Kuartet (kimya)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Tersiyer Latincedeki tertiarius kelimesinden gelmektedir. Kimyada üçüncül manasında kullanılmaktadır.

Organik Kimyada[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırmızı ile işaretlenen atomlar farklı atom gruplarındaki merkez atomlarını temsil etmektedirler.

Bu şemada kuarter, primer, sekunder ve tersiyer merkez atomları karşılaştırılmıştır.

primer sekunder tersiyer kuarter
Karbonun Organik
kimyadaki bağları
Prim. Hydrocarbon Structural Formulae V.1.png Sec. Hydrocarbon Structural Formulae V.1.png Tert. Hydrocarbon Structural Formulae V.1.png Quart. Hydrocarbon Structural Formulae V.1.png
Alkol Prim. Alcohol Structural Formulae V.1.png Sec. Alcohol Structural Formulae V.1.png Tert. Alcohol Structural Formulae V.1.png Bulunmamaktadır.
Amin Prim. Amine Structural Formulae V.1.png Sec. Amine Structural Formulae V.1.png Tert. Amine Structural Formulae V.1.png Quart. Ammonium cation Structural Formulae V.1.png
Karbon asit amidler Prim. Amide Structural Formulae V.1.png Sec. Amide Structural Formulae V.1.png Tert. Amide Structural Formulae V.1.png Bulunmamaktadır
Fosfin Prim. Phosphine Structural Formulae V.1.png Sec. Phosphine Structural Formulae V.1.png Tert. Phosphine Structural Formulae V.1.png Quart. Phosphonium Cation Structural Formulae V.1.png


Organik kimyada kuartet kelimesinin anlamı merkezdeki atomun (Karbon, Azot, Fosfor) dört bağı organik kısımla (R) yapmış halidir. Burada organik kısımlar alkil, aril, alkil-aril, vb… olabilirler.[1]

Örnek olarak:

  • Bir alkandaki kuarter karbon atomuna dört tane sübstitüent bağlı olup hidrojenle bağ yapmamıştır.
  • Kuarter yapısını gösteren amonyum tuzlarındaki azot atomlarına dört tane sübstitüent bağlıdır.
  • Kuarter yapısını gösteren fosfor tuzlarındaki fosfor atomlarına dört tane sübstitüent bağlıdır.


Bu tür bileşikler için kuartet karbon yapısında içer ve bir alkan olan Neopentan (2,2-Dımetilpropan), bunun yanı sıra yapısında kuartet bir azotu yapısında barındıran kuart metil amonyum bromid ve yapısında kuartet fosfor bulunduran kuart metil fosforuyum brom idi örnek olarak verebiliriz.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Brockhaus ABC Chemie, VEB F. A. Brockhaus Verlag Leipzig 1965, S. 1274