar Topluluğu'na bağlandı. 1978'de ülkenin öteki eyaletlerine eşit bir statüyle özerk bölge yapıldı.

Coğrafya & Doğal yaşam[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluru'da güneş batımı.

Kuzey Toprakları'nın kıyı açıklarındaki adalarının çoğu ve kıyı şeridi mangrov bataklıklarıyla çevrili düz bir yapı gösterir. Kıyı kuşağından iç kesimlere doğru yükselen arazi, güney ve batıdaki komşu eyaletlere taşan geniş Prekambriyen (y. 4 milyar-570 milyon yıl önce) platoda kurulu Tennant Creek kentinde 375 m'ye ulaşır.

Arnhem Bölgesi'nde Hindistan-Malezya bitki örtüsünün özelliklerini yansıtan ormanlar bulunur. Alçak yamaçlarla vadilerdeki gevşek dokulu topraklarda bir akasya türüyle (mulga) birlikte yetişen kısa otsu bitkiler değerli bir yem kaynağı oluşturur. MacDonnell Sıradağlarına özgü bitkiler arasında ise Macrozamia macdonnelli, bir zamanlar Orta Avustralya'yı kaplayan bitki örtüsünün günümüze ulaşmış örneği olan bir palmiye (Livistona mariae) ve bazı akasya türleri sayılabilir. Geniş yapraklı bir akasya türü, Avustralya Yerlilerinin çok sevdikleri bir yiyeceği (Cossus cinsinden gece kelebeklerinin larvası) barındırır. Boyları 10 m'ye ulaşan baobab ağaçlarına Victoria Nehri yakınlarında rastlanır.

Başlıca kuş türlerini oluşturan prenses papağanı iç kesimdeki kayalıklarda, dok güvercini Barkly Platosunda, lorikeet, papağan ve kaya güvercini ise kuzeydeki engebeli alanlarda yaşar. Arnhem Bölgesi'nde siyah kuşaklı güvercine rastlanır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Toprakları'nın hayvancılık potansiyeli ilk kez Overland Telgraf Hattı'nın yapımı sırasında fark edildi. 1872'de hattın tamamlanmasındna sonra Alice Springs ile Darwin yakınındaki topraklarda çok sayıda sığır yetiştirilmeye başladı. 1880'lerde Barkly Platosunda da sığır yetiştirme istasyonları kuruldu.


Ticari tarım ürünlerinin başında 1969'da Japonya'ya ihraç edilmeye başlayan kocadarı gelir. Sığır eti (ABD'ye) ve karides ihracatı da gelişmiştir. İhraç edilen madenler arasında demir, manganez, bakır, alümina ve boksit yer alır. İmalat sanayisi ancak yerel gereksinimleri karşılayacak düzeydedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2008 tahmini nüfusu 221,100'dur.[1] Avustralya'nın toplam nüfusunun yüzde 1'ini oluşturur.

Geçmişte bölge nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Çinliler ilk kez Pine Creek'teki altına hücum sırasında (1872) ortaya çıkan işgücü açığı üzerine Singapur'dan getirildi. 1881'e gelindiğinde bölgede 670 Avrupalıya karşılık 2.781 Çinli yaşıyordu. Göçün sınırlandığı 1888 yılında Çinlilerin sayısı 6.000'i bulmuştu.

2006 yılı itibariyle ise nüfusun yüzde 70'e yakınını Avrupalılar, yaklaşık yüzde 30'unu Yerliler, geri kalanını da 70 farklı ülkeden gelen gruplar oluşturur. 1976'da çıkartılan Toprak Hakkı Yasası'yla Yerliler Kuzey Toprakları'nda geniş alanlara sahip olmuş; akrabalık ve sosyal ilişkilerini, dinsel törenlerini korumuştur. Çok çeşitli müzik aletleri kullanan Yerlilerin zengin bir dinsel şarkı ve dans repertuvarı vardır. Kuzeydeki Yerli dilleri, güneydeki Aranda dillerinden yapı ve sözcük bakımından temelde farklıdır.

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

1978 tarihli Kuzey Toprakları Yasası'na göre, Kuzey Toprakları'nın bir bölge yöneticisi ve üyeleri dört yıllık bir dönem için seçilen bir yasama meclisi vardır. Avustralya Kraliyet Uçan Sağlık Servisi'nin tıbbi yardımı ve personel gereksinimini merkezi hükümet karşılar. Merkezi ve en büyük şehri Darwin'dir.

Yerli kültürü[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Toprakları'nda, özellikle Arnhem Bölgesi'nde Yerli sanatının ilginç örnekleri görülebilir. Bunlar arasında heykeller, kaya kabartmaları, ağaç kabuğu ve kaya üzerine yapılmış resimler, ayrıca hayvanların kemik yapıları ile iç organlarını gösteren ve röntgen filmini andıran resimler sayılabilir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 20°0′G 133°0′D / 20°G 133°D / -20; 133