2015 Türkiye genel seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
2015 Türkiye genel seçimleri
Türkiye
2011 ←
milletvekilleri
7 Haziran 2015
→ 2019

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 550 sandalyesi için
Çoğunluk için gereken 276 sandalye
Kamuoyu yoklamaları
  Davutoglu cropped 4.jpg Kemal Kılıçdaroğlu VOA (cropped).jpg
Lider Ahmet Davutoğlu Kemal Kılıçdaroğlu
Parti Adalet ve Kalkınma Partisi Cumhuriyet Halk Partisi
Liderin bölgesi Konya İzmir[1]
Son seçim  % 49,83
327 sandalye
 % 25,98
135 sandalye
Mevcut sandalye 312[2] 125[2]

  Devlet Bahçeli TBMM.jpg Selahattin Demirtaş & Figen Yüksekdağ.jpg
Lider Devlet Bahçeli Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
Parti Milliyetçi Hareket Partisi Halkların Demokratik Partisi
Liderin bölgesi Osmaniye İstanbul
Adana[3]
Son seçim  % 13,01
53 sandalye
 % 5,67[4]
35 sandalye
Mevcut sandalye 52[2] 27[2]

Electoral districts of Turkey 2015.png


Görevdeki Başbakan ve İktidar Partisi

Ahmet Davutoğlu
Adalet ve Kalkınma Partisi

2015 Türkiye genel seçimleri, 25. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçilmesi için yapılacak genel seçimlerdir.

Seçim takvimi ve oy verme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir önceki milletvekili seçimi 12 Haziran 2011 Pazar günü gerçekleştirildiği için 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi'nin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacağı 22 Ocak 2015 tarihinde resmen ilan edilmiştir.[5][6]

2015'te yapılacak seçimlerde bir sandıkta oy kullanacak seçmen sayısı YSK tarafından 360 ila 380 arasında olacağı açıklandı. Seçmen sayısı 400'ü geçmeyen köylerde bir sandıkta oy kullanılabileceğine karar verildi.[7]

YSK 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yurtdışı temsiciliklerde randevu ile oy kullanma prosedürünü genel seçimler öncesi 2014 yılının Aralık ayında iptal etmiştir. [8] Buna göre 1 Şubat 2015 tarihinde yapılan açıklama ile 8 Mayıs 2015'te gümrük kapıları ve yurtdışı temsilciliklerinde oy verme işlemi başlayacaktır.[9]

22 Ocak 2015 tarihinde YSK tarafından yapılan açıklamada kamu kurum ve kuruluşları, askeriye, kamu bankaları, sendikalar vb. kuruluşlarda görev yapmakta olan ve milletvekilliği seçimlerine katılacak kişilerin ayrılacaklarına veya emeklilik isteklerine dair başvurularının 10 Şubat 2015 tarihine kadar başlatmaları gerekeceğini bildirmiştir.[5]

Seçim sonuçlarının alınmasındaki aksaklıkları gidermek için YSK bu seçimden itibaren seçim takip sistemini partilere açacak.[10]

Seçim takvimi[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Şubat 2015 tarihinde YSK seçim takvimini açıklamıştır. Buna göre takvim aşağıdaki gibi uygulanacaktır.[9]

