Dokümantasyon
 |
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. (Şubat 2013) |
Konu başlıkları |
Dokümantasyon [değiştir]
Tanımı [değiştir]
Dokümantasyonu anlamak için önce "doküman nedir?" sorusunun cevabı bilinmelidir. Her hangi bir faaliyetin metotlarını ortaya koyan veya okuyana bir görevi hakkında yardımcı olan elektronik veya yazılı-basılı ortamda bulunan belgelerdir. Örneğin işletmelerde üretim faaliyetlerine yönelik metotlar gibi. Bundan hareketle dokümantasyonun tanımı şöyle diyebiliriz: Dokümanların vaya dokümanlardaki kayıtlı bilgilerle ilgili yapılması gereken çeşitli işlemlerdi.[1]
Dokümantasyon teriminin ilk kullanıcılarından olan Paul Otlet ve La Fontaine çalışmalarının başında dokümantasyonu "dokümanlar hakkında bilgi toplama ve bunları rasyonel bir şekilde organize etme" olarak tanımladılar. Daha sonra Paul Otlet hazırladığı "Traite de Documentation"(1934) isimli çalışmasında önceki tanımını biraz değiştirerek dokümanı şöyle tanımlamıştır: Dokümanın yazanın kaleminden çıktığı andan başlayarak okuyucunun ya da bilgi edinenin dimağına girene değin izlenen bir süreç". Paul Otlet'e göre dokümanlar dört genel grubun içinde düşünülmelidir;
- Kitap cinsinden olanlar(kitap, broşür, ansiklopedi, gazete, dergi, tez, rapor v.b)
- Grafik dokümanlar( haritalar, planlar, fotoğraflar, arşivler v.b)
- Kitap yerine geçen dokümanlar( modeller, maketler, ders araçları,görsel-işitsel araçlar v.b)
- İdari dokümanlar( yazışmalar, notlar, resmi kayıtlar, listeler v.b).[2]
Amacı [değiştir]
Bilim adamları ve araştırmacıların daha hızlı aradıkları bilgilere ulaşılabilmesi için kurulan dokümantasyon merkezleri 1950’li yıllardan sonra kullanıcılarına daha iyi hizmet verebilmek için enformasyon merkezleri altında yapılandırmışlardır ve sorumluluk alanları genişlemiştir. Bu merkezlerin görevi yüksek düzeyde uzmanlaşmış kişilerin sorularını hızlı ve güvenilir bir şekilde yanıtlamak, kullanıcılara seçilmiş, değerlendirilmiş ve doğrulanmış somut bilgi ürünlerini sunmaktır.
Dokümantasyon Merkezlerinin Ortaya Çıkış Nedenleri [değiştir]
- Bilindiği gibi çağımızda bilgi patlaması yaşanıyor bunun sonucunda da bilgi kaynaklarının sayısında büyük artışlar meydana geliyor.
- Bilim adamları ve araştırmacıların araştırdıkları konu hakkındaki güncel bilgilere daha hızlı ulaşma talepleri/istekleri.
- Kütüphanelerin böyle bir talebi karşılamak için yetersiz kalması.
- Teknolojideki gelişmeler.(Teknolojik gelişmeler bilimsel kaynak üretimini hızlandırır.)
Gelişimi [değiştir]
Yazının icadından sonra üretilen bilgilerin kayıt altına alınmasıyla bu bilgilerin saklanması ve ihtiyaç duyanların yararlanması için kütüphaneler kuruldu. İlk zamanlarda kütüphaneler dokümantasyon, enformasyon ve arşiv olarak da kullanılıyordu. Zaten genelde kütüphaneler tapınaklar ya da saraylarda bulunuyordu. Çinlilerin icadı olan matbaayı 15.yüzyılda Johann Gutenberg geliştirdi. Bu sayede kaynak saysı artmaya başladı. İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında bilimsel gelişmelerin yanında bilim adamlarının sayısının artması, bilimsel yayınların artmasına neden oldu. 1950’lerden sonra dokümantasyon merkezleri sorumluluk alanlarını genişleterek bilim adamları ve araştırmacılara daha iyi hizmet verebilmek için enformasyon merkezleri olarak yapılandırılmıştır.
Hacettepe Üniversitesinde Dokümantasyon [değiştir]
Hacettepe üniversitesinde bu bölümle ilgili eğitim uzun zamandan beri devam etmektedir. En başta "Kütüphanecilik ve Dokümantasyon Enstitüsü" adı altında eğitim vermiştir. Kurucusu Prof. Dr. İlhan Kum' dur. İlk akademik yılı 1974 yılıdır. Ancak ilk akademik programını 1972 yılında kabul etmiştir. Bölümün lisas programı 1993 yılında değişmiş ve Arşivcilik, Kütüphanecilik, Dokümantasyon ve Enformasyon Anabilim dallarına ayrılmıştır. Yüksek Öğrenim Kurumunun 2002 yılında aldığı karar doğrultusunda şimdiki hali olan Bilgi ve Belge Yönetimi bölümü olarak eğitime devam etmektedir.[3]
Bakabileceğiniz Kaynaklar [değiştir]
Devlet arşivleri genel müdürlüğünün internet sayfası.[4]
Modern Dokümantasyon ve Enformasyon İşlemleri kitabı.[5]
Osman Tekin Aybaş' ın Dokümantasyon : tarifi ve tarihi gelişimi kitabı.[6]
Kaynakça [değiştir]
- ^ Çakmak, V.(1985), Milli dokümantasyon merkezi ihtiyacı, Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni,34(4) , 185-191
- ^ Çakın, İrfan (2012). Yayınlanmamış Ders Notları.
- ^ "Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi". http://www.bby.hacettepe.edu.tr/tarihce.asp. Erişim tarihi: 09.01.2013.
- ^ "Dokümantasyon". http://www.devletarsivleri.gov.tr/Forms/pgArticle.aspx?Id=DAA154B3-6734-4B08-94EA-762620FDEA79. Erişim tarihi: 10.01.2013.
- ^ Türkiye Bilimsel ve Teknik Dokümantasyon Merkezi. Ankara: TÜRDOK. 1972.
- ^ Aybaş, Osman Tekin (1971). Dokümantasyon : tarifi ve tarihi gelişimi. Ankara: Türk Kütüphaneciler Derneği.
