Doğal uydular

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Resim:Help-translate.png Bu sayfa başka bir dilden çevrilmektedir.
  • Çeviriye kalınan yerden devam edebilirsiniz.
  • Çeviriyi başlatan kişiyle iletişime geçip sayfanın durumunu sorabilirsiniz.
  • Sayfanın geçmişinden  sayfa üzerinde çalışanları görebilirsiniz.
  • Çevirilecek yazıyı görmek için gerekirse değiştire tıklayınız.

Bir doğal uydu, bir gezegen ya da kendisinden büyük bir başka nesnenin etrafında yörünge'de bulunan ve insan yapısı olmayan bir nesnedir. Bu tür nesnelere genellikle ay denir. Bilimsel olarak bu deyim, bir yıldız'ın yörüngesinde dönen bir gezegen, hâttâ bir galaktik merkez'in yörüngesinde dönen bir yıldız için de kullanılsa da, bu tür kullanımlar sık değildir. Bu deyim daha çok, gezegenlerin yapay olmayan uydu'ları, cüce gezegen'ler ya da küçük gezegen'ler için kullanılır.

Gezegenlerin yörüngesinde 165 adet[1], cüce gezegenlerin yörüngesinde 4 adet ve küçük güneş sistemi nesne(si)'lerinin yörüngesinde düzinelerce olan aylar da dahil olmak üzere, Güneş Sistemi içerside bilinen 240 tane ay vardır. Diğer yıldızlar ve onların gezegenlerinin de kendi doğal uyduları vardır.

Büyük gaz devleri, Dünya'nın yörüngesinde dönen ayın boyutlarıyla ölçülebilecek büyüklükte altı adet ay da dahil olmak üzere geniş bir doğal uydular sistemine sahiptir. İç gezegenler olan Merkür ve Venüs'ün hiçbir ayı yoktur; Dünya'nın bir büyük ayı (Ay) vardır; ve Mars iki küçük aya sahiptir, Phobos ve Deimos. Cüce gezegenler içinde, Ceres'in (asteroid kuşağındaki birçok nesnenin ayı olmasına karşın) giçbir ayı yoktur, Eris'in bir tane, Dysnomia ve Plüton'un bilinen üç uydusu Nix, Hydra ve iri arkadaşı Charon vardır. Bir ikiz gezegen sisteminin özelliği olan Kütle Merkezi'nin iki gezegen arasındaki açık uzayda bulunduğu Plüton-Charon sistemi alışılmadık bir bir durumdur.



Ortalama
çap
(km)
Gezegenlerin uyduları Cüce uydular SSSb nin
uyduları
Uydusu
olmayanlar
Dünya Mars Jüpiter Satürn Uranüs Neptün Plüton Eris
6000-7000 Mars
5000-6000 Ganymede Titan


4000-5000 Callisto Merkür
3000-4000 Ay Io
Europa
2000-3000 Triton Eris
Pluton
1500-2000 Rhea Titanya
Oberon
90377 Sedna
1000-1500 Iapetus
Dione
Tethys
Charon (136108) 2003 EL 6133
90482 Orcus
50000 Quaoar
500-1000 Enceladus Ceres
2000 Veruna
2879 Ixion
2 Pallus4 Vesta
pek çok TNO
250-500 Mimas
Hyperion
Miranda Proteus
Nereid
Dysnamia
100-250 Amalthon
Himalia
Thebo
Phoebe
Janus
Epimetheus
Sycorax
Puck
Portia
Larissa
Galatea
Bespira
pek çok
50-100 Elera
Pasiphaé
Prometheus
pandora
Caliban
Juliet
Belinda
Cressida
Rosalind
Desdomena
bianca
Thalassa
Halimede
Neso
Naid
Nix
Hydra
pek çok
10-50 phobos
Delmos
Carme
Metis
Sinope
Lysithea
Ananka
Leda
Adrestea
Siarnq
Helene
Albiorix
Atlas
Pan
Talesto
Paoliaq
calypso
Ymir
Kiviuq
Tarvos
Ljiraq
Erriapo
Ophelia
Cordelia
Stebos
Prespero
Perdita
Mab
Stephano
Cupid
Francisco
Ferdinand
Margaret
Trinculo
10
dan
az
en az
47
en az
21