  • 24 Mart: Siyasi partiler, ön seçim ya da aday yoklaması seçmen listelerini kesinlik kazandıracak.
  • 27 Mart: Tutuklu, taksirli suçlardan hükümlü ve muhtarlık bölgesi askı listeleri askı listeleri askıdan indirilecek. İnternette YSK'nın sitesinden yapılabilen bina bazında seçmen kayıtları sorgulanmasının son günü.
  • 29 Mart: Seçmen listelerine yapılacak itirazlar karara bağlanacak.
  • 3 Nisan: Siyasi partilerin birleşik oy pusulasındaki yerlerinin belirlenmesi amacı ile YSK tarafından kura çekimi gerçekleştirilecek.
  • 7 Nisan: Bağımsız olarak milletvekili adayı olacaklar için il seçim kurullarına başvurularda son gün.
  • 15 Nisan: Milletvekili seçimleri için geçici aday listeleri radyo, televizyon ve Resmi Gazete'de yayınlanacak. Geçici aday listelerine itirazlar il seçim kurullarına ve YSK'ya yapılmaya başlanacak.
  • 16 Nisan: Geçici aday listelerine yapılacak itirazlar için il seçim kuruluna başvuru son günü.
  • 19 Nisan: Milletvekili geçici aday listelerine karşı yapılan itirazların il seçim kurullarınca verilen kararlara yönelik itirazların YSK'ca karara bağlanmasının ve milletvekili geçici adaylığından istifa edenlerin YSK'ya bildirimi yapılması gereken son gün.
  • 24 Nisan: Bağımsız adaylar ve siyasi partilerin seçim çevreleri bazında milletvekili kesin aday listeleri, radyo, televizyon, Resmi Gazete ve seçim bölgelerindeki illerde ilan edilecek.
  • 8 Mayıs: Gümrük kapıları ve yurtdışı temsilciliklerinde oy verme işlemi başlayacak.
  • 23 Mayıs: Radyo ve televizyonda yapılacak propaganda konuşmalarının yayın ve zaman sıralarının belirlenmesi için YSK tarafından kura çekimi gerçekleştirelecek.
  • 28 Mayıs: Propaganda serbestliği ve bir kısım seçim yasakları başlayacak.
  • 1 Haziran: Seçmen bilgi kağıtlarının seçmenlere dağıtılması tamamlanacak. Dağıtılmayanlar ise ilçe seçim kurulları başkanlıklarına geri teslim edilecek.
  • 6 Haziran: Saat 18.00'de seçim propagandası sona erecek, seçim yasakları seçim günü YSK'nın açıklayacağı saate kadar sürecek.
  • 7 Haziran: Oy verme günü.

Seçime katılabilecek siyasi partiler[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Şubat 2015 tarihinde yapılan açıklama ile 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi'ne katılma yeterliliğini taşıyan 31 partinin seçimlere katılabileceği bildirilmiştir.[11] Fakat Osman Pamukoğlu ve Hepar seçimlere bağımsızlar olarak gireceklerini bildirdikleri için bu sayı 30'a inmiştir.[12] İlk yayınlanan listede yer almamasına rağmen, YSK'ya Komünist Parti tarafından yapılan itiraz kabul edilmiş, partinin seçime girme yeterliliğine sahip olduğu kararlaştırılmıştır.[13] Alternatif Parti aldığı kararla ismini İlkeler ve Değerler Partisi olarak değiştirmiş ve bu değişiklik YSK tarafından onaylanmıştır[14].Partiler ve genel başkanları alfabetik sıra ile aşağıdaki gibidir:

Parti Genel başkanı
Adalet ve Kalkınma Partisi Ahmet Davutoğlu
Anadolu Partisi Emine Ülker Tarhan
Bağımsız Türkiye Partisi Haydar Baş
Büyük Birlik Partisi Mustafa Destici
Cumhuriyet Halk Partisi Kemal Kılıçdaroğlu
Demokrat Parti Gültekin Uysal
Demokratik Gelişim Partisi İdris Bal
Demokratik Sol Parti Masum Türker
Doğru Yol Partisi Çetin Özaçıkgöz
Emek Partisi Selma Gürkan
Genç Parti Cem Uzan
Hak ve Adalet Partisi Yiğit Zeki Öztürk
Hak ve Özgürlükler Partisi Fehmi Demir
Halkın Kurtuluş Partisi Nurullah Ankut
Halkın Yükselişi Partisi Ragıp Önder Fırat
Halkların Demokratik Partisi Selahattin Demirtaş
Figen Yüksekdağ
Hür Dava Partisi Zekeriya Yapıcıoğlu
İlkeler ve Değerler Partisi Eran Tapan
Komünist Parti Özlem Şen Abay
Liberal Demokrat Parti Cem Toker
Merkez Parti Abdurrahim Karslı
Millet Partisi Aykut Edibali
Millet ve Adalet Partisi İdris Naim Şahin
Milliyetçi Hareket Partisi Devlet Bahçeli
Muhafazakar Yükseliş Partisi Engin Yılmaz
Özgürlük ve Dayanışma Partisi Alper Taş
Bilge Seçkin Çetinkaya
Saadet Partisi Mustafa Kamalak
Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi Ahmet Eyüp Özgüç
Türkiye Komünist Partisi Hüseyin Karabulut
Vatan Partisi Doğu Perinçek
Yurt Partisi Sadettin Tantan

