Bazal ganglion

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Bazal ganglion, beynin orta kısmında bulunan prefrontal korteks ve alt motor ve duyu bölgeleri arasındaki iletişim ve yönetimi sağlayan yapıların genel adıdır. Karmaşık motor hareketlerin uygulanması ve yönetilmesi bu yapılar aracılığıyla yürütülür. Aynı zamanda hareketlerin hızlarının kontrol edilmesi gibi yüksek motor denetim özelliğine de sahip bir bölgedir. Bazal ganglion korteks, talamus ve diğer bazı yapılarla sıkı bir bağlantı gösterir. Güncel teoriler bazal gangliona eylem seçiciliği görevini yükler: olası seçeneklerden uygun olanı bulmak. Bazal ganglionun birçok motor sistem üzerinde inhibitör etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. Bu etkinin ortadan kalkması sistemin aktif hale geçmesiyle sonuçlanır. Bazal ganglionun davranış belirleme fonksiyonu beynin birçok bölgesinden gelen iletilerle biçimlenir. Bu merkezlerden biri de yönetim özellikleri belirgin olan prefrontal kortekstir.

Bazal ganglionun ana bileşenleri striatum, pallidum, substansiya nigra ve subtalamik nükleustur. Bunların en büyüğü olan striatum beynin pek çok bölgesinden ileti alır ama sadece bazal ganglionun elemanlarına ileti gönderir. Pallidumun girdileri striatumdan gelirken buradan çıkan iletiler aralarında korteksin motor alanlarıyla ilişkili olan talamus kısımlarının da olduğu bazı motor bölgelere gider. Substansiya nigra iki kısımdan oluşur. Birisi aynı pallidum gibi çalışırken diğeri striatuma giden dopaminin oluşumunu sağlar. Subtalamik nükleus, korteks ve striatumdan bilgi alırken palliduma mesaj ulaştırır.

Bazal gangliyonların hasarında parkinson, kori, ballismus gibi nörodejeneratif hastalıklar görülür