King
Vikipedi, özgür ansiklopedi
King, 4 kişiyle oynanan bir iskambil oyunudur.
Konu başlıkları |
Tarihçe [değiştir]
King, Fransa'da 20. yüzyıl başlarında üniversite öğrencileri arasında oldukça yaygın olarak oynanan Barbu (Le Barbu) oyunun değişik bir versiyonudur. "Le Barbu" ("Barbü" olarak okunur), "Sakallı (adam)" manasına gelir ve iskambil kartları içinde kupa papazını simgeler. Bu kart, oyunun Türkiye'de oynanan versiyonu olan King'de Rıfkı'ya karşılık gelir. Kupa papazının alınmaması gereken ceza oyunun ismi de oyunun ismi gibi Barbu'dır.
Amaç [değiştir]
- Koz oyunlarında en fazla eli ve Ceza oyunlarında en az cezayı alarak oyun sonunda en fazla puanı almak.
- Partinin herhangi bir koz oyununda 11 ve üzeri el alarak oyuna adını veren King yaparak oyunu bitirmek.
Tanımlar [değiştir]
- Oyuncu Sayısı: 4 kişi.
- Deste: 52 kartlık Briç destesi
- Oynunun Dönüş Yönü: Sol
- Suit: Bir deste 4 suiten oluşur. Bunlar ♠=Maça ♥=Kupa ♦=Karo ve ♣=Sinek dir. Her bir suitten 13 kart bulunur.
- El: Her oyuncunun 1 kart atması ve en değerli kartı atan oyunucun 4 kartı almasına 1 el denir.
- Oyuna başlayan oyuncu dilediği suitten bir kart atar
- Sıradaki oyuncular da aynı suitten bir kart atar
- Elinde dönen suitten kart olmayan oyuncu;
- Koz oynanıyorsa;
- Koz atar
- (Kozun değeri dönen suitten yüksektir)
- Ceza oynanıyorsa
- Ceza kartı atar
- Koz oynanıyorsa;
- Yukardaki koşullar sağlanamazsa dilediği kartı atmakta serbesttir.
- Onör: As, Papaz, Kız, Vale ye onör denir. Verilen sırayla bir suitteki değerli yani el alması muhtemel kartları ifade eder. Bazı durumlarda 10 lular da onör kağıttan sayılır.
- Oyun: Bir destenin dağıtılıp 13 elin oynanmasına bir oyun denir.
- Parti: 12 ceza oyunu ve 8 koz oyunu, toplam 20 oyun oynanır. Batan ve çıkanlar belirlenir. Buna bir parti denir.
Terimler [değiştir]
- Mecburi kozcu Tüm ceza haklarını kullanmış oyuncu.
- Mecburi cezacıTüm koz haklarını kullanmış oyuncu.
- Kupa çekmek Bir turda daha önceki ellerde
çıkmışken veya elinde
renginden başka kart kalmadığı için (mecburen) yeni ele
renginden bir kartla başlamak ve Rıfkı gibi bir ceza oyununda Rıfkı kendisinde değilken elinde bol miktarda ve yüksek değerli
renginden kartlar varken devamlı olarak
renginden kartları oynayarak Rıfkı’yı sahibine yedirmek için yapılan hareket. - Kupa çıkmak Kupa almaz oynanan bir turda sırası gelen oyuncunun o el oynanan renk karttan kartı yoksa elindeki uygun
renginden bir kart atması.
Cezalar [değiştir]
- El Almaz Mümkün olabildiğince az veya en iyisi hiç el almamaktır. Yere atılan en büyük kâğıt o eli alır.
- Kupa Almaz ♥ suitten mümkün olabildiğince az veya en iyisi hiç ♥ almamaktır. Bir elde oynanan suitten elinde olmayan oyuncu/ların ♥ atması zorunludur, o zaman o eli alan oyuncu Kupayı/ları da "yemiş (ceza puanı almış)" olur. Oyunda ♥ suitten bir kart atılana dek hiçbir oyuncu bir ele ♥ ile başlayamaz. Ancak, ilk ♥ kartı düştükten sonra herhangi bir ele ♥ suitten bir kart ile başlanabilir.Eğer oyun sonuna kadar ♥ çıkmamışsa ve oyuncunun elinde sadece kupalar kaldıysa elindeki en büyük kupayı çekmesi zorunludur.