Seçim çevreleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Buna göre illerin çıkaracağı milletvekili sayıları aşağıdaki gibidir:[15]

Seçim çevresi MS
Adana 14
Adıyaman 5
Afyonkarahisar 5
Ağrı 4
Aksaray 3
Amasya 3
Ankara 32
Ankara (I) 18
Ankara (II) 14
Antalya 14
Ardahan 2
 
Seçim çevresi MS
Artvin 2
Aydın 7
Balıkesir 8
Bartın 2
Batman 4
Bayburt 2
Bilecik 2
Bingöl 3
Bitlis 3
Bolu 3
Burdur 3
 
Seçim çevresi MS
Bursa 18
Çanakkale 4
Çankırı 2
Çorum 4
Denizli 7
Diyarbakır 11
Düzce 3
Edirne 3
Elazığ 4
Erzincan 2
Erzurum 6
 
Seçim çevresi MS
Eskişehir 6
Gaziantep 12
Giresun 4
Gümüşhane 2
Hakkâri 3
Hatay 10
Iğdır 2
Isparta 4
İstanbul 88
İstanbul (I) 31
İstanbul (II) 26
 
Seçim çevresi MS
İstanbul (III) 31
İzmir 26
İzmir (I) 13
İzmir (II) 13
Kahramanmaraş 8
Kars 3
Kastamonu 3
Karabük 2
Karaman 2
Kayseri 9
Kilis 2
 
Seçim çevresi MS
Kırklareli 3
Kırıkkale 3
Kırşehir 2
Kocaeli 11
Konya 14
Kütahya 4
Malatya 6
Manisa 9
Mardin 6
Mersin 11
Muğla 6
 
Seçim çevresi MS
Muş 3
Nevşehir 3
Niğde 3
Ordu 5
Osmaniye 4
Rize 3
Sakarya 7
Samsun 9
Siirt 3
Sinop 2
Sivas 5
 
Seçim çevresi MS
Tekirdağ 6
Tokat 5
Trabzon 6
Tunceli 2
Şanlıurfa 12
Şırnak 4
Uşak 3
Van 8
Yalova 2
Yozgat 4
Zonguldak 5

2011 seçimlerine göre değişimler[değiştir | kaynağı değiştir]

2015 Türkiye genel seçimlerinde milletvekili dağılımı

5 Şubat 2015 tarihinde Yüksek Seçim Kurulu 2014 Türkiye nüfus sayımı sonuçlarına göre illerin çıkartabileceği milletvekili sayılarını açıklamıştır. Bu açıklamada 2011 Türkiye genel seçimlerine göre Elazığ, Kütahya, Manisa, Muş ve Ordu illerinin milletvekilleri sayısı 1'er azalırken, Ankara ve Bayburt'un milletvekili sayısı 1, İstanbul ilinin milletvekili sayısı ise 3 adet artmıştır.[16]

Seçim çevresi 2011 2015 değişim
Ankara 31 32 artış1
Ankara (I) 16 18 artış2
Ankara (II) 15 14 azalış1
Bayburt 1 2 artış1
Elazığ 5 4 azalış1
İstanbul 85 88 artış3
İstanbul (I) 30 31 artış1
 
Seçim çevresi 2011 2015 değişim
İstanbul (II) 27 26 azalış1
İstanbul (III) 28 31 artış3
Kütahya 5 4 azalış1
Manisa 10 9 azalış1
Muş 4 3 azalış1
Ordu 6 5 azalış1

İllere göre sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda, belirtilen illerin, belirtilen ilçelerine göre, 2015 Türkiye Genel Seçim Sonuçları yer almaktadır.

