Döfen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Fransız döfenlerinin hanedan armasında yunus figürleri vardır.

Döfen, (Fransızca: Dauphin de France, veya Dauphin de Viennois) 1350 - 1791 ile 1824 - 1830 dönemlerinde Fransa Krallığı idaresi içinde Fransa Krallığı veliahti olan kişiye verilen unvandır. Bu ünvan Valois Hanedanı ve Bourbon Hanedanı'dan olan Fransa kralının veliahtına verilmiştir. Ünvan genellikle en büyük erkek çocuğuna verilmiştir. "Döfen" unvanını taşıyan bayana veya döfenin eşine döfenes denir.

Döfen teriminin kökeni, Fransızca dauphiné olup Yunanca delphin (yunus) kelimesinden türemiştir. Unvanın kökeni güneydoğu Fransa'daki "Dauphiné" bölgesine uzanır. İlk kez, 1349 da bölgenin prensi olan V. Charles'a verilmiştir. Charles kral olunca, bahsi geçen toprakları ve unvanı en büyük oğluna devretmiştir. Böylece bu unvan, "tahta en yakın prens veya prenses" yani "veliaht" anlamında kullanılagelmiştir.

Armalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Döfenler Listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Resim İsmi Kime veliaht Doğum Döfen olma tarihi Döfenlikten ayrılma tarihi Ölüm Dõfen iken veya olmadan önceki ünvanlar Hükümdarlık
ismi
Dofenes
Charles V France.jpg Charles,
1. Fransa Döfeni
II. Jean 21 Ocak 1338 22 Ağustos 1350 8 Nisan 1364
Kral olma
16 Eylül 1380 Normandi Dükü V. Charles Joanna Bourbon
Jean,
2. Fransa Döfeni
V. Charles 7 Haziran 1366 21 Aralik 1366
Young Charles VI of France.jpg Charles,
3. Fransa Döfeni
V. Charles 3 Aralık 1368 16 Eylül 1380
Kral olma
21 Ekim 1422 VI. Charles
Charles ,
4. Fransa Döfeni
VI. Charles 26 Eylül 1386
Charles, 6th Dauphin.jpg Charles, Guyenne Dükü,
5. Fransa Döfeni
VI. Charles 6 Şubat 1392 13 Ocak 1401 Guyenne Dükü
Louis de Guyenne, dauphin of France.jpg Louis, Fransa Döfeni (1397-1415),
6. Fransa Döfeni
VI. Charles 22 Ocak 1397 13 Ocak 1401 18 Aralık 1415 Guyenne Dükü Margaret Burgundili (1393-1441)
Jean de Touraine, dauphin of France.jpg Jean,
7. Fransa Döfeni
VI. Charles 31 Ağustos 1398 18 Aralık 1415 5 Nisan 1417 Touraine Dükü Jacqueline, Hainaut Kontesi
Charles7.jpg Charles,
8. Fransa Döfeni
VI. Charles 22 Şubat 1403 5 Nisan 1417 21 Ekim 1422
Kral olma
22 Temmuz 1461 Ponthieu Kontu VII. Charles
Louis-XI-dauphin.jpg Louis,
9. Fransa Döfeni
VII. Charles 3 Temmuz 1423 22 Temmuz 1461
Kral olma
30 Ağustos 1483 XI. Louis Margaret Stewart İskoçyalı
Charlotte Savoyalı
François,
10. Fransa Döfeni
XI. Louis 4 Aralık 1466
Charles VIII de france.jpg Charles,
11. Fransa Döfeni
XI. Louis 30 Haziran 1470 30 Ağustos 1483
Kral olma
7 Nisan 1498 VIII. Charles
Master of Moulins - The Dauphin Charles-Orlant - WGA14467.jpg Charles-Orlando,
12. Fransa Döfeni
VIII. Charles 11 Ekim 1492 16 Aralık 1495
Charles (1496).jpg Charles,
13. Fransa Döfeni
VIII. Charles 8 Eylül 1496 2 Ekim 1496
François,
14. Fransa Döfeni
VIII. Charles Temmuz 1497