- Erkek Almaz Amaç J♠, J♥, J♦, J♣, K♠, K♥, K♦, K♣ kartlarını almamaktır. Dönen suitten kart yoksa ve elinde herhangi başka bir suitten erkek varsa atılması zorunludur. Dönen suitten yerde Erkek'ten büyük kart varsa Erkeği atmak zorunludur.
- Kız Almaz Amaç Q♠, Q♥, Q♦, Q♣ kartlarını almamaktır. Bir oyuncunun elinde yerde dönen suitten kart yoksa ve elinde diğer suitlerden Kız varsa atması zorunludur. Dönen suitten yerde Kız'dan büyük bir kart varsa Kız'ı atmak zorunludur. Anlaşmaya göre kız Almaz oyununda her oyuncu bir Kız alırsa oyun bozulabilir.
- Rıfkı K♥ kartını almamaktır. Kupa Almaz oyununda olduğu gibi Rıfkı'da da ♥ çıkana kadar hiçbir oyuncu bir ele ♥ ile başlayamaz. Dönen suitten kart olmayan oyuncunun elinde K♥ varsa atması, K♥ yoksa ♥ atması zorunludur. Ancak ♥ yoksa istediği kağıdı atabilir. Eğer kupa çıkmamış ve oyuncunun elinde sadece kupalar kaldıysa dilediği kupayı yürüyebilir. Rıfkı oyununa başlamadan herhangi bir oyuncunun elinde Rıfkı veya Kupa Ası tek ise, dilerse oyunu bozabilir.
- Son İki Son iki eli almamaktır. Son iki ele kadar oynanan elleri kimin aldığının hiçbir önemi yoktur.
Koz [değiştir]
- Koz oyunlarında amaç mümkün olduğu kadar çok el almaktır.
- Oyuncunun koz söylemesi için elinde koz olarak belirleyeceği suitten onörleri ya da en az 7 kartlık uzun bir suite sahip olması ve diğer renklerden de eli destekleyecek onörlerin olması gerekir. En az 5 el alabilecek durumda olmadan koz oyununun seçilmesi tavsiye edilmez.
Kurallar [değiştir]
Kartların Dağıtılması [değiştir]
- Bir önceki oyunda oyunu söyleyen kişi kartları dağıtır. Dağıtan oyuncu desteyi karar. Sol tarafındaki oyuncuya kestirir. Sağ tarafından başlayarak (saatin dönüş yönünün tersinde
) kartları teker teker dağıtır.
Partiyi Başlatma [değiştir]
- Gönüllü bir oyuncu kartları dağıtır.
- Partide ilk oyuna 2♦ sahibi başlar. (Turnuvalarda "Son İki Almaz" oyunun seçilmesi halinde, ceza seçen oyuncuya avantaj yarattığından, turnuvalarda oyuna 6♠ sahibi oyuncu başlar.)
- Eğer dejenere oynanıyorsa ki bu King'in en popüler oynama biçimidir;
-
- Oyuna başlayan oyuncu eline göre koz mu ceza mı oynanacağına karar verir. Hangi cezanın oynanacağını veya koz oyunu ise kozun ne olacağını belirler.
- 20 Oyun boyunca oyun dönüş yönüne göre konuşma sırası sonraki oyuncuya geçer
- Anlaşamaya göre bazı oyunlarda ilk 4 el mecburi ceza söylenir, kozu söylemek için oyunun bir tur dönmesi gerekir.
Oynama [değiştir]
- Koz oyununda 11 el alan oyuncu King yapmış sayılır ve oyun biter. Diğer oyunculardan o anda (+) puanda olanlar olsa bile King yapan oyuncu tek başına çıkmış sayılır ve bir önceki oyunda ki puanlar geçerli sayılır. (Bazı versiyonlarda King yapacak oyuncunun oyundan önce King yapacağını beyan etmesi önkoşulu vardır. Bu durumda, eğer King yapacağını beyan eden oyuncu el sonunda King yapamazsa tek başına batmış kabul edilir ve oyun biter.)
