Kimyasal tepkime

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Kimyasal tepkime ya da kimyasal reaksiyon, iki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasıdır. Kimyasal olay ve kimyasal değişme kavramlarıyla eşanlamlıdır.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kimyasal tepkimelere giren maddeler ortamda tükenebilirler.

A + B (Girenler) ---> AB (Yeni madde-ürünler)

A ve B, 2. olayda tek madde olarak kalmamış tükenmiştir.

Kimyasal Tepkimelerde Değiştirilebilen Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Atomların hacmi veya çapı
  • Atomların elektron düzenleri
  • Toplam potansiyel enerji
  • Toplam mol sayısı
  • Bir mol atomun toplam ağırlığı
  • Toplam molekül sayısı
  • Toplam hacim
  • Renk, koku, tat gibi fiziksel özellikler

Kimyasal tepkime çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sentez tepkimeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İki ya da daha fazla basit bir madde başka bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimeler Sentez tepkimeleri olarak adlandırılır.

2 H2 + O2 → 2H2O

2. Suda iyonlaşarak çözündükleri için çözeltileri elektrik akımını iletir.

3. Katı halde elektrik akımını iletmezler. Ancak ısı etkisi ile eritilmiş halleri ile sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

Analiz tepkimeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sentez tepkimesinin tam tersidir. Bileşiği bileşenlerine ayırır. Yani bir maddeden birden çok madde oluşur.

2H2O → 2 H2 + O2

Yer değiştirme tepkimeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir elementin bir bileşikle tepkimeye girerek bu bileşiklerdeki elementlerden birinin yerini aldığı tepkimelere denir.

örnek:

Zn + 2 HCI → ZnCI2 + H2
Hg (s) + ½ O2 (g) → HgO (k) + ısı

Tepkime kabı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kimyasal laboratuvarda kullanım için özel cihazlar vardır. Tepkime kabı, amaca ve tepkime koşullarına göre çok çeşitli malzemelerden yapılır. Genellikle bilim adamları ısıya ve birçok agresif kimyasallara dayanıklı olan borosilikat camı kullanırlar.

Tepkime ısısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınçta) tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısı alandır...

ÖRNEĞİN;

H2 + Cl2 → 2 HCl + 44 kkal

tepkimesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki atomu bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık;

H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI

tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısıalan tepkime olur.