Francis Dauphin Bretagne.jpg François,
15. Fransa Döfeni
I. François 28 Şubat 1518 10 Ağustos 1536 Brötanya Dükü
Henri II of France - Limoges.jpg Henri,
16. Fransa Döfeni
I. François 31 Mart 1519 10 Ağustos 1536 31 Mart 1547
Kral olma
10 Temmuz 1559 Orléans Dükü, Brötanya Dükü II. Henri Catherine de' Medici
Francois II de france.jpg François,
17. Fransa Döfeni
II. Henri 19 Ocak 1544 31 Mart 1547 10 Temmuz 1559
Kral olma
5 Aralık 1560 İskoçya Kraliçesi kocası Kral II. François Mary, İskoçlar Kraliçesi
Louis XIII.jpg Louis,
18. Fransa Döfeni
IV. Henri 27 Eylül 1601 14 Mayıs 1610
Kral olma
14 Mayıs 1643 XIII. Louis
LouisXIV-child.jpg Louis-Dieudonné,
19. Fransa Döfeni
XIII. Louis 5 Eylül 1638 14 Mayıs 1643
Kral olma
1 Eylül 1715 XIV. Louis
The Grand Dauphin by Rigaud.jpg Louis, le Grand Dauphin,
20. Fransa Döfeni
XIV. Louis 1 Kasım 1661 14 Nisan 1711 Düşes Maria Anna Baveryalı
Louis Duc de Bourgogne.jpg Louis, le Petit Dauphin,
21. Fransa Döfeni
XIV. Louis 16 Ağustos 1682 14 Nisan 1711 18 Şubat 1712 Burgundi Dükü Prenses Marie-Adélaide Savoyalı
Louis de bourbon (1707-1712).jpg Louis,
22. Fransa Döfeni
XIV. Louis 8 Ocak 1707 18 Şubat 1712 8 Mart 1712 Brötanya Dükü
Louis XV while Dauphin of France in Ceremonial Robes and Armour before a Parapet by a member of the circle of Jean Baptiste van Loo.jpg Louis,
23. Fransa Döfeni
XIV. Louis 15 Şubat 1710 8 Mart 1712 1 Eylūl 1715
Kral olma
10 Mayıs 1774 Anjou Dükü XV. Louis
Louis de France, dauphin (MV 6583).jpg Louis,
24. Fransa Döfeni
XV. Louis 4 Eylül 1729 20 Aralık 1765 İnfanta Maria Teresa Rafaela İspanyalı;
Maria Josepha Saksonyalı (1731–1767)
Louis Auguste Dauphin.jpg Louis-Auguste,
25. Fransa Döfeni
XV. Louis 23 Ağustos 1754 20 Aralık 1765 10 Mayıs 1774
Kral olma
21 Ocak 1789'de giyotinle idam edildi Fransa Devrimi Berry Dükü XVI. Louis Marie Antoinette, Avusturya Arşidüşesi
Louis Joseph of France.jpg Louis-Joseph,
26. Fransa Döfeni
XVI. Louis 22 Ekim 1781 4 Haziran 1789
Louis Charles of France6.jpg Louis-Charles,
27. Fransa Döfeni
align="center"| XVI. Louis 27 Mart 1785 4 Haziran 1789 1 Ekim 1791
Prens-Royal adlı yeni unvan
8 Haziran 1795 Normandi Dükü XVII. Louis
Louis Antoine d'Artois.jpg Louis-Antoine,
28. Fransa Döfeni
X. Charles 6 Ağustos 1775 16 Eylül 1824 2 Ağustos 1830
Kral olma/Tahttan indirme Temmuz Devrimi
3 Haziran 1844 Angoulême Dükü XIX. Louis Marie-Thérèse-Charlotte Fransalı

Edebiyatta döfen[değiştir | kaynağı değiştir]

Mark Twain'in "Adventures of Huckleberry Finn" (Huckleberry Finn'in maceraları) adlı eserinde Huck, daha sonradan üçkâğıtçı oldukları anlaşılan iki tuhaf karakterle karşılaşır. Bunlardan biri, servetini yitirmiş bir İngiliz dükü, diğeri de "kayıp döfen" (XVII. Louis) olduğunu iddia eder.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • "dauphin." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  • İngilizce Vikipedi, dauphin maddesi [1]