Anketler[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçimler öncesi değişik şirketler tarafından anketler yapılmaktadır. Bu anketlerden bazılarının sonuçları 2015 Türkiye genel seçim anketleri sayfasında toplanmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "CHP lideri ön seçime girecek". Al Jazeera Turk. 19 Mart 2015. http://www.aljazeera.com.tr/haber/chp-lideri-secime-girecek. Erişim tarihi: 19 Mart 2015. 
  2. ^ a b c d "Birgül Ayman Güler CHP'den istifa etti". Bugün. 26 Ocak 2015. http://politika.bugun.com.tr/chpden-istifa-etti-haberi/1459422. Erişim tarihi: 26 Ocak 2015. 
  3. ^ "İşte HDP'in İstanbul'daki üç adayı". Milliyet. 29 Mart 2015. http://www.milliyet.com.tr/iste-hdp-in-istanbul-daki-uc-adayi/siyaset/detay/2035864/default.htm. Erişim tarihi: 29 Mart 2015. 
  4. ^ HDP baraj sorunu nedeniyle 2011 seçimlerine parti olarak değil, bağımsızları aday göstererek girdi. % 5,67 BDP tarafından desteklenen Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku adaylarının aldığı oy oranıdır. "2015 Genel Seçimleri ne zaman yapılacak?". T24.com. 29 Ocak 2015. http://t24.com.tr/yazarlar/bekir-agirdir/hdp-ve-baraj,11154. Erişim tarihi: 3 Şubat 2015. 
  5. ^ a b "2015 Genel Seçimleri ne zaman yapılacak?". Milliyet. 22 Ocak 2015. http://www.milliyet.com.tr/2015-genel-secimleri-ne-zaman-gundem-2002425/. Erişim tarihi: 24 Ocak 2015. 
  6. ^ "YSK’da ‘erken seçim’ alarmı". Hürriyet. 19 Ekim 2014. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/27412575.asp. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015. 
  7. ^ "Genel seçimler için ilk karar". NTVMSNBC.com. 28 Ekim 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25546712/. Erişim tarihi: 29 Ekim 2014. 
  8. ^ "YSK randevu sistemini kaldırdı". NTVMSNBC.com. 7 Aralık 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25554595/. Erişim tarihi: 7 Aralık 2014. 
  9. ^ a b "Genel Seçimlere katılacak partiler belirlendi". Mynet.com. 1 Şubat 2015. http://www.mynet.com/haber/guncel/genel-secimlere-katilacak-partiler-belirlendi-1685065-1. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  10. ^ "YSK seçim takip sistemini partilere açtı". Haber7.com. 5 Mart 2015. http://www.haber7.com/ic-politika/haber/1312279-ysk-secim-takip-sistemini-partilere-acti. Erişim tarihi: 5 Mart 2015. 
  11. ^ "Genel Seçimlere katılacak partiler belirlendi.". Mynet. 1 Şubat 2015. http://www.mynet.com/haber/guncel/genel-secimlere-katilacak-partiler-belirlendi-1685065-1. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  12. ^ "Pamukoğlu seçime bağımsız girecek.". Vatan. 1 Şubat 2015. http://www.gazetevatan.com/pamukoglu-bagimsiz-aday--722927-gundem/. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  13. ^ "Komünist Parti’nin itirazı kabul edildi". BirGün. 17 Şubat 2015. http://www.birgun.net/news/view/komunist-partinin-itirazi-kabul-edildi/13821. Erişim tarihi: 19 Şubat 2015. 
  14. ^ [1], Alternatif Parti'nin yeni parti adının İlk Parti olduğuna ilişkin Yüksek Seçim Kurulunun 2015/336 sayılı kararı.
  15. ^ "T.C. Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı". Yüksek Seçim Kurulu. 2 Şubat 2015. http://www.ysk.gov.tr/cs/groups/public/documents/document/ndq0/mdew/~edisp/yskpwcn1_4444010143.pdf. Erişim tarihi: 9 Şubat 2015. 
  16. ^ "YSK'dan flaş seçim açıklaması: 5 ile kötü haber". Milliyet. 5 Şubat 2015. http://www.milliyet.com.tr/ysk-dan-flas-secim-aciklamasi-5/siyaset/detay/2009037/default.htm. Erişim tarihi: 7 Şubat 2015.