Amniyosentez

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bir kız bebeğinin doğumundan önce amniyosentez ile yapılan test sonucu.

Amniyosentez (AS) ya da (İng. Amniotic Fluid Test (AFT)) , doğumöncesi fetusun içinde yüzdüğü sıvıdan cerrahi müdahale ile bir miktar sıvı alma işlemine verilen addır. Genellikle, genetik incelemeler için önerilen bir işlemdir.

Amniyosentezde, hamile bireye karından girilen bir iğneyle rahime ve buradan da korion zarından geçilerek bebeğin içinde yüzdüğü amniyon sıvısına ulaşılıp, bir miktar sıvı alınır.

Uygulama[değiştir | kaynağı değiştir]

Bebeğin içinde yüzdüğü kese, amniyon sıvısı dolu olan plesantadır.

Anne adayının ayrıntılı bir ultrason sonrası, karın bölgesi cildi temizledikten sonra iğne rahmin içine sokulur. Ultrason ekranı eşliğinde işleme uygun incelikte spiral iğne kullanılarak rahime ve buradan da amnion sıvısının bulunduğu boşluğa ulaşılır. Gerekli görülen yaklaşık 15-20 ml. sıvı enjektöre çekilir. Bu esnada ultrasondan bebeğin hareketleri göz önünde bulundurulur ve giriş genellikle bebeğin ayak kısmından yapılır. Enjektörün çıkarılmasından sonra işleme son verilir. Alınan amnion sıvısı materyali oda sıcaklığında incelemek üzere, bekletilmeden (en geç yarım saat içinde) laboratuvara gönderilir.

Amniyosentez, sonrası fetus için gerekli sıvıyı vücut yerine koyar. Alınan miktarı, anne vücudunun yaklaşık 3 saat içerisinde tümüyle yerine koyduğu tahmin edilmektedir.

Erken amniyosentez 13. haftada yapılabileceği gibi, geç amniyosentez 21-22 haftaya kadar uygulanabilir. Genellikle uygulanan, 15-20 hafta arası amniyosentez uygulaması için en uygun haftalar olarak daha az risk taşımaktadır.

Kullanıldığı alanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Genellikle genetikde, bebekte kromozom analizi (prenatal sitogenetik analiz), AFP varlığı ya da NTD (nöral tüp defekti) araştırması için uygulanır. Amniyosentez, üçlü ya da ikili tarama testleri sonucu çıkan değerlerin yüksek olması durumunda yapılan bir ileri bir incelemedir.

Amniyosentez, çoğunlukla genetik incelemeler için yapılasa da, polihidramnios (bebeğin sıvısının normalden fazla olması) gibi durumlarda da anne adayını rahatlatmak için tedavi amaçlı kullanılabilir.

Amniyosentez öncesi ve sonrası aileye tıbbi genetik danışma verilir. Testin sonuçlarına göre bebeğin sağlıklı ya da özürlü olacağı belli olur.

Yan etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Amniyosentez, genellikle işlem sırasında bir sorunla karşılaşılmadığı sürece acı vermez. Kadın doğum uzmanları kısa bir süre yatakta dinlenme tavsiye ederler, bu karşılaşılan %0,5-1 arası olan düşük riskini azaltmak için alınan bir önlemdir.

Riskleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İşlem yapılırken en çok görülen durum iğnenin girmesiyle korion zarının rahime bağlı olduğu yerden ayrılması ve kadın doğum uzmanının bunu ekarte edememesi sonucu görülen durumdur. Bu durumda işlemi 1-2 hafta sonrasına ertelemek gerekebilir.

Genetik tanı amacıyla yapılan amniosentez sonrası yaklaşık %1-2 anne adayında "su gelmesi" şeklinde yakınmalar olmaktadır. Bu durum genellikle 48 saat içinde kendiliğinden geçer.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Amniyosentez ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]