- Bir turdaki ceza kartlarının hepsi o tur bitmeden çıkmışsa o tur bitmiş sayılır ve yeni tura geçilir.
Cezalar [değiştir]
- Oyunun ceza elleri briçteki sanzatu kurallarına benzer.
- Anlaşmaya göre Kız Almaz oynanan turda bütün oyuncular birer kız alırsa oyun iptal olur ve yeniden seçilir.
- Sıra sahibi oyuncu Rıfkı oynamayı seçerse, başka bir oyuncu elinde sadece tek Rıfkı, tek kupa ası gösterirse oyun iptal olur ve yeniden seçilir. (Bir oyuncunun elinde kupa ası ve kupa papazının olması ve başka kupa kağıdı olmaması halinde oyunu iptal etme hakkı yoktur. Çünkü ilk kupa dönüşü için kupa papazını yemeden kupa ası ile eli almak ve bir sonraki dönüşü isteği doğrultusunda yönlendirme olanağı vardır.)
Koz [değiştir]
- Anlaşmaya göre istenildiği zaman koz çekilebilir, yere koz düşmeden(çakılmadan) koz çekilmesi yasaklanabilir veya kozcunun elinde sıralı AKQ koz olması durumunda oyuna bu 3 kozu çekerek başlamasına izin verilebilir. Parti başlamadan bu durum kararlaştırılır. (Ancak, king oyunu, briç oyununun ilkokulu kabul edildiğinden, genellikle "istenildiği zaman koz çekilmesi versiyonu" tercih edilmektedir.)
- Bir oyuncu koz çekiyorsa (ele koz atarak başladıysa) yükseltmek zorunludur.
- Bir oyuncu elinde yerdeki karttan mevcut değilse koz atar, yani çakar. Bir elde birden fazla oyuncu çakabilir. Teorik ve pratik olarak azami 3 oyunucu çakabilir. Çakarken koz yükseltmek mecburidir.
Puanlama [değiştir]
- Ceza oyunlarında alınan puanlar negatif (-), koz oyunlarında alınan puanlar pozitif (+) olarak toplanır.
- -10 ve daha düşük puanla bitirenler batmış kabul edilir. 0 ve daha yüksek puanla bitirenler çıkmış kabul edilir.
- Bir partideki Toplam Ceza ve Toplam Koz puanı birbirine eşittir. 5200 puandır, ancak matematiksel olarak en az 1, en çok 3 oyuncu oyunu kazanmaktadır.
| Adı | Puanı | Adet | Toplam |
|---|---|---|---|
| El almaz | 50 | 13 | 650 |
| Kupa almaz | 30 | 13 | 390 |
| Erkek almaz | 60 | 8 | 480 |
| Kız almaz | 100 | 4 | 400 |
| Rıfkı | 320 | 1 | 320 |
| Son iki | 180 | 2 | 360 |
| Toplam | 2600 | ||
| Her Ceza 2 kez oynanır | x2 | ||
| Parti Toplamı | 5200 | ||
| Adı | Puanı | Adet | Toplam |
|---|---|---|---|
| Koz | 50 | 13 | 650 |
| Partideki Koz Oyunu | x8 | ||
| Parti Toplamı | 5200 | ||
Jargon [değiştir]
- Rıfkı: Kupa Papazının oyundaki adı
- Dış King: Başka bir oyuncunun koz söylediği elde King yapmak
- DYS: "Dedi Yedi Salak" cümlesinin kısaltılmış halidir. Bir oyuncunun kendi söylediği ceza elinde cezaların yarısından fazlasını aldığında düştüğü durumdur.
- KSKY: DYS'nin kibar biçimdir. "Kendi Söyler Kendi Yer" cümlesini ifade eder..
- Harakiri: DYS ile aynı durumdur.
- Çiçek - Ford: Bir oyuncunun koz elinde sıfır alması durumda hanesine çizilen şekil.
- Telefon fişi (Üçlü fiş/Priz):: Üç kişinin batıp bir kişinin çıktığı durumda tek kişinin lakabı.
