Hu Yaobang

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hu Yaobang
胡耀邦
Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri
Görev süresi
11 Eylül 1982 – 23 Haziran 1987
Devlet Başkanı Li Xiannian
Premier Zhao Ziyang
Lider Deng Xiaoping
Yerine geldiği Boş, son gelen Zhang Wentian (1935–1943)
Yerine gelen Zhao Ziyang
3. Çin Komünist Partisi Başkanı
Görev süresi
28 Haziran 1981 – 11 Eylül 1982
Vekil Ye Jianying
Lider Deng Xiaoping
Yerine geldiği Hua Guofeng
Yerine gelen Kendisi (genel sekreter)
Kişi bilgileri
Doğum 20 Kasım 1915
Liuyang, Hunan, Çin
Ölüm 15 Nisan 1989 (73 yaşında)
Pekin, Çin Halk Cumhuriyeti
Partisi Çin Komünist Partisi

Hu Yaobang (Çince: 胡耀邦, d. 20 Kasım 1915, Liuyang, Hunan, Çin - ö. 15 Nisan 1989, Pekin, Çin Halk Cumhuriyeti), 1981-87 arasında Çin Komünist Partisi (ÇKP) genel sekreteri.

Yoksul bir köylü ailesinden gelen Hu, okula kısa bir süre devam edebildi. 1933'te Komünist Partisi'ne üye oldu. Ertesi yıl komünistlerin kuzeybatıda yeni bir üs oluşturmak için başlattıkları Uzun Yürüyüş'e katıldı. 1930'larda sonradan parti önderi olan Deng Xiaoping'le birlikte çalıştı. Japon işgali sırasında Deng'in komutasındaki 2. Ordu'nun siyasi komiserliğini yaptı. 1940'ların sonlarında ordularının Kuomintang kuvvetlerinin denetimindeki Sichuan yönetim bölgesini ele geçirmesi üzerine Deng ile birlikte bu bölgeye gitti. 1952'de Deng'in ardından Pekin'e giderek 1952-64 arasında Genç Komünistler Birliği'nin başkanlığını yaptı.

1966'da Çin Kültür Devrimi'nin başlatılmasından sonra Deng ile birlikte iki kez tasfiye edildi. Dörtlü Çete'nin çökmesinden sonra itibarı iade edilen Hu, hızlı bir yükseliş gösterdi; 1977'de partinin örgütlenme bölümünün başkanı oldu, kısa bir süre sonra da Politbüro'ya girerek propaganda bölümünün başkanlığı üstlendi.

Şubat 1980'de Çin Komünist Partisi genel sekreterliğine getirildi ve Politbüro içindeki etkin üyelerin oluşturduğu Daimi Komiteye katıldı. Haziran 1981'de Mao Zedong'un kendi ardılı olarak seçtiği Hua Guofeng'in yerine parti başkanı oldu. Bu göreve getirilmesinde önemli rol oynayan ve arka planda kalmasına karşın gerçek iktidarı elinde tutan Deng, böylece savunduğu pragmatik ekonomik çizginin benimsenmesini güvence altına almış oldu.

Hu, genel sekreterliği sırasında partinin gözden düşen Maocu görüşler yerine, "gerçeği olgularda aramak" biçiminde özetlenen daha esnek ve pragmatik bir çizgiyi benimsemesi için çalıştı. Mao örneğinde olduğu gibi, tek bir kişinin bütün parti örgütüne egemen olmasını engellemek için kolektif önderlik sistemine geçilmesi tartışmalarının gündeme geldiği 1982'deki parti kongresinde başkanlık makamının kaldırılmasını destekledi. Parti başkanlığı görevinin kaldırılması üzerine yeni oluşturulan ÇKP Genel Sekreterliği'ne atandı.

Daha sonra Mao'nun çizgisini sürdürenlerin yanı sıra yolsuzluk yapan ve başarısızlığı görülen üyeleri partiden uzaklaştırarak, 1980'lerin ortalarında daha genç ve iyi eğitim görmüş kadroları işbaşına getirdi. 1987'nin başlarında hak ve özgürlükler üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması talebiyle başlayan ve birkaç hafta süren öğrenci gösterilerinin ardından "önemli siyasi konularda yanlışlar" yaptığı öne sürülerek istifaya zorlandı. Bununla birlikte Politbüro Daimi Komitesi üyeliğini sürdürdü.

Görevden alınmasından iki yıl sonra, 15 Nisan 1989'da hayata gözlerini yumması Tiananmen Olaylarının tetikleyicisi oldu.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti siyasi görevi
Önce gelen
Zhang Wentian
1943 yılından bu yana mülga
Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri
1982-1987
Sonra gelen
Zhao Ziyang
Önce gelen
Hua Guofeng
Çin Komünist Partisi Başkanı
1981-1982
Makam kaldırıldı
Önce gelen
Deng Xiaoping
1966 yılından bu yana mülga
Çin Komünist Partisi Merkez Sekreteryası Genel Sekreteri
1980-1982
Önce gelen
Zhang Pinghua
Çin Komünist Partisi Merkez Propaganda Bölümü Başkanı
1978-1980
Sonra gelen
Wang Renzhong
Önce gelen
Guo Yufeng
Çin Komünist Partisi Merkez Organizasyon Bölümü Başkanı
1977-1978
Sonra gelen
Song Renqiong
Önce gelen
Zhang Desheng
Çin Komünist Partisi Shaanxi Komitesi Sekreteri
1964-1965
Sonra gelen
Huo Shilian
Yeni makam Çin Komünist Gençlik Birliği Birinci Sekreteri
1966-1971 arası askıda kaldı

1957-1978
Sonra gelen
Han Ying