- Rıfkı’yı sahibine yedirmek: Kupa çıktıktan sonra, ard arda kupa çıkarak rıfkı sahibine kupa papazını yedirmek.
- Cezayı satmak: Elindeki ceza kartını diğer oyunculara vermek.
- SSK: Seve Seve Koz, ceza oyunu söylemeye hakkı kalmamış oyuncunun mecburen koz söylemesi.
- Çakmak: Koz atmak. Elde dönen suitten olmaması durumunda koz atılması.
- işemek: Bir suite ilk kez çakılması durumu. Örn: Sineğin 2. dönüşüne koz atılması.
- Çıkışları yakmak: "El almaz" ceza oyunu oynanırken, oyunun ilk başlarında küçük kağıt atmak suretiyle birkaç tur el almamayı başarıp, sonradan elinde büyük kağıtlar kaldığı için tüm elleri alıp kalan cezaları yemek.
Oynama Biçimleri [değiştir]
Oyunun bir çok oynama biçimi olmasına rağmen en yaygın oynanan biçimi dejeneredir.
- Naturel: 6 ceza sırayla oynanır ardından 4 kez koz oynanır. Bu sıra bir kez daha tekrarlanır. Bu, temel oynama biçimidir.
- Dejenere: Oyuncular sırayla oyunu tayin eder. Her oyuncun bir partide 3 kez ceza 2 kez koz seçme hakkı vardır. En populer oynama biçimidir.
- Kanlı King: Dejenereden türemiştir. Konuşan oyuncu, oyunu seçer, ama deklare etmez, tabelaya kaydeder, veya başka bir kağıda yazar. Oyun sonunda seçilen oyun açıklanır.
- Vahşet: Kanlı Kingden türemiştir. Farkı konuşan oyuncunun kağıtlara bakmadan oyun seçmesidir.
- Körleme: Vahşetin yumuşatılmış biçimidir. Konuşan oyuncu seçtiği oyunu deklare eder.
- Süper Kanlı: Tüm cezalar 2 oyunda biter. Her oyuncunun aldığı ellerdeki tüm ceza öğeleri toplanarak hesap edilir. Ör: Oyuncunun aldığı yegane el 4♣ çıkışına verilen K♥ 3♣ 2♣ olsun. Bu durumda Rıfkı'dan 320, Erkek Almazdan 60, El Almazdan 50, Kupa Almazdan 30 toplamda bir elde 460 ceza puanı alır. Eğer bu el son iki elden bir ise 180 puan da Son İkiden alır.
- Eşli: Briçdeki gibi konuşma yapılır. Eşlerden biri bir koz veya ceza söyler. Diğer eş bu ceza ya da kozu kabul veya reddeder. Reddederse yeni bir ceza ya da koz söyler. Oyunun belirlenmesinin ardından oyunu yönlendirecek kişinin karşısında oturan eşi elini briçteki gibi masaya açar. Eşlerin konuşmadığı biçimi de vardır. Sırası gelen oyuncu eline göre koz ya da ceza söyler. Eşi kâğıtlarını açtıktan sonra oyuna başlar.
- Balayı Kingi: İki kişiyle oynanan bir koz oyunudur.
- Kısaltılmış Internet versiyonu: kısa sürmesi için her oyuncu 2 ceza 1 koz söyler.
- Trex_(iskambil) Arapların oynadığı King çeşitidir.
- Üç kişilik King: İkililerin olmadığı 48 kağıtlık desteyle oynanır ve her oyuncuya 13 yerine 16'şar kağıt dağıtılır. Her oyuncu 4 ceza 2 koz söyler. Puanlaması El=40, Kupa=30, Kız=90, Erkek=50, Rıfkı=300, Son iki = 170 şeklinde yapılır. Koz yine 50 puandır. Böylece toplamda 4800 koz, 4800 ceza puanı olur. Onun dışında oyun kuralları aynıdır. Bir diğer versiyonu da aynen eşli king gibi oynanır ama her el oyunu söyleyen yere açılan kağıtları da kendi oynar.
| Bir oyun ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
çıkmışken veya elinde
) kartları teker teker dağıtır.